Kur Leon Liv po kërkonte një destinacion udhëtimi vitin e kaluar, ajo iu drejtua aplikacionit kinez të rrjeteve sociale RedNote për ide. Algoritmi e çoi te videot e njerëzve që përpiqeshin t’u mbijetonin erërave me forcë uragani dhe përmbytjeve të menjëhershme.
“Nuk kam përjetuar kurrë një tajfun. Nuk e di si është përvoja dhe çfarë mund të ndodhë. Kam parë vetëm fotografi në lajme”, thotë 28-vjeçari nga Chongqing, në Kinën jugperëndimore. “Kjo është arsyeja pse doja të shkoja atje që ta përjetoja në një mjedis të sigurt dhe të mësoja diçka.”
Ai udhëtoi më shumë se 1.300 kilometra për në Hangzhou, në Kinën lindore, ku mori pjesë me 19 persona të tjerë në një simulim të një katastrofe natyrore, që përfshinte një skenar përmbytjesh të shkaktuara nga tajfuni.
Duke përjetuar përmbytjen artificiale, mendja e saj u shua për një moment, thotë ajo, ndërsa qindra ton ujë i rrëmbyen pjesëmarrësit, duke i rrëzuar përtokë dhe duke i çuar drejt një barriere mbrojtëse. Kur mbërriti vala e rrëmbyeshme, ajo harroi se po merrte pjesë në një simulim.
“Një gjë që mësova është se si të qëndroj e qetë dhe të mbrohem gjatë një përmbytjeje. Mësova si ta pozicionoj trupin tim siç duhet për të qëndruar e sigurt”, thotë ajo. “Asnjë libër apo shkollë nuk mund të ma mësojë këtë në këtë mënyrë.”
Në platformat kineze të mediave sociale, shprehje të tilla si “paguaj për të vuajtur” ose “paguaj për të blerë frikë” po bëhen gjithnjë e më popullore, mes një interesi në rritje për përvojat që bien nën të ashtuquajturin “turizëm i errët”.
Lvxing Base, një kompani me seli në Hangzhou që ofron simulime të fatkeqësive natyrore, është bërë një hit i madh në internet. Themeluesit e saj kaluan dhjetë vjet duke dokumentuar disa nga mjediset më ekstreme në botë.
Në një strukturë prej 200,000 metrash katrorë, e cila u hap në vitin 2024, ata simulojnë ngjarje ekstreme të motit, siç janë uraganet dhe rrëshqitjet e dheut, duke u dhënë pjesëmarrësve mundësinë të përjetojnë se si do të ishte të përballesh me një fatkeqësi natyrore.
“Nuk e mohoj që shumë njerëz vijnë sepse kërkojnë emocione”, thotë drejtori i përgjithshëm i kompanisë, Wang Guanghan. “Ata duan të shohin se si është ky vend, si është të përjetosh një tajfun të vërtetë dhe një shi të rrëmbyeshëm, dhe nëse ata vetë mund ta përballojnë atë. Shumica e klientëve tanë janë në të 20-at dhe 30-at e tyre .”
Kompania planifikon të hapë pesë qendra të tjera në të gjithë Kinën gjatë tre viteve të ardhshme. Planet e saj përfshijnë gjithashtu krijimin e simulimeve të tërmeteve dhe zjarreve.
Përvoja të ngjashme nuk ofrohen vetëm nga kompanitë private. Në Muzeun publik të Sigurisë Haidian të Pekinit, vizitorët përjetojnë simulime të tërmeteve, cunameve dhe zjarreve përmes një kinemaje 4D të pajisur me platforma lëvizëse dhe efekte zanore.
Vitin e kaluar, qyteti i Guangzhou, në Kinën jugore, hapi një qendër pesëkatëshe që synonte t’u mësonte vizitorëve se si të reagonin ndaj emergjencave dhe fatkeqësive natyrore. Simulatori i saj i tërmeteve mund të riprodhojë dridhje ekuivalente me ato të një tërmeti me magnitudë 7.2.
Ngjarjet ekstreme të motit janë bërë gjithnjë e më të shpeshta në Kinë. Në vitin 2025, vendi regjistroi numrin më të lartë të ditëve të nxehta që nga fillimi i regjistrimeve dhe u godit nga dhjetë tajfunë, një numër dukshëm më i lartë se mesatarja vjetore afatgjatë .
Sipas Ministrisë Kineze të Menaxhimit të Emergjencave, 67 milionë njerëz u prekën nga fatkeqësi të tilla në të gjithë vendin.
Në vitin 2024, qeveritë vendore u udhëzuan të promovonin trajnimin me bazë përvoje për përballimin e fatkeqësive natyrore. Në këtë kontekst, qendrave të sigurisë, muzeve dhe institucioneve arsimore iu kërkua të përdornin simulime për t’u mësuar qytetarëve se si t’i përgjigjen një krize të vërtetë.
“Një brez i ri udhëtarësh”
«Brezi i ri i udhëtarëve kinezë dëshiron të ketë një përvojë në një vend dhe jo vetëm të vizitojë atraksione të famshme», thotë Robert Lee, drejtor i Shkollës së Menaxhimit të Hoteleve dhe Turizmit në Universitetin Kinez të Hong Kongut.
Megjithatë, disa udhëtarë kanë gjetur një mënyrë për të kombinuar të dyja qasjet. Në vend që të kërkojnë emocionin intensiv të një simulimi të uraganit, ata udhëtojnë drejt vendeve të vdekjes dhe shkatërrimit.
Në maj të vitit 2008, një tërmet me magnitudë 8 ballësh shkatërroi qytete në provincën kineze të Sichuanit, duke vrarë më shumë se 70,000 njerëz.
Alice, një shkrimtare 30-vjeçare nga Sichuan, vizitoi Beichuan-in, një nga qytetet e goditura nga tërmeti dhe rrënojat e të cilit u ruajtën pas një vendimi qeveritar.
Trarët metalikë i mbajnë ndërtesat e shkatërruara në vend në mënyrë që qytetarët të mund t’i vizitojnë ato. Ajo pa zonat ku shkollat u shembën, duke shtypur nxënësit brenda.
Në qytetin Yingxiu, pranë epiqendrës së tërmetit, një orë e dëmtuar, e rrethuar nga rrënojat e një shkolle të mesme, është ndalur në orën 2:28, kohën kur goditi tërmeti.
«Isha e frikësuar, për shkak të fuqisë së natyrës dhe faktit që kaq shumë fëmijë dhe studentë nuk arritën të shpëtonin», thotë Alice, e cila planifikon të krijojë një llogari në platformën në gjuhën kineze Substack, ku do të dokumentojë udhëtimet e saj në vendet e tragjedisë.
“Gjithçka u shkatërrua. Ishte shndërruar në një qytet fantazmë, askush nuk jeton më në qytetin e vjetër.”
Alice beson se turizmi i errët e ndihmon një vend të përballet me të kaluarën e tij, edhe kur qeveria është ajo që vendos se cilat ngjarje do të ruhen në këtë mënyrë në kujtesën kolektive.
Burimi Guardian
