Nga Vladimir Mu\u00e7aj<\/p>\n\n\n\n
Ka di\u00e7ka thell\u00ebsisht t\u00eb s\u00ebmur\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn se si shoq\u00ebria shqiptare reagon ndaj videove intime q\u00eb shp\u00ebrndahen pa p\u00eblqim. Jo vet\u00ebm sepse nj\u00eb grua ekspozohet publikisht, por sepse, n\u00eb vend q\u00eb t\u00eb shohim shkeljen q\u00eb i \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb, shpesh merremi me gruan q\u00eb \u00ebsht\u00eb ekspozuar. Ajo b\u00ebhet lajmi, objekti i komenteve, subjekti i gjykimit moral, materiali i radh\u00ebs p\u00ebr rrjetet sociale. Nd\u00ebrsa personi q\u00eb ka shkelur privat\u00ebsin\u00eb e saj, e ka filmuar, e ka publikuar apo e ka shp\u00ebrndar\u00eb, shpesh humbet mes turm\u00ebs.
Kjo \u00ebsht\u00eb p\u00ebrmbysja m\u00eb e rrezikshme e moralit. N\u00eb nj\u00eb shoq\u00ebri normale, p\u00ebrgjegj\u00ebsia duhet t\u00eb jet\u00eb e qart\u00eb: viktima nuk \u00ebsht\u00eb ajo q\u00eb duhet t\u00eb turp\u00ebrohet. Turpi i takon aktit t\u00eb dhun\u00ebs, abuzimit me besimin dhe p\u00ebrdorimit t\u00eb intimitetit t\u00eb nj\u00eb njeriu si arm\u00eb p\u00ebr ta d\u00ebmtuar. Por ne kemi krijuar nj\u00eb realitet tjet\u00ebr. N\u00eb m\u00ebngjes flasim p\u00ebr dinjitetin e grave, p\u00ebr dhun\u00ebn dhe barazin\u00eb; gjat\u00eb dit\u00ebs b\u00ebjm\u00eb moral n\u00eb rrjete sociale; nd\u00ebrsa kur nj\u00eb video intime shfaqet n\u00eb ekran, mij\u00ebra njer\u00ebz nxitojn\u00eb ta k\u00ebrkojn\u00eb, ta shohin dhe ta shp\u00ebrndajn\u00eb.
Kjo nuk \u00ebsht\u00eb thjesht hipokrizi. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb mekaniz\u00ebm shoq\u00ebror q\u00eb ushqen vetveten. Sa m\u00eb shum\u00eb shikues ka, aq m\u00eb shum\u00eb shp\u00ebrndahet. Sa m\u00eb shum\u00eb shp\u00ebrndahet, aq m\u00eb shum\u00eb klikime prodhon. Sa m\u00eb shum\u00eb klikime merr, aq m\u00eb shum\u00eb media dhe faqe anonime tundohen ta kthejn\u00eb n\u00eb \u201clajm\u201d. Dhe k\u00ebshtu, posht\u00ebrimi i nj\u00eb njeriu shnd\u00ebrrohet n\u00eb ekonomi klikimesh. N\u00eb k\u00ebt\u00eb zinxhir, gruaja \u00ebsht\u00eb ajo q\u00eb paguan \u00e7mimin.
Institucionet kan\u00eb pjes\u00ebn e tyre t\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsis\u00eb. Policia dhe drejt\u00ebsia nuk mund ta trajtojn\u00eb publikimin e materialeve intime si nj\u00eb incident banal t\u00eb rrjeteve sociale. Pas nj\u00eb videoje t\u00eb till\u00eb mund t\u00eb ket\u00eb k\u00ebrc\u00ebnim, shantazh, hakmarrje, dhun\u00eb psikologjike dhe d\u00ebmtim serioz t\u00eb jet\u00ebs personale e profesionale t\u00eb viktim\u00ebs. Nj\u00eb shtet q\u00eb k\u00ebrkon t\u00eb mbroj\u00eb qytetarin nuk mund t\u00eb shfaqet vet\u00ebm pasi d\u00ebmi \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb viral. Reagimi institucional duhet t\u00eb jet\u00eb i shpejt\u00eb, profesional dhe i fokusuar te autori i shkeljes, jo te jeta private e viktim\u00ebs.
Por p\u00ebrgjegj\u00ebsia nuk p\u00ebrfundon te institucionet. Edhe media duhet t\u00eb vendos\u00eb kufirin e saj. Jo \u00e7do gj\u00eb q\u00eb qarkullon n\u00eb internet \u00ebsht\u00eb lajm. Jo \u00e7do material q\u00eb prodhon klikime ka interes publik. Dhe jo \u00e7do kuriozitet i publikut mund t\u00eb shnd\u00ebrrohet n\u00eb justifikim p\u00ebr publikimin e detajeve intime t\u00eb nj\u00eb njeriu. Media serioze duhet t\u00eb raportoj\u00eb ngjarjen pa e riprodhuar dhun\u00ebn. Ka nj\u00eb ndryshim t\u00eb madh mes informimit t\u00eb publikut dhe ushqimit t\u00eb kureshtjes s\u00eb publikut. Ky ndryshim po humbet dhe, bashk\u00eb me t\u00eb, po humbet edhe nj\u00eb pjes\u00eb e p\u00ebrgjegj\u00ebsis\u00eb profesionale.
Sot teknologjia e ka b\u00ebr\u00eb shum\u00eb t\u00eb leht\u00eb q\u00eb nj\u00eb material privat t\u00eb dal\u00eb nga duart e nj\u00eb personi dhe t\u00eb p\u00ebrfundoj\u00eb te mij\u00ebra t\u00eb tjer\u00eb. Por teknologjia nuk e ka zhdukur p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb njer\u00ebzore. P\u00ebrkundrazi, e ka b\u00ebr\u00eb at\u00eb edhe m\u00eb t\u00eb madhe. Ai q\u00eb e publikon ka p\u00ebrgjegj\u00ebsi. Ai q\u00eb e shp\u00ebrndan ka p\u00ebrgjegj\u00ebsi. Ai q\u00eb e kthen n\u00eb material talljeje ka p\u00ebrgjegj\u00ebsi. Edhe ai q\u00eb e sheh, duke e ditur se \u00ebsht\u00eb publikuar pa p\u00eblqim, duhet t\u00eb kuptoj\u00eb se nuk po konsumon thjesht nj\u00eb video. Po merr pjes\u00eb n\u00eb nj\u00eb posht\u00ebrim.
Kjo \u00ebsht\u00eb arsyeja pse debati nuk duhet t\u00eb p\u00ebrqendrohet te \u201c\u00e7far\u00eb kishte b\u00ebr\u00eb gruaja\u201d apo \u201cpse ishte filmuar\u201d. Jeta private e nj\u00eb njeriu nuk b\u00ebhet pron\u00eb publike vet\u00ebm sepse dikush tjet\u00ebr ka vendosur ta nxjerr\u00eb at\u00eb n\u00eb internet. Nj\u00eb shoq\u00ebri q\u00eb e gjykon viktim\u00ebn m\u00eb shpejt se agresorin, ka nj\u00eb problem serioz me moralin e saj publik.
Dhe Shqip\u00ebria nuk ka nevoj\u00eb p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb moralist\u00eb n\u00eb Facebook. Ka nevoj\u00eb p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb njer\u00ebz q\u00eb kuptojn\u00eb kufirin midis jet\u00ebs private dhe spektaklit publik. Sepse sot po shohim videon e dikujt tjet\u00ebr. Nes\u00ebr mund t\u00eb jemi duke mbrojtur jet\u00ebn private t\u00eb dikujt q\u00eb kemi pran\u00eb. At\u00ebher\u00eb do t\u00eb kuptojm\u00eb se problemi nuk ishte kurr\u00eb videoja. Problemi ishte shoq\u00ebria q\u00eb vendosi ta shikonte.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Nga Vladimir Mu\u00e7aj Ka di\u00e7ka thell\u00ebsisht t\u00eb s\u00ebmur\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn se si shoq\u00ebria shqiptare reagon ndaj videove intime q\u00eb shp\u00ebrndahen pa p\u00eblqim. Jo vet\u00ebm sepse nj\u00eb grua ekspozohet publikisht, por sepse, n\u00eb vend q\u00eb t\u00eb shohim shkeljen q\u00eb i \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb, shpesh merremi me gruan q\u00eb \u00ebsht\u00eb ekspozuar. Ajo b\u00ebhet lajmi, objekti i komenteve, subjekti […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":6354,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[35],"tags":[],"class_list":["post-34903","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-opinion"],"yoast_head":"\n