{"id":36688,"date":"2026-10-11T10:13:00","date_gmt":"2026-10-11T08:13:00","guid":{"rendered":"https:\/\/kosovatimes.info\/?p=36688"},"modified":"2026-10-11T12:54:26","modified_gmt":"2026-10-11T10:54:26","slug":"36688","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kosovatimes.info\/index.php\/2026\/10\/11\/36688\/","title":{"rendered":""},"content":{"rendered":"\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Kosova mes rritjes ekonomike dhe rrezikut t\u00eb mbetjes pas n\u00eb epok\u00ebn e AI-s\u00eb<\/h2>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Kosova pritet t\u00eb ruaj\u00eb rritjen ekonomike gjat\u00eb tri viteve t\u00eb ardhshme, por p\u00ebrball\u00eb saj q\u00ebndrojn\u00eb sfida q\u00eb mund t\u00eb p\u00ebrcaktojn\u00eb zhvillimin e vendit n\u00eb epok\u00ebn e inteligjenc\u00ebs artificiale.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Raporti i tetorit 2026 i Bank\u00ebs Bot\u00ebrore paralajm\u00ebron p\u00ebr munges\u00ebn e aft\u00ebsive profesionale, pasigurin\u00eb politike dhe kufizimet infrastrukturore, nd\u00ebrsa identifikon potencial p\u00ebr investime n\u00eb ekonomin\u00eb digjitale.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pavar\u00ebsisht energjis\u00eb relativisht t\u00eb lir\u00eb, var\u00ebsia nga termocentralet e vjetra mbetet penges\u00eb. Sfida kryesore p\u00ebr Kosov\u00ebn \u00ebsht\u00eb shnd\u00ebrrimi i teknologjis\u00eb n\u00eb produktivitet, investime dhe vende t\u00eb reja pune.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Raporti i ri ekonomik i Bank\u00ebs Bot\u00ebrore p\u00ebr Evrop\u00ebn dhe Azin\u00eb Qendrore e paraqet Kosov\u00ebn n\u00eb nj\u00eb tablo q\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00ebkoh\u00ebsisht pozitive dhe paralajm\u00ebruese. Ekonomia kosovare pritet t\u00eb vazhdoj\u00eb rritjen gjat\u00eb viteve t\u00eb ardhshme, por ritmi i saj mbetet i varur nga investimet, stabiliteti politik, reformat dhe aft\u00ebsia p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrfituar nga transformimi teknologjik.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb, raporti identifikon nj\u00eb sfid\u00eb q\u00eb p\u00ebr Kosov\u00ebn mund t\u00eb b\u00ebhet vendimtare: kalimi nga p\u00ebrdorimi sip\u00ebrfaq\u00ebsor i teknologjis\u00eb drejt p\u00ebrdorimit t\u00eb inteligjenc\u00ebs artificiale p\u00ebr rritjen reale t\u00eb produktivitetit.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sipas parashikimit t\u00eb Bank\u00ebs Bot\u00ebrore, ekonomia e Kosov\u00ebs pritet t\u00eb rritet me 3.6 p\u00ebr qind n\u00eb vitin 2026,&nbsp;q\u00eb nuk shihet se do t\u00eb ket\u00eb dallim sikurse viti i kaluar prej&nbsp;3.6 p\u00ebr qind. P\u00ebr vitin 2027 parashikohet rritje prej 3.8 p\u00ebr qind, nd\u00ebrsa p\u00ebr vitin 2028 prej 3.9 p\u00ebr qind. Kjo do t\u00eb thot\u00eb se Kosova pritet t\u00eb p\u00ebrshpejtoj\u00eb gradualisht rritjen, n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb kur ekonomia e rajonit t\u00eb Ballkanit Per\u00ebndimor parashikohet t\u00eb rritet mesatarisht me 3.1 p\u00ebr qind n\u00eb vitin 2026 dhe 3.4 p\u00ebr qind n\u00eb 2027-2028.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Por, pas k\u00ebtyre shifrave relativisht t\u00eb q\u00ebndrueshme, raporti sheh nj\u00eb ekonomi q\u00eb ende duhet t\u00eb p\u00ebrballet me disa kufizime strukturore. N\u00eb parashikimin e tij p\u00ebr Ballkanin Per\u00ebndimor, Banka Bot\u00ebrore thot\u00eb se investimet m\u00eb t\u00eb forta mund t\u00eb nxisin rritjen n\u00eb Kosov\u00eb, Serbi dhe Bosnj\u00eb e Hercegovin\u00eb n\u00ebse zbehet pasiguria politike. Pra, p\u00ebr Kosov\u00ebn investimi privat nuk paraqitet thjesht si \u00e7\u00ebshtje e kapitalit, por edhe e klim\u00ebs institucionale dhe politike.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga temat q\u00eb \u00ebsht\u00eb p\u00ebrs\u00ebritur n\u00eb raport: pasiguria politike mund t\u00eb vonoj\u00eb vendimmarrjen, t\u00eb ngadal\u00ebsoj\u00eb reformat dhe t\u00eb d\u00ebmtoj\u00eb besimin e investitor\u00ebve. N\u00ebse kjo pasiguri zgjatet, ndikimi nuk kufizohet vet\u00ebm te investimet e huaja. Mund t\u00eb ngadal\u00ebsohet edhe p\u00ebrthithja e fondeve evropiane dhe ritmi i reformave, nd\u00ebrsa kushtet m\u00eb t\u00eb shtrenjta t\u00eb financimit mund t\u00eb kufizojn\u00eb investimet private.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Nj\u00eb ekonomi q\u00eb rritet, duhet t\u00eb investoj\u00eb m\u00eb shum\u00eb<\/strong><br><br>Raporti e sheh investimin publik si nj\u00eb prej mb\u00ebshtet\u00ebsve kryesor\u00eb t\u00eb aktivitetit ekonomik n\u00eb rajon. Por p\u00ebr Kosov\u00ebn, sfida \u00ebsht\u00eb q\u00eb investimi publik t\u00eb shoq\u00ebrohet me nj\u00eb sektor privat m\u00eb dinamik dhe me reforma q\u00eb ulin kostot e t\u00eb b\u00ebrit biznes.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim, raporti p\u00ebrmend Kosov\u00ebn si nj\u00eb nga vendet ku jan\u00eb nd\u00ebrmarr\u00eb hapa n\u00eb integrimin tregtar. Shqip\u00ebria, Kosova dhe Maqedonia e Veriut, sipas Bank\u00ebs Bot\u00ebrore, arrijn\u00eb t&#8217;i zhdoganojn\u00eb eksportet n\u00eb rreth nj\u00eb dit\u00eb. Ky konsiderohet shembull se si procedurat m\u00eb efikase kufitare mund t\u00eb ulin kostot e tregtis\u00eb dhe t&#8217;u japin kompanive qasje m\u00eb t\u00eb madhe n\u00eb tregjet rajonale dhe nd\u00ebrkomb\u00ebtare.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Por raporti e sheh k\u00ebt\u00eb vet\u00ebm si nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb nj\u00eb agjende m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb. P\u00ebr t\u00eb rritur produktivitetin dhe investimet nevojiten regjistrim m\u00eb i shpejt\u00eb i kompanive, licencim dhe leje nd\u00ebrtimore m\u00eb efikase, sisteme m\u00eb moderne t\u00eb falimentimit, qasje m\u00eb e mir\u00eb n\u00eb financim dhe infrastruktur\u00eb m\u00eb t\u00eb besueshme. Banka Bot\u00ebrore e lidh drejtp\u00ebrdrejt k\u00ebt\u00eb agjend\u00eb me inteligjenc\u00ebn artificiale. Sa m\u00eb shum\u00eb q\u00eb ekonomia kalon drejt AI-s\u00eb&nbsp;(ose SI-s\u00eb), aq m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme b\u00ebhen aft\u00ebsit\u00eb, financimi, t\u00eb dh\u00ebnat, energjia dhe qasja n\u00eb tregje.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Raporti e vendos gjithashtu Kosov\u00ebn n\u00eb nj\u00eb kontekst m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb reformash. N\u00eb Ballkanin Per\u00ebndimor, Bashkimi Evropian p\u00ebrshkruhet si nj\u00eb ankor\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr reformat strukturore, nd\u00ebrsa nd\u00ebr masat e fundit t\u00eb evidentuara p\u00ebr Kosov\u00ebn p\u00ebrmendet integrimi tregtar.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Kosova nuk \u00ebsht\u00eb jasht\u00eb val\u00ebs&nbsp;s\u00eb inteligjenc\u00ebs artificiale&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pjesa m\u00eb e re dhe m\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme e raportit lidhet me inteligjenc\u00ebn artificiale. K\u00ebtu Kosova shfaqet n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb m\u00eb konkrete.&nbsp;Banka Bot\u00ebrore vler\u00ebson se rreth nj\u00eb n\u00eb pes\u00eb pun\u00ebtor\u00eb n\u00eb Evrop\u00eb dhe Azin\u00eb Qendrore jan\u00eb n\u00eb profesione t\u00eb ekspozuara n\u00eb nj\u00eb mas\u00eb dometh\u00ebn\u00ebse ndaj inteligjenc\u00ebs artificiale. Ekspozimi \u00ebsht\u00eb shum\u00eb m\u00eb i lart\u00eb te personat me arsim universitar, te t\u00eb rinjt\u00eb dhe te grat\u00eb. Por raporti b\u00ebn nj\u00eb dallim thelb\u00ebsor. Ekspozimi ndaj AI-s\u00eb nuk do t\u00eb thot\u00eb automatikisht humbje e vendit t\u00eb pun\u00ebs. Po ashtu, p\u00ebrdorimi i AI-s\u00eb nuk n\u00ebnkupton&nbsp;n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb&nbsp;domosdoshme&nbsp;rritje t\u00eb produktivitetit.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u00eb grafikun e vendeve p\u00ebr t\u00eb cilat ka t\u00eb dh\u00ebna t\u00eb krahasueshme, Kosova \u00ebsht\u00eb nd\u00ebr ekonomit\u00eb ku rreth nj\u00eb e kat\u00ebrta e fuqis\u00eb pun\u00ebtore \u00ebsht\u00eb n\u00eb profesione me ekspozim t\u00eb mes\u00ebm ose t\u00eb lart\u00eb ndaj AI-s\u00eb. Kjo e vendos Kosov\u00ebn n\u00eb nj\u00eb pozit\u00eb ku transformimi teknologjik nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje e s\u00eb ardhmes s\u00eb larg\u00ebt, por tashm\u00eb prek nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb konsiderueshme t\u00eb tregut t\u00eb pun\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Por pik\u00ebrisht k\u00ebtu raporti vendos nj\u00eb paralajm\u00ebrim t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm. Ekspozimi nuk \u00ebsht\u00eb i barabart\u00eb me z\u00ebvend\u00ebsimin e pun\u00ebtor\u00ebve. Teknologjia mund t&#8217;i ndihmoj\u00eb pun\u00ebtor\u00ebt t\u00eb kryejn\u00eb m\u00eb shpejt detyrat ekzistuese, mund t\u00eb ndryshoj\u00eb p\u00ebrmbajtjen e vendeve t\u00eb pun\u00ebs dhe mund t\u00eb krijoj\u00eb k\u00ebrkesa t\u00eb reja p\u00ebr aft\u00ebsi. N\u00eb t\u00eb dh\u00ebnat e para nga rajoni, ndikimi i AI-s\u00eb shihet m\u00eb shum\u00eb n\u00eb uljen e ritmit t\u00eb pun\u00ebsimit, me pak d\u00ebshmi p\u00ebr zhvendosje masive t\u00eb pun\u00ebtor\u00ebve dhe me raste t\u00eb shtimit t\u00eb aft\u00ebsive t\u00eb pun\u00ebtor\u00ebve ekzistues.&nbsp;P\u00ebr Kosov\u00ebn, kjo \u00ebsht\u00eb ve\u00e7an\u00ebrisht e r\u00ebnd\u00ebsishme. N\u00ebse nj\u00eb pjes\u00eb e konsiderueshme e fuqis\u00eb pun\u00ebtore \u00ebsht\u00eb e ekspozuar ndaj AI-s\u00eb, pyetja nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm sa vende pune mund t\u00eb preken, por sa shpejt mund t\u00eb p\u00ebrgatitet fuqia pun\u00ebtore p\u00ebr t\u00eb punuar bashk\u00eb me k\u00ebt\u00eb teknologji.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Raporti sjell nj\u00eb t\u00eb dh\u00ebn\u00eb shum\u00eb m\u00eb t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb p\u00ebr Kosov\u00ebn n\u00eb lidhje&nbsp;edhe&nbsp;me sektorin publik.&nbsp;N\u00eb nj\u00eb anket\u00eb p\u00ebr p\u00ebrdorimin e AI-s\u00eb n\u00eb&nbsp;Qeveri, mungesa e talenteve p\u00ebr t\u00eb dizajnuar dhe zhvilluar zgjidhje t\u00eb inteligjenc\u00ebs artificiale, si dhe mungesa e aft\u00ebsive t\u00eb stafit p\u00ebr t&#8217;i p\u00ebrdorur k\u00ebto mjete, dalin si pengesa t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme n\u00eb vendet e rajonit.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kosova \u00ebsht\u00eb nj\u00ebra nga vet\u00ebm tri qeverit\u00eb e p\u00ebrmendura n\u00eb raport,&nbsp;s\u00eb bashku me Taxhikistanin dhe Ukrain\u00ebn,&nbsp;q\u00eb u ka kushtuar dy nga tri p\u00ebrgjigjet kryesore pik\u00ebrisht k\u00ebtyre dy problemeve: munges\u00ebs s\u00eb njer\u00ebzve q\u00eb mund t\u00eb nd\u00ebrtojn\u00eb zgjidhje AI dhe munges\u00ebs s\u00eb aft\u00ebsive t\u00eb stafit p\u00ebr p\u00ebrdorimin e tyre.<br><br>Raporti thekson se qeverit\u00eb nuk e identifikojn\u00eb munges\u00ebn e interesit politik apo rezistenc\u00ebn ndaj ndryshimit si penges\u00ebn kryesore. Problemi, sipas vet\u00eb administratave, \u00ebsht\u00eb kapaciteti p\u00ebr ta nd\u00ebrtuar dhe p\u00ebrdorur teknologjin\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb prej konstatimeve m\u00eb dometh\u00ebn\u00ebse p\u00ebr Kosov\u00ebn. N\u00eb vend q\u00eb problemi t\u00eb jet\u00eb mungesa e d\u00ebshir\u00ebs p\u00ebr digjitalizim, pengesa \u00ebsht\u00eb kapitali njer\u00ebzor.&nbsp;Dhe kjo lidhet drejtp\u00ebrdrejt me arsimin. Banka Bot\u00ebrore thot\u00eb se rajoni ka shum\u00eb t\u00eb diplomuar n\u00eb shkenc\u00eb, matematik\u00eb, teknologji dhe inxhinieri, por mungojn\u00eb inxhinier\u00ebt me orientim&nbsp;biznesor&nbsp;dhe menaxher\u00ebt q\u00eb&nbsp;din\u00eb t&#8217;i riorganizojn\u00eb proceset e kompanive rreth teknologjive t\u00eb reja. Nj\u00eb pjes\u00eb e madhe e fuqis\u00eb pun\u00ebtore gjithashtu nuk i ka aft\u00ebsit\u00eb themelore t\u00eb nevojshme p\u00ebr p\u00ebrdorim produktiv t\u00eb AI-s\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">P\u00ebr Kosov\u00ebn kjo do t\u00eb thot\u00eb se nj\u00eb politik\u00eb e AI-s\u00eb nuk mund t\u00eb kufizohet te blerja e programeve, licencave apo platformave. Pa njer\u00ebz q\u00eb din\u00eb t&#8217;i p\u00ebrdorin ato, teknologjia mund t\u00eb mbetet vet\u00ebm nj\u00eb shtres\u00eb e re mbi nj\u00eb administrat\u00eb dhe ekonomi q\u00eb vazhdojn\u00eb t\u00eb funksionojn\u00eb me procese t\u00eb vjetra.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Raporti b\u00ebn nj\u00eb dallim tjet\u00ebr t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm, ku nxjerr n\u00eb pah se shumica e kompanive n\u00eb rajon e p\u00ebrdorin AI-n\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb cek\u00ebt, thuajse vet\u00ebm&nbsp;p\u00ebr&nbsp;chatbot\u00ebt, asistenc\u00ebn&nbsp;e&nbsp;brendshme, dokumente, administrat\u00eb dhe p\u00ebrshpejtim t\u00eb proceseve. K\u00ebto p\u00ebrdorime mund t\u00eb kursejn\u00eb koh\u00eb, madje n\u00eb disa raste nj\u00eb dokument q\u00eb dikur k\u00ebrkonte dy jav\u00eb mund t\u00eb p\u00ebrgatitet p\u00ebr disa or\u00eb. Por n\u00eb shumic\u00ebn e rasteve, k\u00ebto p\u00ebrdorime nuk kan\u00eb prodhuar ende efekte t\u00eb matshme n\u00eb produktivitet.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb paralajm\u00ebrim i drejtp\u00ebrdrejt\u00eb edhe p\u00ebr Kosov\u00ebn: p\u00ebrdorimi i&nbsp;ChatGPT-s\u00eb apo i mjeteve t\u00eb tjera t\u00eb AI-s\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb i nj\u00ebjt\u00eb me transformimin ekonomik.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Fitimi i madh vjen kur kompanit\u00eb ndryshojn\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn se si organizohet puna, si mblidhen t\u00eb dh\u00ebnat dhe si merren vendimet. Raporti p\u00ebrmend si shembuj financiar\u00ebt q\u00eb p\u00ebrdorin AI p\u00ebr vler\u00ebsimin e kredive, kompanit\u00eb q\u00eb&nbsp;optimizojn\u00eb&nbsp;rezervat dhe nd\u00ebrmarrjet energjetike q\u00eb p\u00ebrdorin teknologjin\u00eb p\u00ebr&nbsp;optimizimin&nbsp;e&nbsp;inputeve.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pra, sfida p\u00ebr Kosov\u00ebn nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm hyrja n\u00eb epok\u00ebn e AI-s\u00eb. \u00cbsht\u00eb kalimi nga p\u00ebrdorimi individual i mjeteve te transformimi i kompanive dhe institucioneve.<br><br><strong>AI, energjia&nbsp;dhe&nbsp;termocentrale t\u00eb vjetra<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nj\u00eb prej pjes\u00ebve m\u00eb interesante t\u00eb raportit p\u00ebr Kosov\u00ebn lidhet me energjin\u00eb dhe mund\u00ebsin\u00eb q\u00eb vendi t\u00eb p\u00ebrfitoj\u00eb nga rritja e k\u00ebrkes\u00ebs p\u00ebr qendra t\u00eb&nbsp;t\u00eb&nbsp;dh\u00ebnave.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Banka Bot\u00ebrore thot\u00eb se eksporti i sh\u00ebrbimeve t\u00eb AI-s\u00eb mund t\u00eb jet\u00eb mund\u00ebsi p\u00ebr ekonomit\u00eb e rajonit, nd\u00ebrsa nj\u00eb kanal tjet\u00ebr \u00ebsht\u00eb eksporti i kapacitetit kompjuterik. Pra,&nbsp;vendosja e qendrave t\u00eb&nbsp;t\u00eb&nbsp;dh\u00ebnave dhe shitja e fuqis\u00eb p\u00ebrpunuese te klient\u00ebt jasht\u00eb vendit.&nbsp;N\u00eb k\u00ebt\u00eb llogari, energjia \u00ebsht\u00eb nj\u00eb faktor ky\u00e7. Raporti thekson se Kosova ka kosto relativisht t\u00eb ul\u00ebt t\u00eb energjis\u00eb elektrike. Por menj\u00ebher\u00eb pas k\u00ebsaj vjen paralajm\u00ebrimise&nbsp;energjia n\u00eb Kosov\u00eb sigurohet n\u00eb mas\u00eb d\u00ebrrmuese nga dy termocentrale t\u00eb vjetra me qymyr.&nbsp;Kjo krijon nj\u00eb paradoks ekonomik.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u00eb nj\u00ebr\u00ebn an\u00eb, energjia relativisht e lir\u00eb mund t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb avantazh p\u00ebr nj\u00eb industri q\u00eb konsumon sasi t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb energjis\u00eb, si qendrat e t\u00eb dh\u00ebnave. N\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr, var\u00ebsia nga dy termocentrale t\u00eb vjetra krijon nj\u00eb kufizim t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm p\u00ebr nj\u00eb investim q\u00eb k\u00ebrkon energji t\u00eb q\u00ebndrueshme dhe t\u00eb besueshme.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Raporti thot\u00eb se vendet e Ballkanit Per\u00ebndimor deri n\u00eb Kaukazin e Jugut kan\u00eb pozit\u00eb t\u00eb mir\u00eb p\u00ebr t&#8217;u shnd\u00ebrruar n\u00eb qendra rajonale t\u00eb p\u00ebrpunimit t\u00eb&nbsp;t\u00eb&nbsp;dh\u00ebnave p\u00ebr tregjet e Bashkimit Evropian, Turqis\u00eb dhe vendeve t\u00eb Gjirit. Por pengesa kryesore nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm energjia apo pozita gjeografike. Jan\u00eb kapitali,&nbsp;disponueshm\u00ebria&nbsp;e GPU-ve&nbsp;(procesor\u00eb&nbsp;t\u00eb&nbsp;specializuar&nbsp;q\u00ebmund\u00ebsojn\u00eb&nbsp;kryerjen&nbsp;e&nbsp;llogaritjeve&nbsp;intensive&nbsp;p\u00ebr&nbsp;inteligjenc\u00ebnartificiale)&nbsp;dhe besueshm\u00ebria institucionale.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kjo do t\u00eb thot\u00eb se vet\u00ebm energjia e lir\u00eb nuk mjafton p\u00ebr ta kthyer Kosov\u00ebn n\u00eb nj\u00eb qend\u00ebr t\u00eb AI-s\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Raporti gjithashtu tregon nj\u00eb kufizim n\u00eb vet\u00eb baz\u00ebn statistikore p\u00ebr Kosov\u00ebn. P\u00ebr vitin 2025, t\u00eb dh\u00ebnat p\u00ebr abonimet e internetit mobil me brez t\u00eb gjer\u00eb nuk jan\u00eb t\u00eb&nbsp;disponueshme&nbsp;p\u00ebr Kosov\u00ebn,&nbsp;e as t\u00eb&nbsp;dh\u00ebnat p\u00ebr abonimet e internetit fiks gjithashtu nuk jan\u00eb t\u00eb&nbsp;disponueshme. Kjo nuk do t\u00eb&nbsp;thot\u00eb automatikisht se infrastruktura \u00ebsht\u00eb e dob\u00ebt. Kjo do t\u00eb thot\u00eb se Kosov\u00ebs i&nbsp;mungojn\u00eb&nbsp;k\u00ebto matje krahasuese t\u00eb p\u00ebrdorura nga raporti.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Megjithat\u00eb, n\u00eb nivel rajonal problemi \u00ebsht\u00eb i qart\u00eb. Kapaciteti i qendrave t\u00eb&nbsp;t\u00eb&nbsp;dh\u00ebnave n\u00eb&nbsp;vendet&nbsp;e&nbsp;rajonit&nbsp;t\u00eb&nbsp;Evrop\u00ebs&nbsp;dhe&nbsp;Azis\u00ebQendrore&nbsp;(ECA)&nbsp;\u00ebsht\u00eb vet\u00ebm rreth 2.1 megavat p\u00ebr milion banor\u00eb, kundrejt 31.6&nbsp;megavat\u00ebve&nbsp;n\u00eb vendet me t\u00eb ardhura t\u00eb larta jasht\u00eb rajonit. Vet\u00ebm nj\u00eb pjes\u00eb shum\u00eb e vog\u00ebl e&nbsp;superkompjuter\u00ebve&nbsp;m\u00eb t\u00eb fuqish\u00ebm n\u00eb bot\u00eb ndodhet n\u00eb ECA.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">P\u00ebr Kosov\u00ebn kjo n\u00ebnkupton se, n\u00ebse synon t\u00eb p\u00ebrfitoj\u00eb nga ekonomia e AI-s\u00eb, nuk mjafton interneti i shpejt\u00eb p\u00ebr konsumator\u00ebt. Nevojiten kapacitete p\u00ebr ruajtjen dhe p\u00ebrpunimin e t\u00eb dh\u00ebnave, infrastruktur\u00eb&nbsp;cloud, energji t\u00eb q\u00ebndrueshme, siguri kibernetike dhe institucione q\u00eb mund t\u00eb krijojn\u00eb besim te investitor\u00ebt.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Borxhi, shpenzimet dhe hap\u00ebsira fiskale<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Raporti e p\u00ebrfshin Kosov\u00ebn edhe n\u00eb analiz\u00ebn e borxhit publik. Grafiku i Bank\u00ebs Bot\u00ebrore tregon se borxhi i qeveris\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs \u00ebsht\u00eb rritur n\u00eb periudh\u00ebn 2019-2025, megjith\u00ebse dinamika e Kosov\u00ebs \u00ebsht\u00eb duksh\u00ebm m\u00eb e kufizuar se n\u00eb disa prej ekonomive t\u00eb tjera t\u00eb rajonit.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nj\u00eb tjet\u00ebr tregues \u00ebsht\u00eb rritja e shpenzimeve t\u00eb mbrojtjes. Kosova \u00ebsht\u00eb nd\u00ebr vendet e paraqitura n\u00eb raport ku shpenzimet e mbrojtjes n\u00eb vitin 2025 jan\u00eb m\u00eb t\u00eb larta se mesatarja e periudh\u00ebs 2010-2019. Grafiku e vendos shpenzimin e Kosov\u00ebs rreth 2 p\u00ebr qind t\u00eb PBB-s\u00eb n\u00eb vitin 2025.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">K\u00ebto t\u00eb dh\u00ebna kan\u00eb r\u00ebnd\u00ebsi sepse hap\u00ebsira fiskale nuk \u00ebsht\u00eb e pakufizuar. Nj\u00eb ekonomi q\u00eb duhet t\u00eb financoj\u00eb nj\u00ebkoh\u00ebsisht mbrojtjen, pagat, sh\u00ebrbimet sociale, energjin\u00eb, infrastruktur\u00ebn dhe investimet digjitale duhet t\u00eb zgjedh\u00eb me kujdes se ku i orienton resurset publike.<br><br><strong>Klima, nj\u00eb&nbsp;tjet\u00ebr rrezik p\u00ebr Kosov\u00ebn<\/strong><br><br>Kosova shfaqet edhe n\u00eb analiz\u00ebn e Bank\u00ebs Bot\u00ebrore p\u00ebr ekspozimin ndaj rreziqeve klimatike. N\u00eb grafikun rajonal, Kosova renditet n\u00eb grupin e vendeve ku nj\u00eb pjes\u00eb e popullsis\u00eb \u00ebsht\u00eb e ekspozuar ndaj rreziqeve klimatike dhe \u00ebsht\u00eb e cenueshme ndaj ndikimeve t\u00eb tyre.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u00eb vler\u00ebsimin e Bank\u00ebs Bot\u00ebrore, rreth 12 p\u00ebr qind e popullsis\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs paraqitet n\u00eb kategorin\u00eb e njer\u00ebzve t\u00eb ekspozuar ndaj rreziqeve klimatike dhe t\u00eb cenuesh\u00ebm ndaj ndikimeve t\u00eb tyre. Nd\u00ebrkoh\u00eb, raporti e lidh var\u00ebsin\u00eb m\u00eb t\u00eb madhe nga bujq\u00ebsia me&nbsp;vulnerabilitet&nbsp;m\u00eb t\u00eb lart\u00eb klimatik.&nbsp;Ky rrezik nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm mjedisor.&nbsp;That\u00ebsirat, temperaturat ekstreme, d\u00ebmtimi i infrastruktur\u00ebs dhe goditjet ndaj bujq\u00ebsis\u00eb mund t\u00eb ndikojn\u00eb drejtp\u00ebrdrejt n\u00eb \u00e7mimet e ushqimit, t\u00eb ardhurat e familjeve dhe shpenzimet publike.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Banka Bot\u00ebrore paralajm\u00ebron se ngjarjet m\u00eb t\u00eb shpeshta dhe m\u00eb t\u00eb r\u00ebnda t\u00eb motit mund t\u00eb d\u00ebmtojn\u00eb infrastruktur\u00ebn, t\u00eb nd\u00ebrpresin aktivitetin bujq\u00ebsor dhe t\u00eb rrisin pasigurin\u00eb ushqimore. N\u00eb rajon, familjet e varfra dhe rurale jan\u00eb m\u00eb pak t\u00eb afta p\u00ebr t&#8217;i p\u00ebrballuar k\u00ebto goditje.<br><br><strong>Rreziku i energjis\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb larg Kosov\u00ebs<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Edhe pse Kosova nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb importues i madh i energjis\u00eb n\u00eb kuptimin e vendeve q\u00eb varen kryesisht nga importet, raporti e lidh gjith\u00eb Ballkanin Per\u00ebndimor me nj\u00eb rrezik m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb: nj\u00eb p\u00ebrshkall\u00ebzim i konflikteve n\u00eb Lindjen e Mesme, nd\u00ebrprerjet e furnizimit me gaz dhe naft\u00eb, problemet n\u00eb transportin nd\u00ebrkomb\u00ebtar dhe \u00e7mimet e larta t\u00eb energjis\u00eb mund t\u00eb rikthejn\u00eb inflacionin.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u00eb skenarin e raportit, nj\u00eb tjet\u00ebr goditje energjetike do t\u00eb godiste ve\u00e7an\u00ebrisht vendet e Ballkanit Per\u00ebndimor dhe do t\u00eb shtynte m\u00eb tej uljen e inflacionit. Kostot e transportit, prodhimit dhe ushqimit do t\u00eb rriteshin, nd\u00ebrsa mb\u00ebshtetja shtet\u00ebrore p\u00ebr konsumator\u00ebt do t\u00eb b\u00ebhej m\u00eb e shtrenjt\u00eb p\u00ebr buxhetet.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">P\u00ebr Kosov\u00ebn, ku energjia mbetet nj\u00eb prej pikave m\u00eb t\u00eb ndjeshme t\u00eb ekonomis\u00eb, kjo e b\u00ebn edhe m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme modernizimin e sistemit energjetik. Raporti nuk jep nj\u00eb plan specifik p\u00ebr Kosov\u00ebn, por e b\u00ebn t\u00eb qart\u00eb se energjia e besueshme \u00ebsht\u00eb nj\u00eb prej parakushteve p\u00ebr investime t\u00eb reja, p\u00ebrfshir\u00eb ato n\u00eb ekonomin\u00eb digjitale.<br><br><strong>\u00c7far\u00eb mund t\u00eb fitoj\u00eb Kosova nga AI?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Raporti nuk parashikon nj\u00eb bum t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb t\u00eb AI-s\u00eb n\u00eb Kosov\u00eb. Por ai hap nj\u00eb mund\u00ebsi q\u00eb lidhet me struktur\u00ebn e ekonomive t\u00eb vogla t\u00eb rajonit.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">AI mund t\u00eb p\u00ebrdoret p\u00ebr t\u00eb rritur produktivitetin n\u00eb nj\u00eb ekonomi ku fuqia pun\u00ebtore nuk mund t\u00eb zgjerohet pafund\u00ebsisht. Banka Bot\u00ebrore paralajm\u00ebron se popullsia n\u00eb mosh\u00eb pune n\u00eb pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb rajonit do t\u00eb tkurret ndjesh\u00ebm deri n\u00eb vitin 2060. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, prodhimi ekonomik duhet t\u00eb rritet me m\u00eb pak pun\u00ebtor\u00eb. AI mund t\u00eb rris\u00eb prodhimin p\u00ebr pun\u00ebtor duke ulur koh\u00ebn e nevojshme p\u00ebr detyrat&nbsp;rutinore.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kjo \u00ebsht\u00eb ve\u00e7an\u00ebrisht relevante p\u00ebr Kosov\u00ebn, jo si parashikim i ve\u00e7ant\u00eb i raportit p\u00ebr vendin, por si implikim i drejtp\u00ebrdrejt\u00eb i problemit q\u00eb Banka Bot\u00ebrore identifikon p\u00ebr rajonin: n\u00ebse fuqia pun\u00ebtore nuk rritet, produktiviteti duhet t\u00eb b\u00ebhet burimi kryesor i rritjes.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mund\u00ebsia tjet\u00ebr \u00ebsht\u00eb eksporti i sh\u00ebrbimeve digjitale. Raporti e sheh eksportin e sh\u00ebrbimeve t\u00eb AI-s\u00eb si nj\u00eb nga dy kanalet p\u00ebrmes t\u00eb cilave vendet e ECA-s\u00eb mund t\u00eb p\u00ebrfitojn\u00eb nga k\u00ebrkesa globale. Por p\u00ebr k\u00ebt\u00eb nevojiten aft\u00ebsi, rregulla p\u00ebr tregtin\u00eb digjitale, qarkullimin nd\u00ebrkufitar t\u00eb&nbsp;t\u00eb&nbsp;dh\u00ebnave dhe sh\u00ebrbimet profesionale.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pra, rreziku m\u00eb i madh mund t\u00eb mos jet\u00eb AI-ja, por mungesa e saj<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Banka Bot\u00ebrore nuk e sheh rrezikun kryesor t\u00eb dekad\u00ebs s\u00eb ardhshme si nj\u00eb pushtim t\u00eb tregut t\u00eb pun\u00ebs nga AI-ja. P\u00ebrkundrazi, ajo thot\u00eb se rreziku kryesor p\u00ebr rajonin mund t\u00eb jet\u00eb p\u00ebrdorimi shum\u00eb i vog\u00ebl dhe p\u00ebrshtatja shum\u00eb e ngadalt\u00eb ndaj AI-s\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>P\u00ebr Kosov\u00ebn kjo e ndryshon krejt pyetjen.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c7\u00ebshtja nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm n\u00ebse AI-ja do t&#8217;i marr\u00eb vende pune nj\u00eb administratori, kontabilisti, juristi, gazetari apo programuesi. Pyetja \u00ebsht\u00eb n\u00ebse kompanit\u00eb kosovare do ta p\u00ebrdorin AI-n\u00eb p\u00ebr t\u00eb prodhuar m\u00eb shum\u00eb me t\u00eb nj\u00ebjtin num\u00ebr pun\u00ebtor\u00ebsh; n\u00ebse administrata do t\u00eb kryej\u00eb sh\u00ebrbimet m\u00eb shpejt; n\u00ebse shkollat do t&#8217;i p\u00ebrgatisin nx\u00ebn\u00ebsit p\u00ebr nj\u00eb treg pune q\u00eb po ndryshon; n\u00ebse t\u00eb dh\u00ebnat publike do t\u00eb&nbsp;strukturohen&nbsp;dhe b\u00ebhen t\u00eb p\u00ebrdorshme; dhe n\u00ebse energjia dhe infrastruktura do t\u00eb jen\u00eb t\u00eb mjaftueshme p\u00ebr ekonomin\u00eb digjitale.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Raporti rekomandon q\u00eb qeverit\u00eb t\u00eb mos synojn\u00eb&nbsp;domosdoshm\u00ebrisht&nbsp;nd\u00ebrtimin e modeleve t\u00eb tyre gjigante komb\u00ebtare t\u00eb AI-s\u00eb. Prioritet duhet t\u00eb jet\u00eb adoptimi dhe p\u00ebrshtatja e teknologjis\u00eb,&nbsp;at\u00eb q\u00eb Banka Bot\u00ebrore e quan \u201cAI e vog\u00ebl\u201d, e p\u00ebrshtatur me rrethanat, gjuh\u00ebt dhe baz\u00ebn ligjore lokale. Paralelisht, duhen investime n\u00eb aft\u00ebsi baz\u00eb, aft\u00ebsi digjitale, menaxhim, t\u00eb dh\u00ebna dhe qasje t\u00eb p\u00ebrballueshme n\u00eb kapacitetin kompjuterik.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">P\u00ebr Kosov\u00ebn, kjo do t\u00eb n\u00ebnkuptonte nj\u00eb politik\u00eb shum\u00eb m\u00eb praktike sesa nj\u00eb gar\u00eb p\u00ebr t\u00eb shpallur strategji t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb AI-s\u00eb. Pra,&nbsp;p\u00ebrgatitjen e njer\u00ebzve, digjitalizimin e proceseve, strukturimin e t\u00eb dh\u00ebnave publike, mb\u00ebshtetjen e kompanive, p\u00ebrmir\u00ebsimin e infrastruktur\u00ebs energjetike dhe krijimin e kushteve q\u00eb kapitali privat t\u00eb investoj\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Nj\u00eb rrug\u00eb me dy skenar\u00eb<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u00eb fund, raporti nuk jep nj\u00eb skenar t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb p\u00ebr Kosov\u00ebn n\u00eb epok\u00ebn e AI-s\u00eb. Por duke bashkuar t\u00eb gjitha t\u00eb dh\u00ebnat q\u00eb lidhen me vendin, krijohen dy drejtime t\u00eb mundshme.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u00eb nj\u00ebrin, rritja ekonomike vazhdon rreth 3.6&nbsp;deri n\u00eb&nbsp;3.9 p\u00ebr qind, investimet forcohen, pasiguria politike zvog\u00eblohet, reformat avancojn\u00eb, tregtia integrohet m\u00eb tej dhe kompanit\u00eb fillojn\u00eb ta p\u00ebrdorin teknologjin\u00eb jo vet\u00ebm p\u00ebr t\u00eb kursyer koh\u00eb, por p\u00ebr t\u00eb ndryshuar m\u00ebnyr\u00ebn se si prodhojn\u00eb dhe sh\u00ebrbejn\u00eb. N\u00eb k\u00ebt\u00eb skenar, energjia relativisht e lir\u00eb mund t\u00eb kthehet nga dob\u00ebsi strukturore n\u00eb nj\u00eb avantazh p\u00ebr investimet digjitale, n\u00ebse sistemi modernizohet.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u00eb skenarin tjet\u00ebr, Kosova vazhdon t\u00eb ket\u00eb rritje, por nj\u00eb pjes\u00eb e madhe e saj mb\u00ebshtetet te konsumi dhe burimet tradicionale, nd\u00ebrsa investimet private frenohen nga pasiguria, administrata nuk arrin t\u00eb krijoj\u00eb kapacitetet p\u00ebr p\u00ebrdorimin e AI-s\u00eb, mungesa e aft\u00ebsive mbetet penges\u00eb dhe infrastruktura energjetike nuk arrin t&#8217;i p\u00ebrgjigjet ekonomis\u00eb s\u00eb re. N\u00eb k\u00ebt\u00eb rast, problemi nuk do t\u00eb ishte se inteligjenca artificiale i z\u00ebvend\u00ebsoi pun\u00ebtor\u00ebt kosovar\u00eb. Problemi do t\u00eb ishte se kompanit\u00eb dhe pun\u00ebtor\u00ebt kosovar\u00eb nuk e p\u00ebrdor\u00ebn at\u00eb aq shpejt sa konkurrent\u00ebt e tyre.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Banka Bot\u00ebrore e sheh rajonin p\u00ebrball\u00eb nj\u00eb kombinimi t\u00eb rreziqeve: energji m\u00eb e shtrenjt\u00eb, konflikte dhe tensione gjeopolitike, kushte m\u00eb t\u00eb shtrenjta financimi, presion mbi tregtin\u00eb, pasiguri politike dhe goditje klimatike. P\u00ebr Kosov\u00ebn, k\u00ebto rreziqe&nbsp;duhet t\u00eb eliminohen duke&nbsp;nd\u00ebrthurur&nbsp;nevoj\u00ebn p\u00ebr ta rritur produktivitetin n\u00eb nj\u00eb ekonomi q\u00eb nuk mund t\u00eb mb\u00ebshtetet pafund\u00ebsisht vet\u00ebm te zgjerimi i fuqis\u00eb pun\u00ebtore.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u00eb k\u00ebt\u00eb kuptim, raporti i tetorit 2026 nuk e paraqet Kosov\u00ebn si nj\u00eb ekonomi n\u00eb kriz\u00eb. P\u00ebrkundrazi, parashikon rritje t\u00eb q\u00ebndrueshme p\u00ebr tre vitet e ardhshme. Por mesazhi i tij \u00ebsht\u00eb se rritja nuk \u00ebsht\u00eb e mjaftueshme n\u00eb vetvete. P\u00ebr nj\u00eb vend t\u00eb vog\u00ebl si Kosova, sfida \u00ebsht\u00eb ta shnd\u00ebrroj\u00eb rritjen n\u00eb produktivitet, produktivitetin n\u00eb paga dhe investime, dhe teknologjin\u00eb n\u00eb avantazh ekonomik.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dhe n\u00eb k\u00ebt\u00eb gar\u00eb, pengesa kryesore q\u00eb raportohet p\u00ebr Kosov\u00ebn nuk \u00ebsht\u00eb mungesa e interesit p\u00ebr inteligjenc\u00ebn artificiale. \u00cbsht\u00eb mungesa e njer\u00ebzve dhe kapaciteteve q\u00eb din\u00eb ta p\u00ebrdorin at\u00eb. Nd\u00ebrsa mund\u00ebsia m\u00eb e ve\u00e7ant\u00eb q\u00eb raportohet p\u00ebr vendin \u00ebsht\u00eb energjia relativisht e lir\u00eb&nbsp;&#8211;&nbsp;por e shoq\u00ebruar me var\u00ebsin\u00eb nga dy termocentrale t\u00eb vjetra me qymyr. K\u00ebto dy t\u00eb dh\u00ebna, t\u00eb marra s\u00eb bashku, p\u00ebrmbledhin nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb sfid\u00ebs s\u00eb Kosov\u00ebs, e cila sipas Bank\u00ebs Bot\u00ebrore&nbsp;ka potencial p\u00ebr ekonomin\u00eb e re, por infrastruktura dhe institucionet duhet t\u00eb ndryshojn\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb ky potencial t\u00eb kthehet n\u00eb investim, vende pune dhe produktivitet.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(<em>p.s.&nbsp;Raporti i Bank\u00ebs Bot\u00ebrore \u00ebsht\u00eb i bazuar n\u00eb t\u00eb dh\u00ebna me afat p\u00ebrfundimtar 25 shtator 2026 dhe titullohet&nbsp;Making&nbsp;AI&nbsp;Work:&nbsp;Jobs,&nbsp;Firms,&nbsp;and&nbsp;Productivity, si pjes\u00eb e&nbsp;Europe&nbsp;andCentral&nbsp;Asia&nbsp;Economic&nbsp;Update&nbsp;t\u00eb tetorit 2026).<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kosova mes rritjes ekonomike dhe rrezikut t\u00eb mbetjes pas n\u00eb epok\u00ebn e AI-s\u00eb Kosova pritet t\u00eb ruaj\u00eb rritjen ekonomike gjat\u00eb tri viteve t\u00eb ardhshme, por p\u00ebrball\u00eb saj q\u00ebndrojn\u00eb sfida q\u00eb mund t\u00eb p\u00ebrcaktojn\u00eb zhvillimin e vendit n\u00eb epok\u00ebn e inteligjenc\u00ebs artificiale. Raporti i tetorit 2026 i Bank\u00ebs Bot\u00ebrore paralajm\u00ebron p\u00ebr munges\u00ebn e aft\u00ebsive profesionale, pasigurin\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":36689,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[37],"tags":[],"class_list":["post-36688","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-ekonomi"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>- Kosova Times<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/kosovatimes.info\/index.php\/2026\/10\/11\/36688\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"- Kosova Times\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Kosova mes rritjes ekonomike dhe rrezikut t\u00eb mbetjes pas n\u00eb epok\u00ebn e AI-s\u00eb Kosova pritet t\u00eb ruaj\u00eb rritjen ekonomike gjat\u00eb tri viteve t\u00eb ardhshme, por p\u00ebrball\u00eb saj q\u00ebndrojn\u00eb sfida q\u00eb mund t\u00eb p\u00ebrcaktojn\u00eb zhvillimin e vendit n\u00eb epok\u00ebn e inteligjenc\u00ebs artificiale. Raporti i tetorit 2026 i Bank\u00ebs Bot\u00ebrore paralajm\u00ebron p\u00ebr munges\u00ebn e aft\u00ebsive profesionale, pasigurin\u00eb [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/kosovatimes.info\/index.php\/2026\/10\/11\/36688\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Kosova Times\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-10-11T08:13:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-10-11T10:54:26+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/kosovatimes.info\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Kosova.jpeg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"780\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"500\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"i l\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"i l\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"15 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/kosovatimes.info\\\/index.php\\\/2026\\\/10\\\/11\\\/36688\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/kosovatimes.info\\\/index.php\\\/2026\\\/10\\\/11\\\/36688\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"i l\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/kosovatimes.info\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/7586712b9c512fe68085de007378c915\"},\"headline\":\"No title\",\"datePublished\":\"2026-10-11T08:13:00+00:00\",\"dateModified\":\"2026-10-11T10:54:26+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/kosovatimes.info\\\/index.php\\\/2026\\\/10\\\/11\\\/36688\\\/\"},\"wordCount\":3926,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/kosovatimes.info\\\/index.php\\\/2026\\\/10\\\/11\\\/36688\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/kosovatimes.info\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/Kosova.jpeg\",\"articleSection\":[\"Ekonomi\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/kosovatimes.info\\\/index.php\\\/2026\\\/10\\\/11\\\/36688\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/kosovatimes.info\\\/index.php\\\/2026\\\/10\\\/11\\\/36688\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/kosovatimes.info\\\/index.php\\\/2026\\\/10\\\/11\\\/36688\\\/\",\"name\":\"- Kosova Times\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/kosovatimes.info\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/kosovatimes.info\\\/index.php\\\/2026\\\/10\\\/11\\\/36688\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/kosovatimes.info\\\/index.php\\\/2026\\\/10\\\/11\\\/36688\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/kosovatimes.info\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/Kosova.jpeg\",\"datePublished\":\"2026-10-11T08:13:00+00:00\",\"dateModified\":\"2026-10-11T10:54:26+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/kosovatimes.info\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/7586712b9c512fe68085de007378c915\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/kosovatimes.info\\\/index.php\\\/2026\\\/10\\\/11\\\/36688\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/kosovatimes.info\\\/index.php\\\/2026\\\/10\\\/11\\\/36688\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/kosovatimes.info\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/Kosova.jpeg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/kosovatimes.info\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/Kosova.jpeg\",\"width\":780,\"height\":500},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/kosovatimes.info\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/kosovatimes.info\\\/\",\"name\":\"Kosova Times\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/kosovatimes.info\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/kosovatimes.info\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/7586712b9c512fe68085de007378c915\",\"name\":\"i l\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/bad9296e02816160ae2e2435beda58222022298d5625d49fea74d18816fbb31d?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/bad9296e02816160ae2e2435beda58222022298d5625d49fea74d18816fbb31d?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/bad9296e02816160ae2e2435beda58222022298d5625d49fea74d18816fbb31d?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"i l\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/kosovatimes.info\\\/index.php\\\/author\\\/iliri\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"- Kosova Times","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/kosovatimes.info\/index.php\/2026\/10\/11\/36688\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"- Kosova Times","og_description":"Kosova mes rritjes ekonomike dhe rrezikut t\u00eb mbetjes pas n\u00eb epok\u00ebn e AI-s\u00eb Kosova pritet t\u00eb ruaj\u00eb rritjen ekonomike gjat\u00eb tri viteve t\u00eb ardhshme, por p\u00ebrball\u00eb saj q\u00ebndrojn\u00eb sfida q\u00eb mund t\u00eb p\u00ebrcaktojn\u00eb zhvillimin e vendit n\u00eb epok\u00ebn e inteligjenc\u00ebs artificiale. Raporti i tetorit 2026 i Bank\u00ebs Bot\u00ebrore paralajm\u00ebron p\u00ebr munges\u00ebn e aft\u00ebsive profesionale, pasigurin\u00eb [&hellip;]","og_url":"https:\/\/kosovatimes.info\/index.php\/2026\/10\/11\/36688\/","og_site_name":"Kosova Times","article_published_time":"2026-10-11T08:13:00+00:00","article_modified_time":"2026-10-11T10:54:26+00:00","og_image":[{"width":780,"height":500,"url":"https:\/\/kosovatimes.info\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Kosova.jpeg","type":"image\/jpeg"}],"author":"i l","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"i l","Est. reading time":"15 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/kosovatimes.info\/index.php\/2026\/10\/11\/36688\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/kosovatimes.info\/index.php\/2026\/10\/11\/36688\/"},"author":{"name":"i l","@id":"https:\/\/kosovatimes.info\/#\/schema\/person\/7586712b9c512fe68085de007378c915"},"headline":"No title","datePublished":"2026-10-11T08:13:00+00:00","dateModified":"2026-10-11T10:54:26+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/kosovatimes.info\/index.php\/2026\/10\/11\/36688\/"},"wordCount":3926,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/kosovatimes.info\/index.php\/2026\/10\/11\/36688\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/kosovatimes.info\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Kosova.jpeg","articleSection":["Ekonomi"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/kosovatimes.info\/index.php\/2026\/10\/11\/36688\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/kosovatimes.info\/index.php\/2026\/10\/11\/36688\/","url":"https:\/\/kosovatimes.info\/index.php\/2026\/10\/11\/36688\/","name":"- Kosova Times","isPartOf":{"@id":"https:\/\/kosovatimes.info\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/kosovatimes.info\/index.php\/2026\/10\/11\/36688\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/kosovatimes.info\/index.php\/2026\/10\/11\/36688\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/kosovatimes.info\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Kosova.jpeg","datePublished":"2026-10-11T08:13:00+00:00","dateModified":"2026-10-11T10:54:26+00:00","author":{"@id":"https:\/\/kosovatimes.info\/#\/schema\/person\/7586712b9c512fe68085de007378c915"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/kosovatimes.info\/index.php\/2026\/10\/11\/36688\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/kosovatimes.info\/index.php\/2026\/10\/11\/36688\/#primaryimage","url":"https:\/\/kosovatimes.info\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Kosova.jpeg","contentUrl":"https:\/\/kosovatimes.info\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Kosova.jpeg","width":780,"height":500},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/kosovatimes.info\/#website","url":"https:\/\/kosovatimes.info\/","name":"Kosova Times","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/kosovatimes.info\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/kosovatimes.info\/#\/schema\/person\/7586712b9c512fe68085de007378c915","name":"i l","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/bad9296e02816160ae2e2435beda58222022298d5625d49fea74d18816fbb31d?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/bad9296e02816160ae2e2435beda58222022298d5625d49fea74d18816fbb31d?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/bad9296e02816160ae2e2435beda58222022298d5625d49fea74d18816fbb31d?s=96&d=mm&r=g","caption":"i l"},"url":"https:\/\/kosovatimes.info\/index.php\/author\/iliri\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kosovatimes.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36688","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kosovatimes.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kosovatimes.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kosovatimes.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kosovatimes.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=36688"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kosovatimes.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36688\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":36690,"href":"https:\/\/kosovatimes.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36688\/revisions\/36690"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kosovatimes.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/36689"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kosovatimes.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=36688"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kosovatimes.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=36688"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kosovatimes.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=36688"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}