{"id":5553,"date":"2026-03-19T12:17:40","date_gmt":"2026-03-19T12:17:40","guid":{"rendered":"https:\/\/kosovatimes.info\/?p=5553"},"modified":"2026-03-19T12:21:56","modified_gmt":"2026-03-19T12:21:56","slug":"erdhi-pranvera-2026","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kosovatimes.info\/index.php\/2026\/03\/19\/erdhi-pranvera-2026\/","title":{"rendered":"&#8220;Drita e Diellit dhe Gjaku i Arb\u00ebrit: Nj\u00eb Udh\u00ebtim n\u00eb Kalendarin Ilir&#8221;"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Sahudin M. Hysenaj, astronom<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><br>P\u00ebr ne shqiptar\u00ebt, stina e beharit dhe e lul\u00ebzimit t\u00eb natyr\u00ebs &#8211; pranvera ka nj\u00eb kuptim t\u00eb dyfisht\u00eb. Krahas pranver\u00ebs astronomike, e cila k\u00ebt\u00eb vit fillon m\u00eb 20 mars, n\u00eb or\u00ebn 15 e 46 min., sipas koh\u00ebs lokale, ne festojm\u00eb edhe pranver\u00ebn tradicionale (shqiptare), t\u00eb njohur si Dita e Ver\u00ebs, nj\u00eb fest\u00eb me origjin\u00eb shum\u00eb t\u00eb lasht\u00eb q\u00eb daton q\u00eb nga koha e ilir\u00ebve dhe q\u00eb kremtohet m\u00eb 14 mars, af\u00ebrsisht nj\u00eb jav\u00eb para fillimit t\u00eb pranver\u00ebs astronomike. N\u00eb nj\u00eb koh\u00eb kur shum\u00eb popuj evropian\u00eb nuk kishin ende njohuri t\u00eb zhvilluara p\u00ebr matjen e koh\u00ebs dhe p\u00ebr sistemet kalendarike, paraardh\u00ebsit tan\u00eb, ilir\u00ebt, zot\u00ebronin elemente t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb njohurive nga fizika dhe matematika, duke arritur t\u00eb p\u00ebrllogarisnin koh\u00ebn sipas nj\u00eb sistemi t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb kalendarik, t\u00eb njohur si kalendari iliro-shqiptar.<br>Gjurm\u00ebt e t\u00eb cilit jan\u00eb ruajtur deri von\u00eb n\u00eb popull dhe disa terma kohor\u00eb dhe gjuh\u00ebsor\u00eb p\u00ebrdoren edhe n\u00eb dit\u00ebt e sotme. Populli shqiptar ka p\u00ebrdorur nj\u00eb kalendar q\u00eb kishte 8 muaj. Muaji kishte 45 o se 46 dit\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"541\" height=\"490\" src=\"https:\/\/kosovatimes.info\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/image-1.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-5556\" srcset=\"https:\/\/kosovatimes.info\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/image-1.png 541w, https:\/\/kosovatimes.info\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/image-1-300x272.png 300w, https:\/\/kosovatimes.info\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/image-1-464x420.png 464w, https:\/\/kosovatimes.info\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/image-1-150x136.png 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 541px) 100vw, 541px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><br>Fig. 1. Kalendari iliro-shqiptar<br>Gjurm\u00ebt e k\u00ebtij kalendari n\u00eb lasht\u00ebsi medoemos shkojn\u00eb deri n\u00eb kultur\u00ebn ilire. Muajt e k\u00ebtij kalendari jan\u00eb: Pranvera, Qershori, Korriku, Djegaguri, Vjeshta, Dimnori, Brymsi dhe Ngrijsi. Festa kryesore e kultur\u00ebs q\u00eb p\u00ebrdorte k\u00ebt\u00eb kalendar ishte fillimi i vitit, q\u00eb quhej Kryet e motmotit dhe zgjaste 3 dit\u00eb (6, 7, 8 maj). Kjo fest\u00eb, me ardhjen e krishterimit n\u00eb trojet tona, u krishterizua dhe u quajt Sh\u00ebngjergji. Ky term p\u00ebrdoret edhe sot, ashtu sikurse p\u00ebrdoret edhe Sh\u00ebmitri (Sh\u00ebn Mitri) p\u00ebr Mesvitin (5, 6 n\u00ebntor), dhe fjal\u00eb t\u00eb tjera q\u00eb lidhen me k\u00ebt\u00eb kalendar dhe fal\u00eb tij n\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn e larg\u00ebt u p\u00ebrllogariten stin\u00ebt e vitit, me theks t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb pranvera, shkenc\u00eb kjo me p\u00ebrputhshm\u00ebri t\u00eb plot\u00eb edhe n\u00eb dit\u00ebt e sotme.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Faktikisht, \u00ebsht\u00eb p\u00ebrllogaritur p\u00ebrputhshm\u00ebria e rrafshit t\u00eb ekuatorit me rrafshin e ekliptik\u00ebs, p\u00ebrkat\u00ebsisht pozicioni i Tok\u00ebs n\u00eb orbit\u00eb rreth Diellit, q\u00eb i bie m\u00eb 14 mars, me nj\u00eb gabim t\u00eb vog\u00ebl, af\u00ebrsisht p\u00ebr nj\u00eb jav\u00eb. Pik\u00ebrisht m\u00eb 14 mars, q\u00eb nga koh\u00ebt e lashta, trevat shqiptare kan\u00eb kumbuar nga aktivitetet festive, duke e shnd\u00ebrruar Dit\u00ebn e Ver\u00ebs n\u00eb nj\u00eb fest\u00eb mbar\u00ebkomb\u00ebtare. Simbolet kryesore t\u00eb k\u00ebsaj feste jan\u00eb: verorja (laramani) dhe gatimet tradicionale, ballokumja, \u00ebmb\u00eblsira karakteristike e k\u00ebsaj dite.<br>Hyjnia ilire dhe magjia e Dit\u00ebs s\u00eb Ver\u00ebs mish\u00ebrohen te verorja (laramani), t\u00eb cil\u00ebn \u00e7do shqiptar, pavar\u00ebsisht mosh\u00ebs dhe gjinis\u00eb, e vendos n\u00eb dor\u00eb. Ajo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb lidh\u00ebse q\u00eb thuret me dy fije peri: nj\u00ebra me ngjyr\u00eb t\u00eb bardh\u00eb dhe tjetra me t\u00eb kuqe.<br>Fija e kuqe simbolizon gjakun ton\u00eb, gjenin dhe trojet tona, gjakun e past\u00ebr t\u00eb paraardh\u00ebsve tan\u00eb ilir\u00eb, t\u00eb trash\u00ebguar te figurat e shquara shqiptare si Sk\u00ebnderbeu, N\u00ebna Terez\u00eb, Ibrahim Rugova, Adem Jashari \u2026<br>Nd\u00ebrsa e bardha p\u00ebrfaq\u00ebson drit\u00ebsin\u00eb, rrezatimin, ndri\u00e7imin, vet\u00eb Diellin, t\u00eb cilin civilizimet e hershme, p\u00ebrfshir\u00eb edhe paraardh\u00ebsit tan\u00eb ilir\u00eb, e konsideronin si vet\u00eb Per\u00ebndia q\u00eb na jep shpres\u00eb dhe jet\u00eb, si dhe dashurin\u00eb q\u00eb kemi p\u00ebr nj\u00ebri-tjetrin, miqt\u00eb tan\u00eb, past\u00ebrtin\u00eb dhe rip\u00ebrt\u00ebritjen e natyr\u00ebs.<br>Zakonisht vendoset n\u00eb dor\u00eb m\u00eb 14 mars dhe hiqet kur shohim dall\u00ebndyshen e par\u00eb t\u00eb pranver\u00ebs. Sipas tradit\u00ebs, verorja sjell fat, sh\u00ebndet, lumturi, harmoni, mbrojtje nga e keqja dhe forcon besimin ndaj kultur\u00ebs dhe tradit\u00ebs son\u00eb.<br>Dikur, si f\u00ebmij\u00eb, pa p\u00ebrjashtim mbanim veroren, t\u00eb p\u00ebrgatitur nga mamaja ose gjyshja, duke uruar sh\u00ebndet dhe fat n\u00eb t\u00eb gjitha l\u00ebmit\u00eb e jet\u00ebs. Kjo tradit\u00eb ruan lidhjen e shqiptar\u00ebve me natyr\u00ebn dhe kultur\u00ebn e tyre, duke e b\u00ebr\u00eb Dit\u00ebn e Ver\u00ebs nj\u00eb fest\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb dhe t\u00eb dashur brez pas brezi, por sot ku jemi?<br>Kah jemi me kultur\u00eb, bujari, mikpritje, veshje, gjuh\u00eb, besim\u2026 Mjerisht, agjenturat e huaja, t\u00eb prira nga Serbia dhe Turqia, po e b\u00ebjn\u00eb t\u00eb pamundur\u00ebn t\u00eb mundur q\u00eb ne, pasardh\u00ebsit e ilir\u00ebve, ta p\u00ebrqafojm\u00eb iden\u00eb duke u tjet\u00ebrsuar n\u00eb kultur\u00eb t\u00eb huaj, si n\u00eb veshje, pamje dhe sjellje, q\u00eb ngjajn\u00eb sikur je duke jetuar n\u00eb mesin e fiseve beduine, p\u00ebr ta imituar koh\u00ebn e shkuar profetike dhe po dalim joserioz\u00eb para bot\u00ebs s\u00eb qytet\u00ebruar, duke e zbehur skajshm\u00ebrisht identitetin ton\u00eb komb\u00ebtar. Yshtja, bindja dhe trushp\u00ebrlarja nga ana e disa imam\u00ebve t\u00eb pap\u00ebrgjegjsh\u00ebm b\u00ebn\u00eb q\u00eb shum\u00eb shqiptar\u00eb, sidomos nga Kosova dhe Maqedonia e Veriut, t\u00eb harrojn\u00eb se aleati yn\u00eb historik, Amerika, ruajti shtetin shqiptar, solli lirin\u00eb e Kosov\u00ebs, shpalli Republik\u00ebn e Kosov\u00ebs, formoi Ushtrin\u00eb e Kosov\u00ebs dhe, pa p\u00ebrjashtim, ruan paqen dhe stabilitetin n\u00eb t\u00eb gjitha trojet tona, e ne t\u00eb gjor\u00ebt, pa vet\u00ebdije, po \u201crreshtohemi\u201d n\u00eb krah t\u00eb atyre q\u00eb vazhdojn\u00eb t\u00eb mbajn\u00eb q\u00ebndrim armiq\u00ebsor ndaj shqiptar\u00ebve; jo vet\u00ebm q\u00eb nuk e njohin pavar\u00ebsin\u00eb e Kosov\u00ebs, por n\u00eb shum\u00eb raste shfaqen edhe me retorik\u00eb fyese ndaj kombit shqiptar.<br>Pa p\u00ebrjashtim, kudo n\u00eb trojet tona dikur festohej Dita e Ver\u00ebs. Megjithat\u00eb, n\u00eb dit\u00ebt e sotme vazhdon t\u00eb festohet n\u00eb Shqip\u00ebri, fest\u00eb kjo e lasht\u00eb q\u00eb sh\u00ebnon ardhjen e pranver\u00ebs dhe q\u00eb, sipas<br>kalendarit t\u00eb sip\u00ebrp\u00ebrmendur, p\u00ebrfaq\u00ebsonte edhe fillimin e vitit t\u00eb ri. Kjo tradit\u00eb mbar\u00ebshqiptare ka rr\u00ebnj\u00eb t\u00eb thella n\u00eb qytetin e Elbasanit, ku \u00ebsht\u00eb ruajtur dhe festuar me p\u00ebrkushtim nd\u00ebr shekuj.<br>Vazhdimisht dhe pand\u00ebrprer\u00eb, bashk\u00eb me sht\u00ebpin\u00eb ton\u00eb kozmike &#8211; Tok\u00ebn, l\u00ebvizim me shpejt\u00ebsi af\u00ebrsisht 30 kilometra p\u00ebr nj\u00eb sekond\u00eb. Meqen\u00ebse l\u00ebvizim s\u00eb bashku nj\u00ebkoh\u00ebsisht, rrotullimin vjetor t\u00eb Tok\u00ebs nuk e ndiejm\u00eb, por fitojm\u00eb p\u00ebrshtypjen sikur po rrotullohet Dielli rreth nesh n\u00ebp\u00ebr rrug\u00ebn vjetore t\u00eb tij, e cila quhet ekliptik\u00eb. Rruga e dukshme vjetore e Diellit dhe rruga e v\u00ebrtet\u00eb vjetore e Tok\u00ebs ndodhen n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtin rrafsh dhe n\u00eb k\u00ebt\u00eb rrug\u00eb vendndodhjet e tyre gjat\u00eb nj\u00eb viti ndryshojn\u00eb. Secili nga ne \u00ebsht\u00eb d\u00ebshmitar i faktit se, gjat\u00eb dit\u00ebve t\u00eb ndryshme t\u00eb vitit, Diellin e projektojm\u00eb n\u00eb vende t\u00eb ndryshme t\u00eb sfer\u00ebs qiellore, si n\u00eb figur\u00eb (Fig. 2).<br>Nga figura duket se \u00e7do vit, n\u00eb dit\u00ebn e ekuinoksit pranveror (rreth 21 marsit) dhe t\u00eb ekuinoksit vjeshtor (rreth 23 shtatorit), Dielli e pret ekuatorin qiellor. Rrafshi i ekuatorit p\u00ebrputhet me rrafshin e ekliptik\u00ebs dhe n\u00eb k\u00ebto data, dita dhe nata jan\u00eb t\u00eb barabarta nga 12 or\u00eb. Vet\u00ebm n\u00eb k\u00ebto data, Dielli lind pik\u00ebrisht n\u00eb pik\u00ebn e lindjes dhe per\u00ebndon n\u00eb at\u00eb t\u00eb per\u00ebndimit.<br><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"451\" height=\"391\" src=\"https:\/\/kosovatimes.info\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/image-2.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-5557\" srcset=\"https:\/\/kosovatimes.info\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/image-2.png 451w, https:\/\/kosovatimes.info\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/image-2-300x260.png 300w, https:\/\/kosovatimes.info\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/image-2-150x130.png 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 451px) 100vw, 451px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Fig. 2. Lidhja midis l\u00ebvizjes vjetore t\u00eb Diellit dhe Tok\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n<p><br>K\u00ebt\u00eb vit, m\u00eb 20 mars, sakt\u00ebsisht n\u00eb or\u00ebn 15:46, fillon stina e pranver\u00ebs (pranvera astronomike n\u00eb hemisfer\u00ebn veriore t\u00eb Tok\u00ebs), e cila do t\u00eb zgjas\u00eb 92 dit\u00eb, 17 or\u00eb dhe 38 minuta.<br>P\u00ebr trojet tona, rrafshi i ekuatorit p\u00ebrputhet me rrafshin e ekliptik\u00ebs, k\u00ebndi n\u00eb mes t\u00eb k\u00ebtyre dy rrafsheve \u00ebsht\u00eb zero, n\u00eb gjuh\u00ebn e astronomis\u00eb ky k\u00ebnd quhet deklinacion i Diellit dhe pik\u00ebrisht dit\u00ebn e premte, n\u00eb or\u00ebn 15 e 45 minuta, k\u00ebndi n\u00eb fjal\u00eb \u00ebsht\u00eb zero shkall\u00eb.<br>Nga figura duket se deklinacioni i Diellit, duke filluar nga pika e ekuinoksit pranveror, rritet vazhdimisht, prandaj dita vazhdimisht zgjatet. K\u00ebndi i r\u00ebnies s\u00eb rrezeve t\u00eb Diellit fillon t\u00eb rritet deri m\u00eb 21 qershor, n\u00eb solsticin e ver\u00ebs S, ku Dielli arrin larg\u00ebsin\u00eb m\u00eb t\u00eb madhe nga ekuatori n\u00eb drejtim t\u00eb veriut. Deklinacioni i Diellit merr vler\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb mundshme +23\u00b0 27\u2032, ekuatori<br>dhe ekliptika formojn\u00eb midis tyre k\u00ebndin m\u00eb t\u00eb madh t\u00eb mundsh\u00ebm +23\u00b0 27\u2032. K\u00ebndi i r\u00ebnies s\u00eb rrezeve t\u00eb Diellit merr vlerat maksimale, dhe p\u00ebr banor\u00ebt e hemisfer\u00ebs veriore \u00ebsht\u00eb dita m\u00eb e gjat\u00eb e vitit. Kjo quhet dita e solsticit t\u00eb ver\u00ebs.<br>N\u00eb pik\u00ebn e solsticit t\u00eb ver\u00ebs S, fillon stina e ver\u00ebs. Dielli arrin lart\u00ebsin\u00eb m\u00eb t\u00eb madhe, lart\u00ebsi kjo q\u00eb p\u00ebr disa dit\u00eb ndryshon aq pak sa na duket sikur q\u00ebndron n\u00eb nj\u00eb vend. M\u00eb von\u00eb, Dielli fillon t\u00eb zbres\u00eb n\u00ebp\u00ebr ekliptik\u00eb, duke zvog\u00ebluar deklinacionin nga dita n\u00eb dit\u00eb. Me k\u00ebt\u00eb rit\u00ebm Dielli rrug\u00ebton deri nga 22 shtatori (p\u00ebr k\u00ebt\u00eb vit), ku deklinacioni i tij zbret n\u00eb zero. N\u00eb k\u00ebt\u00eb pik\u00eb fillon stina e vjesht\u00ebs, dita dhe nata jan\u00eb prap\u00eb t\u00eb barabarta nga 12 or\u00eb. Nga kjo pik\u00eb, Dielli vazhdon l\u00ebvizjen e dukshme t\u00eb tij n\u00ebp\u00ebr ekliptik\u00eb dhe arrin pik\u00ebn m\u00eb t\u00eb ul\u00ebt m\u00eb 22 dhjetor, kur fillon edhe stina e dimrit. Ekuatori dhe ekliptika formojn\u00eb k\u00ebndin m\u00eb t\u00eb vog\u00ebl -23\u00b0 27\u2032, k\u00ebndi i r\u00ebnies s\u00eb rrezeve t\u00eb Diellit zvog\u00eblohet n\u00eb maksimum, p\u00ebr banor\u00ebt e hemisfer\u00ebs veriore \u00ebsht\u00eb nata m\u00eb e gjat\u00eb e vitit. Kjo quhet nata e solsticit t\u00eb dimrit. M\u00eb pas deklinacioni fillon t\u00eb rritet derisa t\u00eb arrij\u00eb vler\u00ebn zero, n\u00eb figur\u00eb kthehemi aty ku filluam p\u00ebrshkrimin e l\u00ebvizjes s\u00eb dukshme vjetore t\u00eb Diellit, n\u00eb stin\u00ebn e pranver\u00ebs. \u00cbsht\u00eb e qart\u00eb se p\u00ebr banor\u00ebt e hemisfer\u00ebs jugore situata \u00ebsht\u00eb e kund\u00ebrt. Vera fillon m\u00eb 22 dhjetor, vjeshta m\u00eb 21 mars, dimri m\u00eb 22 qershor dhe pranvera m\u00eb 23 shtator. Perioda p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn Dielli e p\u00ebrshkruan nj\u00eb l\u00ebvizje t\u00eb dukshme t\u00eb plot\u00eb quhet vit natyral (tropik) dhe gjat\u00eb k\u00ebsaj kohe nd\u00ebrrohen t\u00eb kat\u00ebr stin\u00ebt e vitit.<br>Jeta jon\u00eb dhe stin\u00ebt e vitit jan\u00eb t\u00eb lidhura rr\u00ebnj\u00ebsisht me nj\u00ebra-tjetr\u00ebn. P\u00ebrgjat\u00eb vitit q\u00eb lam\u00eb pas, dimri nisi m\u00eb 21 dhjetor n\u00eb ora 16:03, duke sh\u00ebnuar fillimin e ciklit t\u00eb ftoht\u00eb t\u00eb natyr\u00ebs, dhe zgjati 88 dit\u00eb, 23 or\u00eb e 42 minuta. Vera do t\u00eb nis\u00eb m\u00eb 21 qershor n\u00eb ora 10:24, si kulmi i drit\u00ebs dhe i energjis\u00eb s\u00eb Diellit, dhe do t\u00eb zgjas\u00eb 93 dit\u00eb, 15 or\u00eb e 40 minuta. Nd\u00ebrkaq, vjeshta fillon m\u00eb 23 shtator n\u00eb ora 02:05, duke sjell\u00eb qet\u00ebsimin gradual t\u00eb natyr\u00ebs, me nj\u00eb koh\u00ebzgjatje prej 89 dit\u00ebsh, 20 or\u00eb e 45 minuta.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sahudin M. Hysenaj, astronom P\u00ebr ne shqiptar\u00ebt, stina e beharit dhe e lul\u00ebzimit t\u00eb natyr\u00ebs &#8211; pranvera ka nj\u00eb kuptim t\u00eb dyfisht\u00eb. Krahas pranver\u00ebs astronomike, e cila k\u00ebt\u00eb vit fillon m\u00eb 20 mars, n\u00eb or\u00ebn 15 e 46 min., sipas koh\u00ebs lokale, ne festojm\u00eb edhe pranver\u00ebn tradicionale (shqiptare), t\u00eb njohur si Dita e Ver\u00ebs, nj\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":5554,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[38],"tags":[],"class_list":{"0":"post-5553","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-stil"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>&quot;Drita e Diellit dhe Gjaku i Arb\u00ebrit: Nj\u00eb Udh\u00ebtim n\u00eb Kalendarin Ilir&quot; - Kosova Times<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/kosovatimes.info\/index.php\/2026\/03\/19\/erdhi-pranvera-2026\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"&quot;Drita e Diellit dhe Gjaku i Arb\u00ebrit: Nj\u00eb Udh\u00ebtim n\u00eb Kalendarin Ilir&quot; - Kosova Times\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Sahudin M. Hysenaj, astronom P\u00ebr ne shqiptar\u00ebt, stina e beharit dhe e lul\u00ebzimit t\u00eb natyr\u00ebs &#8211; pranvera ka nj\u00eb kuptim t\u00eb dyfisht\u00eb. Krahas pranver\u00ebs astronomike, e cila k\u00ebt\u00eb vit fillon m\u00eb 20 mars, n\u00eb or\u00ebn 15 e 46 min., sipas koh\u00ebs lokale, ne festojm\u00eb edhe pranver\u00ebn tradicionale (shqiptare), t\u00eb njohur si Dita e Ver\u00ebs, nj\u00eb [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/kosovatimes.info\/index.php\/2026\/03\/19\/erdhi-pranvera-2026\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Kosova Times\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-03-19T12:17:40+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-03-19T12:21:56+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/kosovatimes.info\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/hyseni.jpeg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1600\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"i l\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"i l\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"9 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/kosovatimes.info\\\/index.php\\\/2026\\\/03\\\/19\\\/erdhi-pranvera-2026\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/kosovatimes.info\\\/index.php\\\/2026\\\/03\\\/19\\\/erdhi-pranvera-2026\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"i l\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/kosovatimes.info\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/7586712b9c512fe68085de007378c915\"},\"headline\":\"&#8220;Drita e Diellit dhe Gjaku i Arb\u00ebrit: Nj\u00eb Udh\u00ebtim n\u00eb Kalendarin Ilir&#8221;\",\"datePublished\":\"2026-03-19T12:17:40+00:00\",\"dateModified\":\"2026-03-19T12:21:56+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/kosovatimes.info\\\/index.php\\\/2026\\\/03\\\/19\\\/erdhi-pranvera-2026\\\/\"},\"wordCount\":1773,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/kosovatimes.info\\\/index.php\\\/2026\\\/03\\\/19\\\/erdhi-pranvera-2026\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/kosovatimes.info\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/hyseni.jpeg\",\"articleSection\":[\"Stil\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/kosovatimes.info\\\/index.php\\\/2026\\\/03\\\/19\\\/erdhi-pranvera-2026\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/kosovatimes.info\\\/index.php\\\/2026\\\/03\\\/19\\\/erdhi-pranvera-2026\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/kosovatimes.info\\\/index.php\\\/2026\\\/03\\\/19\\\/erdhi-pranvera-2026\\\/\",\"name\":\"\\\"Drita e Diellit dhe Gjaku i Arb\u00ebrit: Nj\u00eb Udh\u00ebtim n\u00eb Kalendarin Ilir\\\" - Kosova Times\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/kosovatimes.info\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/kosovatimes.info\\\/index.php\\\/2026\\\/03\\\/19\\\/erdhi-pranvera-2026\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/kosovatimes.info\\\/index.php\\\/2026\\\/03\\\/19\\\/erdhi-pranvera-2026\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/kosovatimes.info\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/hyseni.jpeg\",\"datePublished\":\"2026-03-19T12:17:40+00:00\",\"dateModified\":\"2026-03-19T12:21:56+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/kosovatimes.info\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/7586712b9c512fe68085de007378c915\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/kosovatimes.info\\\/index.php\\\/2026\\\/03\\\/19\\\/erdhi-pranvera-2026\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/kosovatimes.info\\\/index.php\\\/2026\\\/03\\\/19\\\/erdhi-pranvera-2026\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/kosovatimes.info\\\/index.php\\\/2026\\\/03\\\/19\\\/erdhi-pranvera-2026\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/kosovatimes.info\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/hyseni.jpeg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/kosovatimes.info\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/hyseni.jpeg\",\"width\":1600,\"height\":1200},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/kosovatimes.info\\\/index.php\\\/2026\\\/03\\\/19\\\/erdhi-pranvera-2026\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/kosovatimes.info\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"&#8220;Drita e Diellit dhe Gjaku i Arb\u00ebrit: Nj\u00eb Udh\u00ebtim n\u00eb Kalendarin Ilir&#8221;\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/kosovatimes.info\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/kosovatimes.info\\\/\",\"name\":\"Kosova Times\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/kosovatimes.info\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/kosovatimes.info\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/7586712b9c512fe68085de007378c915\",\"name\":\"i l\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/bad9296e02816160ae2e2435beda58222022298d5625d49fea74d18816fbb31d?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/bad9296e02816160ae2e2435beda58222022298d5625d49fea74d18816fbb31d?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/bad9296e02816160ae2e2435beda58222022298d5625d49fea74d18816fbb31d?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"i l\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/kosovatimes.info\\\/index.php\\\/author\\\/iliri\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\"Drita e Diellit dhe Gjaku i Arb\u00ebrit: Nj\u00eb Udh\u00ebtim n\u00eb Kalendarin Ilir\" - Kosova Times","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/kosovatimes.info\/index.php\/2026\/03\/19\/erdhi-pranvera-2026\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"\"Drita e Diellit dhe Gjaku i Arb\u00ebrit: Nj\u00eb Udh\u00ebtim n\u00eb Kalendarin Ilir\" - Kosova Times","og_description":"Sahudin M. Hysenaj, astronom P\u00ebr ne shqiptar\u00ebt, stina e beharit dhe e lul\u00ebzimit t\u00eb natyr\u00ebs &#8211; pranvera ka nj\u00eb kuptim t\u00eb dyfisht\u00eb. Krahas pranver\u00ebs astronomike, e cila k\u00ebt\u00eb vit fillon m\u00eb 20 mars, n\u00eb or\u00ebn 15 e 46 min., sipas koh\u00ebs lokale, ne festojm\u00eb edhe pranver\u00ebn tradicionale (shqiptare), t\u00eb njohur si Dita e Ver\u00ebs, nj\u00eb [&hellip;]","og_url":"https:\/\/kosovatimes.info\/index.php\/2026\/03\/19\/erdhi-pranvera-2026\/","og_site_name":"Kosova Times","article_published_time":"2026-03-19T12:17:40+00:00","article_modified_time":"2026-03-19T12:21:56+00:00","og_image":[{"width":1600,"height":1200,"url":"https:\/\/kosovatimes.info\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/hyseni.jpeg","type":"image\/jpeg"}],"author":"i l","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"i l","Est. reading time":"9 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/kosovatimes.info\/index.php\/2026\/03\/19\/erdhi-pranvera-2026\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/kosovatimes.info\/index.php\/2026\/03\/19\/erdhi-pranvera-2026\/"},"author":{"name":"i l","@id":"https:\/\/kosovatimes.info\/#\/schema\/person\/7586712b9c512fe68085de007378c915"},"headline":"&#8220;Drita e Diellit dhe Gjaku i Arb\u00ebrit: Nj\u00eb Udh\u00ebtim n\u00eb Kalendarin Ilir&#8221;","datePublished":"2026-03-19T12:17:40+00:00","dateModified":"2026-03-19T12:21:56+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/kosovatimes.info\/index.php\/2026\/03\/19\/erdhi-pranvera-2026\/"},"wordCount":1773,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/kosovatimes.info\/index.php\/2026\/03\/19\/erdhi-pranvera-2026\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/kosovatimes.info\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/hyseni.jpeg","articleSection":["Stil"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/kosovatimes.info\/index.php\/2026\/03\/19\/erdhi-pranvera-2026\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/kosovatimes.info\/index.php\/2026\/03\/19\/erdhi-pranvera-2026\/","url":"https:\/\/kosovatimes.info\/index.php\/2026\/03\/19\/erdhi-pranvera-2026\/","name":"\"Drita e Diellit dhe Gjaku i Arb\u00ebrit: Nj\u00eb Udh\u00ebtim n\u00eb Kalendarin Ilir\" - Kosova Times","isPartOf":{"@id":"https:\/\/kosovatimes.info\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/kosovatimes.info\/index.php\/2026\/03\/19\/erdhi-pranvera-2026\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/kosovatimes.info\/index.php\/2026\/03\/19\/erdhi-pranvera-2026\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/kosovatimes.info\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/hyseni.jpeg","datePublished":"2026-03-19T12:17:40+00:00","dateModified":"2026-03-19T12:21:56+00:00","author":{"@id":"https:\/\/kosovatimes.info\/#\/schema\/person\/7586712b9c512fe68085de007378c915"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/kosovatimes.info\/index.php\/2026\/03\/19\/erdhi-pranvera-2026\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/kosovatimes.info\/index.php\/2026\/03\/19\/erdhi-pranvera-2026\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/kosovatimes.info\/index.php\/2026\/03\/19\/erdhi-pranvera-2026\/#primaryimage","url":"https:\/\/kosovatimes.info\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/hyseni.jpeg","contentUrl":"https:\/\/kosovatimes.info\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/hyseni.jpeg","width":1600,"height":1200},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/kosovatimes.info\/index.php\/2026\/03\/19\/erdhi-pranvera-2026\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/kosovatimes.info\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"&#8220;Drita e Diellit dhe Gjaku i Arb\u00ebrit: Nj\u00eb Udh\u00ebtim n\u00eb Kalendarin Ilir&#8221;"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/kosovatimes.info\/#website","url":"https:\/\/kosovatimes.info\/","name":"Kosova Times","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/kosovatimes.info\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/kosovatimes.info\/#\/schema\/person\/7586712b9c512fe68085de007378c915","name":"i l","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/bad9296e02816160ae2e2435beda58222022298d5625d49fea74d18816fbb31d?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/bad9296e02816160ae2e2435beda58222022298d5625d49fea74d18816fbb31d?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/bad9296e02816160ae2e2435beda58222022298d5625d49fea74d18816fbb31d?s=96&d=mm&r=g","caption":"i l"},"url":"https:\/\/kosovatimes.info\/index.php\/author\/iliri\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kosovatimes.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5553","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kosovatimes.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kosovatimes.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kosovatimes.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kosovatimes.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5553"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/kosovatimes.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5553\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5560,"href":"https:\/\/kosovatimes.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5553\/revisions\/5560"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kosovatimes.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5554"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kosovatimes.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5553"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kosovatimes.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5553"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kosovatimes.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5553"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}