{"id":9050,"date":"2026-04-08T21:27:23","date_gmt":"2026-04-08T21:27:23","guid":{"rendered":"https:\/\/kosovatimes.info\/?p=9050"},"modified":"2026-04-08T21:27:23","modified_gmt":"2026-04-08T21:27:23","slug":"harta-zbulon-renie-dramatike-te-shkalles-se-lindjeve-ku-eshte-kosova","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kosovatimes.info\/index.php\/2026\/04\/08\/harta-zbulon-renie-dramatike-te-shkalles-se-lindjeve-ku-eshte-kosova\/","title":{"rendered":"Harta zbulon r\u00ebnie dramatike t\u00eb shkall\u00ebs s\u00eb lindjeve, ku eshte Kosova?"},"content":{"rendered":"\n<p>Harta e lindjeve q\u00eb qarkullon n\u00eb internet, n\u00eb shikim t\u00eb par\u00eb, duket si nj\u00eb tjet\u00ebr p\u00ebrfaq\u00ebsim vizual mbres\u00ebl\u00ebn\u00ebs i kriz\u00ebs demografike t\u00eb Evrop\u00ebs.Megjithat\u00eb, kur numrat kontrollohen me bazat e t\u00eb dh\u00ebnave p\u00ebrkat\u00ebse evropiane, mesazhi mbetet i nj\u00ebjt\u00eb edhe kur korrigjohen vlerat individuale: Evropa n\u00eb t\u00ebr\u00ebsi po ka shum\u00eb pak f\u00ebmij\u00eb p\u00ebr t\u00eb mb\u00ebshtetur popullsin\u00eb e saj pa migrim. Kufiri i riprodhimit t\u00eb thjesht\u00eb t\u00eb popullsis\u00eb n\u00eb shoq\u00ebrit\u00eb e zhvilluara zakonisht vendoset n\u00eb rreth 2.1 f\u00ebmij\u00eb p\u00ebr grua, dhe Bashkimi Evropian ka qen\u00eb shum\u00eb posht\u00eb k\u00ebtij niveli p\u00ebr dekada t\u00eb t\u00ebra. N\u00eb vitin 2024, shkalla totale e fertilitetit n\u00eb BE ra n\u00eb 1.34, nd\u00ebrsa nj\u00eb vit m\u00eb par\u00eb ishte 1.38. Edhe m\u00eb alarmues \u00ebsht\u00eb fakti se n\u00eb vitin 2023, n\u00eb BE lind\u00ebn 3.67 milion\u00eb foshnje, q\u00eb ishte r\u00ebnia m\u00eb e madhe vjetore e numrit t\u00eb lindjeve q\u00eb nga viti 1961, sipas t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb &#8221;\u00a0<a href=\"https:\/\/ec.europa.eu\/eurostat\/web\/products-eurostat-news\/w\/ddn-20260306-1\"><strong>Eurostat<\/strong><\/a>\u00a0&#8220;. Megjithate <strong>Kosova <\/strong>eshte ne pozicionin me te mire ku ka shenuar ngritje prej 2.01 sikurse edhe Mali i Zi.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00ebse Europa shihet si nj\u00eb e t\u00ebr\u00eb, Veriu, Per\u00ebndimi, Jugu dhe Lindja nuk shfaqen m\u00eb si histori demografike t\u00eb ndara, por si variacione t\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtit problem. Po lindin m\u00eb pak f\u00ebmij\u00eb, prind\u00ebrimi po vonohet dhe shoq\u00ebrit\u00eb po plaken m\u00eb shpejt sesa mund t\u00eb rip\u00ebrt\u00ebrijn\u00eb brezat. Eurostat v\u00ebren se grat\u00eb n\u00eb BE po e lindin f\u00ebmij\u00ebn e tyre t\u00eb par\u00eb gjithnj\u00eb e m\u00eb von\u00eb, k\u00ebshtu q\u00eb mosha mesatare n\u00eb lindjen e f\u00ebmij\u00ebs s\u00eb par\u00eb \u00ebsht\u00eb rritur nga 28.8 vje\u00e7 n\u00eb vitin 2013 n\u00eb 29.8 vje\u00e7 n\u00eb vitin 2023. Nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb detaj statistikor, por nj\u00eb nga treguesit kryesor\u00eb t\u00eb nj\u00eb ndryshimi t\u00eb thell\u00eb n\u00eb stilin e jet\u00ebs n\u00eb Evrop\u00eb.Harta tregon se asnj\u00eb zon\u00eb e madhe evropiane nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb v\u00ebrtet demografikisht e sigurt. Dhe kur merren shifrat zyrtare p\u00ebr BE-n\u00eb, maja e list\u00ebs nuk duket m\u00eb ve\u00e7an\u00ebrisht e lart\u00eb. N\u00eb vitin 2024,\u00a0<br><strong>Bullgaria kishte shkall\u00ebn m\u00eb t\u00eb lart\u00eb t\u00eb fertilitetit n\u00eb Bashkim me 1.72 f\u00ebmij\u00eb p\u00ebr grua, e ndjekur nga Franca me 1.61 dhe Sllovenia me 1.52. N\u00eb fund ishin Malta me 1.01, Spanja me 1.10 dhe Lituania me 1.11<\/strong>\u00a0. Me fjal\u00eb t\u00eb tjera, edhe vendet q\u00eb jan\u00eb nd\u00ebr m\u00eb t\u00eb mirat n\u00eb BE mbeten duksh\u00ebm n\u00ebn nivelin e nevojsh\u00ebm p\u00ebr rinovimin e thjesht\u00eb t\u00eb popullsis\u00eb. Ky \u00ebsht\u00eb thelbi i historis\u00eb, t\u00eb cilin harta e p\u00ebrcjell mjaft sakt\u00eb, megjith\u00ebse disa nga numrat n\u00eb t\u00eb nuk p\u00ebrputhen gjithmon\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb p\u00ebrsosur me njoftimet e fundit zyrtare.Humb\u00ebsit m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj n\u00eb k\u00ebt\u00eb proces jan\u00eb vendet q\u00eb preken nj\u00ebkoh\u00ebsisht nga normat e ul\u00ebta t\u00eb lindjeve, largimet e popullsis\u00eb dhe plakja e p\u00ebrshpejtuar. Pjes\u00eb t\u00eb Evrop\u00ebs Lindore dhe Jugore dallohen k\u00ebtu. Eurostat p\u00ebr vitin 2024 tregon se Malta, Spanja dhe Lituania jan\u00eb n\u00eb fund t\u00eb BE-s\u00eb, nd\u00ebrsa t\u00eb dh\u00ebnat dhe vler\u00ebsimet m\u00eb t\u00eb gjera evropiane tregojn\u00eb se situata \u00ebsht\u00eb jasht\u00ebzakonisht e v\u00ebshtir\u00eb n\u00eb vendet jasht\u00eb Bashkimit q\u00eb po kalojn\u00eb luft\u00eb, pasiguri t\u00eb thell\u00eb ekonomike ose emigracion afatgjat\u00eb, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb rasti me Ukrain\u00ebn, e cila ka nj\u00eb rezultat prej 0.85. Pik\u00ebrisht p\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye nuancat m\u00eb dramatike n\u00eb harta zakonisht p\u00ebrqendrohen n\u00eb lindje t\u00eb kontinentit. N\u00eb analizat e tij demografike, Komisioni Evropian paralajm\u00ebron gjithashtu se lindshm\u00ebria e ul\u00ebt \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga nxit\u00ebsit kryesor\u00eb afatgjat\u00eb t\u00eb r\u00ebnies dhe plakjes s\u00eb popullsis\u00eb, dhe se pa migrim, r\u00ebnia e numrit t\u00eb banor\u00ebve n\u00eb BE do t\u00eb kishte filluar edhe m\u00eb her\u00ebt.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Arsyet e r\u00ebnies s\u00eb nivelit t\u00eb lindjeve<\/h2>\n\n\n\n<p>Arsyet p\u00ebr r\u00ebnien e shkall\u00ebs s\u00eb lindjeve nuk jan\u00eb t\u00eb thjeshta dhe nuk mund t\u00eb reduktohen n\u00eb nj\u00eb vendim t\u00eb vet\u00ebm politik, kriz\u00eb ekonomike apo ndryshim vlerash. Analiza e Komisionit Evropian mbi lindshm\u00ebrin\u00eb e ul\u00ebt n\u00eb BE citon disa faktor\u00eb kryesor\u00eb: arsimim m\u00eb t\u00eb gjat\u00eb, pavar\u00ebsi m\u00eb t\u00eb vonshme, nj\u00eb treg pune m\u00eb t\u00eb pasigurt, pabarazi gjinore n\u00eb shp\u00ebrndarjen e kujdesit p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt dhe kujdesit n\u00eb sht\u00ebpi, ndryshimin e modeleve familjare dhe vones\u00ebn e prind\u00ebrimit. OECD thekson gjithashtu presionet e kostos s\u00eb strehimit, disponueshm\u00ebrin\u00eb e kujdesit ditor, hartimin e lejeve prind\u00ebrore dhe sigurin\u00eb m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb financiare t\u00eb familjeve. Prandaj, \u00ebsht\u00eb gabim t\u00eb shihet shkalla e lindjeve si \u00e7\u00ebshtje preference personale. N\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb Evrop\u00ebs, problemi nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb vet\u00ebm se sa njer\u00ebz duan f\u00ebmij\u00eb, por sa prej tyre besojn\u00eb se mund ta p\u00ebrballojn\u00eb at\u00eb n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb kur biologjikisht ata ende mund t\u00eb b\u00ebhen prind\u00ebr pa v\u00ebshtir\u00ebsi t\u00eb m\u00ebdha, shkruan &#8221;&nbsp;<a href=\"https:\/\/population-europe.eu\/research\/books-and-reports\/role-migration-and-fertility-future-size-eus-population\"><strong>Population Europe<\/strong><\/a>&nbsp;&#8220;.<\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebr shkak t\u00eb gjith\u00eb k\u00ebsaj, r\u00ebnia e shkall\u00ebs s\u00eb lindjeve nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb tem\u00eb p\u00ebr demograf\u00ebt, por nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje q\u00eb ndikon n\u00eb ekonomi, tregun e pun\u00ebs, sistemin e pensioneve, kujdesin sh\u00ebndet\u00ebsor dhe zhvillimin rajonal. M\u00eb pak lindje sot do t\u00eb thot\u00eb m\u00eb pak njer\u00ebz n\u00eb mosh\u00eb pune n\u00eb dy ose tre dekada, por edhe presion m\u00eb t\u00eb madh mbi shkollat, qytetet e vogla dhe zonat rurale q\u00eb tani. N\u00eb shum\u00eb pjes\u00eb t\u00eb Evrop\u00ebs, ky nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb nj\u00eb skenar i s\u00eb ardhmes, por nj\u00eb realitet q\u00eb ka filluar. Popullsia mbahet ende n\u00eb disa vende fal\u00eb migrimit, por rip\u00ebrt\u00ebritja natyrore e brezave po dob\u00ebsohet pothuajse kudo.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Harta e lindjeve q\u00eb qarkullon n\u00eb internet, n\u00eb shikim t\u00eb par\u00eb, duket si nj\u00eb tjet\u00ebr p\u00ebrfaq\u00ebsim vizual mbres\u00ebl\u00ebn\u00ebs i kriz\u00ebs demografike t\u00eb Evrop\u00ebs.Megjithat\u00eb, kur numrat kontrollohen me bazat e t\u00eb dh\u00ebnave p\u00ebrkat\u00ebse evropiane, mesazhi mbetet i nj\u00ebjt\u00eb edhe kur korrigjohen vlerat individuale: Evropa n\u00eb t\u00ebr\u00ebsi po ka shum\u00eb pak f\u00ebmij\u00eb p\u00ebr t\u00eb mb\u00ebshtetur popullsin\u00eb e [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":9051,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[31,30],"tags":[],"class_list":{"0":"post-9050","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-kosove","8":"category-lajme"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kosovatimes.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9050","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kosovatimes.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kosovatimes.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kosovatimes.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kosovatimes.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9050"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kosovatimes.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9050\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9052,"href":"https:\/\/kosovatimes.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9050\/revisions\/9052"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kosovatimes.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9051"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kosovatimes.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9050"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kosovatimes.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9050"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kosovatimes.info\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9050"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}