Tarifat e reja globale prej 10 përqind të Presidentit të SHBA-së, Donald Trump, hynë në fuqi pasi Gjykata e Lartë bllokoi të premten një numër të tarifave të mëparshme gjithëpërfshirëse të importit. Vetëm pak orë pas vendimit, presidenti nënshkroi një urdhër ekzekutiv që zbaton tarifën e re që nga 24 shkurti.
Trump më vonë kërcënoi se do ta rriste tarifën në 15 përqind, por ende nuk ka lëshuar një direktivë zyrtare për të rritur normën.
Referencë për Aktin e Tregtisë
Administrata po e vendos taksën e re duke u thirrur në Seksionin 122 të Aktit të Tregtisë të vitit 1974, i cili i lejon presidentit të vendosë tarifa për 150 ditë pa miratimin e Kongresit.
Urdhri ekzekutiv thotë se qëllimi i tarifës së përkohshme të importit është të “zgjidhë problemet themelore në pagesat ndërkombëtare dhe të vazhdojë punën e administratës për të ribalancuar marrëdhëniet tregtare në favor të punëtorëve, fermerëve dhe prodhuesve amerikanë”.
Vendimi i gjykatës dhe deficiti në rritje
Presidenti ka argumentuar se tarifat janë të nevojshme për të ulur deficitin tregtar të SHBA-së, shumën me të cilën importet tejkalojnë eksportet. Por deficiti arriti një rekord të ri javën e kaluar, duke u rritur me 2.1 për qind nga viti 2024 në rreth 1.2 trilionë dollarë.
Sipas shifrave të fundit zyrtare, SHBA-të kanë mbledhur tashmë të paktën 130 miliardë dollarë në tarifa sipas Aktit Ndërkombëtar të Fuqive Ekonomike të Emergjencës të vitit 1977 (IEEPA), i cili tani është kundërshtuar nga Gjykata Supreme.
Trump e kritikoi ashpër vendimin e Gjykatës së Lartë, duke e quajtur atë “qesharak, të shkruar dobët dhe thellësisht jo-amerikan”. Në një vendim 6-3, gjyqtarët zbuluan se presidenti kishte tejkaluar autoritetin e tij kur vendosi tarifa globale gjithëpërfshirëse vitin e kaluar, duke cituar IEEPA-n.
Reagimet ndërkombëtare
Pas vendimit, Trump kërcënoi dje se do të vendoste tarifa edhe më të larta për vendet që “luajnë” me marrëveshjet e fundit tregtare. Paralajmërimi i tij erdhi ndërsa vendet anembanë botës po vlerësojnë se cilat marrëveshje tregtare dhe tarifa do të mbeten në fuqi.
Bashkimi Evropian ka njoftuar se do të ndalojë ratifikimin e marrëveshjes së arritur këtë verë, ndërsa India ka njoftuar shtyrjen e bisedimeve të planifikuara më parë për të finalizuar marrëveshjen e fundit.
