Presidenti Volodymyr Zelensky i është kundërpërgjigjur një propozimi rus për një armëpushim të shkurtër “Dita e Fitores” duke njoftuar se Ukraina do të zbatojë “regjimin e saj të njëanshëm të heshtjes” duke filluar nga nata e 5-6 majit.
Ky veprim sfidon drejtpërdrejt Kremlinin, i cili më herët të hënën shpalli një armëpushim dy-ditor për datat 8-9 maj për të lehtësuar paradën ushtarake vjetore të Moskës që përkujton fitoren sovjetike në Luftën e Dytë Botërore.
Javën e kaluar, Zelensky e hodhi poshtë propozimin rus si “jo serioz”, duke e quajtur atë një “shfaqje teatrale” dhe një “manipulim” që synonte mbrojtjen e paradës së Ditës së Fitores në Rusi në vend që të synonte paqen e vërtetë.Jeta njerëzore mbi përvjetorët’
Në një deklaratë të postuar në mediat sociale , Zelensky përsëriti se shpëtimi i jetëve ishte më i rëndësishëm sesa ngjarjet simbolike.“Jeta njerëzore është një vlerë pakrahasueshme më e madhe se ‘festimi’ i çdo përvjetori”, tha Zelensky.
“Në këtë drejtim, ne shpallim një regjim heshtjeje duke filluar nga ora 00:00 e natës së 5 majit deri më 6 maj”, shkroi ai.
Ministri i Jashtëm Andrii Sybiha mbështeti deklaratën e Zelensky-t në një postim në X , duke thënë se paqja “nuk mund të presë deri në ‘parada’ dhe ‘festime’”.
“Nëse Moska është e përgatitur t’i japë fund armiqësive, mund ta bëjë këtë që nesër në mbrëmje. Ukraina është gati”, shkroi Sybiha. “Ky është një propozim serioz për t’i dhënë fund luftës dhe për t’iu drejtuar diplomacisë.”Ai u bëri thirrje partnerëve të Ukrainës, shteteve paqedashëse dhe organizatave ndërkombëtare që të mbështesin apelin për t’i dhënë fund armiqësive, duke shtuar: “6 maji do të tregojë nëse Moska është serioze dhe çfarë dëshiron në të vërtetë – paqe apo parada ushtarake”.
Kërcënimet dhe frika e Moskës
Propozimet konkurruese për armëpushim vijnë ndërsa Rusia përgatitet për paradën e Ditës së Fitores më 9 maj, mes shqetësimeve për sulme të mundshme me dronë ukrainasë.
Pavarësisht njoftimit të armëpushimit të saj, Ministria e Mbrojtjes e Rusisë paralajmëroi për hakmarrje “masive” nëse festimet ndërpriten. Zelensky argumentoi se qëndrimi i Moskës tregon se Rusia ka frikë dhe nuk mund t’i mbajë të sigurta ngjarje të tilla pa bashkëpunimin e Ukrainës.“Është koha që udhëheqësit rusë të ndërmarrin hapa të vërtetë për t’i dhënë fund luftës së tyre, veçanërisht pasi Ministria e Mbrojtjes e Rusisë beson se nuk mund të mbajë një paradë në Moskë pa vullnetin e mirë të Ukrainës”, përfundoi Zelensky.
Ukraina ka kërkuar vazhdimisht armëpushime më të gjata, duke përfshirë propozime për pauza 30-ditore në luftime, duke argumentuar se armëpushimet afatshkurtra shërbejnë kryesisht për qëllime taktike ose politike, siç është sigurimi i paradave festive të Moskës, në vend që të ndalojnë luftën në një mënyrë të qëndrueshme.
Një Ditë Fitoreje pa Fuqi Ushtarake
Dita e Fitores mbetet festa më e rëndësishme politikisht në Rusinë moderne dhe zë një rol qendror në mesazhet e Putinit gjatë kohës së luftës.
Që kur filloi pushtimi në shkallë të plotë, Kremlini e ka lidhur gjithnjë e më shumë luftën në Ukrainë me fitoren e Bashkimit Sovjetik ndaj Gjermanisë naziste gjatë Luftës së Dytë Botërore, duke e paraqitur konfliktin si pjesë të një lufte më të gjerë historike kundër “nazizmit”.
Për herë të parë që nga viti 2008, parada vjetore e Ditës së Fitores në Rusi do të zhvillohet pa pajisje të rënda ushtarake, të tilla si tanke, raketahedhës apo sisteme artilerie. Zyrtarisht, Ministria Ruse e Mbrojtjes përmendi “situatën aktuale operative”, por analistët thonë se mungesa pasqyron si mungesën e pajisjeve ashtu edhe frikën për sigurinë.
