Donald Trump bëri një breshëri deklaratash të ashpra kundër aleatëve evropianë dhe një hapje ndaj Turqisë , përpara takimit të tij me Tayyip Erdogan në margjinat e Samitit të NATO-s .
Presidenti amerikan njoftoi qëllimin e tij për të hequr sanksionet CAATSA kundër Ankarasë, duke lënë të hapur mundësinë e shitjes së avionëve F-35 Turqisë. Ai gjithashtu përsëriti se SHBA-të duhet të fitojnë kontrollin e Groenlandës, ndërsa paralajmëroi se Evropa është në rrezik për shkak të politikave të saj të migracionit dhe energjisë.
Në fillim të takimit, Trump e quajti Erdoganin një “mik të shkëlqyer”, duke pretenduar se të dy udhëheqësit kanë “kimi të mirë” dhe një “marrëdhënie të veçantë”.
“Turqia është më besnike se vendet e tjera”
Trump tha se administrata e tij do të heqë sanksionet e vendosura ndaj Turqisë pasi ajo bleu sistemin rus S-400. “Ne do t’i heqim sanksionet. Është koha. Ne nuk duam të vendosim sanksione ndaj miqve”, tha ai. Ai shtoi se shitja e avionëve luftarakë F-35 Ankarasë ishte “një vendim që do të marrim”, duke vënë në dukje se marrëdhëniet SHBA-Turqi ishin “ndoshta më të mirat që kanë qenë ndonjëherë” dhe se Turqia kishte provuar “shumë më besnike se vendet e tjera që mendonim se do të ishin besnike”.
Nga ana e tij, presidenti turk deklaroi se Trump i kishte dhënë një “premtim personal” për shitjen e avionëve F-35 dhe shprehu shpresën se gjatë samitit do të merrej një “vendim pozitiv” , pa specifikuar se çfarë saktësisht përfshinte ky premtim.
“Operacioni denuklearizimi në Iran”
Trump vlerësoi Turqinë për mospërfshirjen në luftën kundër Iranit. “Ata mund të ishin përfshirë. Ndoshta nuk e bënë për shkakun tim”, tha ai. Duke iu referuar operacioneve të SHBA-së, ai vuri në dukje: “Lufta me Iranin – ose sido që të doni ta quani – është një operacion ushtarak, një operacion denuklearizimi”.
“Më refuzuan”
Presidenti amerikan tha se ishte “shumë i zhgënjyer” me NATO-n dhe ndjeu se duhej të merrte pjesë në samit sepse po mbahej në Turqi. Trump akuzoi Italinë, Gjermaninë dhe Francën se refuzuan të mbështesin SHBA-në në luftën kundër Iranit. “Ata më refuzuan. Po i vëja njerëzit në provë”, tha ai.
I pyetur në lidhje me përballjen e tij me kryeministren italiane Giorgia Meloni, Trump vuri në dukje se “mendoj se ajo është një person i mirë”, duke shtuar se ajo bëri një “gabim” që nuk mbështeti luftën SHBA-Izrael kundër Iranit, por theksoi: “Nuk i bëra shumë presion”.
“Danimarka nuk po e ndihmon vërtet Groenlandën”
Trump përsëriti se SHBA-të duhet të fitojnë kontrollin e Groenlandës: “Danimarka nuk po shpenzon para, as nuk po e ndihmon vërtet Groenlandën. Është jashtëzakonisht e rëndësishme për SHBA-në, dhe sot ka anije kineze dhe ruse në zonë.”
Duke përfunduar fjalën e tij, ai paralajmëroi se Evropa ka ndryshuar në mënyrë dramatike në 20 vitet e fundit. “Ata më mirë t’i kushtojnë vëmendje migracionit dhe energjisë. Nëse nuk u kushtojnë vëmendje këtyre dy çështjeve, nuk do të ketë më Evropë”, tha ai.
Komunikimi i Trump me Zelenskyn dhe Putinin
Presidenti amerikan tha se kishte folur në telefon me presidentin rus Vladimir Putin dhe homologun e tij ukrainas Volodymyr Zelensky dhe se shpreson që lufta në Ukrainë të zgjidhet së shpejti:
“Patëm një bisedë shumë të mirë me Presidentin Putin, zgjati shumë. Dhe fola edhe me Presidentin Zelensky menjëherë pas kësaj. Mendoj se të dy duan të arrijnë një marrëveshje. Është për të ardhur keq që u desh kaq shumë kohë, por mendoj se do ta arrijmë, nëse gjithçka shkon mirë së shpejti.” Zelensky dhe Trump pritet të takohen në Samitin e NATO-s nesër.
