Kërcënimi i luftës në Lindjen e Mesme ka marrë një kthesë të papritur dhe shqetësuese. Ajo që filloi si sulme të SHBA-së dhe Izraelit ndaj Iranit është shndërruar në një nga krizat më serioze gjeopolitike në dekadat e fundit, me pasoja që shkojnë përtej kufijve të rajonit.Një shqetësim i veçantë ishin pretendimet e zyrtarëve izraelitë dhe perëndimorë se raketat balistike iraniane kanë kapacitetin për të arritur objektiva thellë në Evropë.
Një deklaratë nga Ministria e Punëve të Jashtme e Izraelit paralajmëroi se aftësitë balistike të Iranit “shkojnë përtej Lindjes së Mesme”, ndërsa regjimi në Teheran u etiketua si një kërcënim në rritje për paqen botërore.
Megjithatë, shumë analistë të pavarur thonë se të dhënat e zyrtarëve izraelitë duhen marrë me rezervë, duke pasur parasysh se ekziston një mundësi reale që ky të jetë presion mbi vendet evropiane për t’u bashkuar me luftën.
Arsenali më i madh raketor në Lindjen e Mesme
Sipas vlerësimeve, Irani ka arsenalin më të madh dhe më të larmishëm të raketave në Lindjen e Mesme, me mijëra raketa balistike dhe lundruese të afta të godasin objektiva shumë përtej kufijve të tij, përfshirë Izraelin dhe pjesë të Evropës Lindore.
Grafiku i detajuar u publikua nga Qendra për Studime Strategjike dhe Ndërkombëtare si pjesë e Projektit të saj të Mbrojtjes nga Raketat. Harta tregon rrezet e ndikimit koncentrik që shtrihen nga 300 deri në 2,500 kilometra, që do të thotë se një pjesë e konsiderueshme e Evropës Juglindore është brenda rrezes së mundshme.
Zgjerimi i gamës dhe saktësisë
Ndër raketat me rreze të shkurtër veprimi, dallohen Fateh-110 dhe Shahab-1, me një rreze veprimi prej rreth 300 kilometrash. Raketat me rreze të mesme veprimi, si Shahab-3 dhe Ghadr-110, mund të arrijnë deri në 2,000 kilometra, ndërsa sistemi Sejjil vlerësohet të ketë një rreze veprimi të ngjashme.
Irani ka përmirësuar më tej aftësitë e tij ofensive duke zhvilluar raketa lundruese dhe dronë. Raketat lundruese Soumar dhe Hoveizeh vlerësohet se kanë një rreze veprimi prej më shumë se 1,300 kilometrash. Dronët e tipit Shahed-131 dhe Shahed-136 mund të operojnë në distanca prej afërsisht 900 dhe deri në 2,500 kilometrash, përkatësisht.
Çfarë do të thotë kjo për Evropën?
Sipas një infografiku të publikuar nga ministria izraelite, raketat iraniane mund të përbëjnë një kërcënim për shumë qytete evropiane. Mesdheu Lindor konsiderohet më i ekspozuari, ndërsa pjesë të Ballkanit dhe Evropës Juglindore janë brenda rrezes së projeksionit.
Kryeqytete të tilla si Athina, Sofja dhe Bukureshti, si dhe Beogradi dhe Sarajeva, janë brenda rrezes së treguar. Në një fushëveprim më të gjerë teorik, tregohen gjithashtu Budapesti, Vjena, Varshava dhe Bratislava. Megjithatë, një distancë më e madhe mund të zvogëlojë fizibilitetin operativ të sulmeve të mundshme.
Tensione të mëtejshme u shkaktuan nga një sulm me dron që thuhet se goditi një bazë britanike pranë Limasolit, Qipro. Qiproja, e cila aktualisht mban presidencën e radhës të Bashkimit Evropian, tha se nuk ishte e përfshirë në konflikt pasi një dron Shahed dëmtoi një bazë ajrore britanike në bregdetin jugor të ishullit.
