STAMBOLL, një qytet në kufirin e kontinenteve, ka qenë gjithmonë një qendër kryesore globale dhe sot, Aeroporti iGA i Stambollit e konfirmon këtë rol. Sipas të dhënave më të fundit, ai e ka tejkaluar Aeroportin Heathrow të Londrës duke u bërë aeroporti më i lidhur në botë.
Vendi i parë konfirmohet nga Indeksi Megahub 2026, i publikuar nga ofruesi global i të dhënave të udhëtimit OAG. Renditja krahason numrin e lidhjeve ndërkombëtare të fluturimeve me numrin total të destinacioneve të disponueshme nga një aeroport, dhe analiza bazohet në të dhënat për ditën më të ngarkuar të vitit, 2 gusht. “Më në fund ata e kanë zënë vendin e parë”, komentoi John Grant, analisti kryesor në OAG.
Drejtori ekzekutiv i aeroportit, Selahattin Bilgen, i tha CNN se ky ishte një arritje e rëndësishme që pasqyron pozicionin e tij si një qendër globale e aviacionit. “Ne tashmë fluturojmë në rreth 350 destinacione anembanë botës dhe ende kemi shumë hapësirë për rritje”, shtoi ai. Schiphol i Amsterdamit u rendit i treti në renditjen e këtij viti, i ndjekur nga Kuala Lumpur dhe Chicago O’Hare.
I projektuar për trafik masiv
Aeroporti prej 12 miliardë dollarësh u hap në vitin 2018 në anën evropiane të Stambollit. Terminali i tij prej 1.4 milionë metrash katrorë është më i madhi në botë nën një çati, dhe i gjithë kompleksi, më i madh se Manhattan, është projektuar për të përballuar trafik masiv. Aeroporti aktualisht përballon më shumë se 84 milionë pasagjerë në vit, duke e bërë atë të tetin më të ngarkuar në botë, por qëllimi afatgjatë është të arrijë një kapacitet prej 200 milionë pasagjerësh. Kjo është dyfishi i trafikut që përballohet aktualisht nga Hartsfield-Jackson në Atlanta, aeroporti më i ngarkuar në botë.
Analisti Grant beson se iGA Istanbul do të jetë i pakrahasueshëm në vitet e ardhshme. “Ata kanë kapacitet piste. Ata kanë një transportues kombëtar shumë të suksesshëm që po rritet dhe po porosit flotë të re. Ata janë afër disa prej tregjeve me rritjen më të shpejtë në botë, si Azia Qendrore. Ata janë thjesht në një pozicion të shkëlqyer”, shpjegoi ai.
Një pistë e katërt kryesore u hap muajin e kaluar dhe janë planifikuar gjithsej nëntë pista – gjashtë kryesore dhe tre ndihmëse. Grant thekson se iGA Istanbul është aeroporti i vetëm në botë me leje për të operuar në tre pista njëkohësisht. “Kjo lejon më shumë fluturime në oraret e pikut dhe jep fleksibilitet operativ. Me tre pista, ndoshta keni saktësi më të mirë”, thotë ai.
Roli i transportuesit kombëtar
Një rol kyç në suksesin e qendrës luhet nga Turkish Airlines, e cila operon 80 përqind të fluturimeve. Transportuesi kombëtar hyri në Librin e Rekordeve Guinness dy vjet më parë si kompania që fluturon në më shumë vende – 130 deri në vitin 2026. Kompania menaxhon një flotë moderne dhe në rritje prej mbi 500 avionësh Boeing dhe Airbus.
Viktoriia Myroniuk, lektore e lartë në menaxhimin e transportit ajror në Universitetin Cranfield të Britanisë, thotë se flota më e re lë një përshtypje më të mirë te pasagjerët dhe të kujton shërbimin superior që i dha kohët e fundit Turkish Airlines çmimin Skytrax për linjën ajrore më të mirë evropiane. Aeroplanët e rinj janë gjithashtu më efikasë, duke i dhënë kompanisë një avantazh konkurrues në një kohë të rritjes së çmimeve të karburantit dhe duke lejuar tarifa më të ulëta.
“Efikasiteti dhe avantazhet e kostos që ofrojmë tërheqin linja ajrore të reja çdo vit. Sot, ne jemi një nga vetëm dy qendrat kryesore në botë që i shërbejnë numrit më të madh të transportuesve”, tha Bilgen për CNN . “Meqenëse iGA Istanbul është një aeroport relativisht i ri, ai është projektuar për rritje që nga fillimi. Kjo na siguron kapacitetin dhe fleksibilitetin për të akomoduar një numër gjithnjë e në rritje pasagjerësh dhe për të forcuar rolin tonë si një qendër e madhe ndërkombëtare tranziti”, shtoi ai.
Hapësirë për rritje të mëtejshme
Ngjarjet gjeopolitike, të tilla si paqëndrueshmëria në Lindjen e Mesme dhe lufta në Ukrainë, ndikuan gjithashtu në renditjen e OAG-së për vitin 2026. Ndërsa këto ndikuan negativisht në aeroportet e tjera, Stambolli përfitoi për shkak të vendndodhjes së tij gjeografike dhe marrëdhënieve diplomatike të Turqisë.
Aeroporti ka fleksibilitetin dhe kapacitetin për rritje që u mungon konkurrentëve të tij evropianë. Plani i Heathrow-t të Londrës për një pistë të tretë mbetet i diskutueshëm për shkak të shqetësimeve mjedisore, ndërsa Schiphol i Amsterdamit ka një limit vjetor prej 488,000 fluturimesh. Myroniuk thekson një avantazh tjetër: “Meqenëse Aeroporti i Stambollit ndodhet jashtë qytetit, ai mund të operojë 24 orë në ditë, shtatë ditë në javë.”
Ajo gjithashtu vlerëson programin “ndalesë” të Turkish Airlines, i cili u ofron udhëtarëve mundësinë për të ndërprerë udhëtimin e tyre dhe për të eksploruar Stambollin me akomodim falas. Ajo thotë se është gjithashtu një formë e turizmit të qëndrueshëm sepse i inkurajon udhëtarët të ngadalësojnë dhe të përjetojnë kulturën lokale. Një përfitim shtesë është se shumë udhëtarë e kanë më të lehtë të marrin një vizë për një qëndrim të shkurtër në Turqi sesa të dalin nga aeroporti për në BE.
Një vështrim në të ardhmen
Analisti Grant vlerëson se, nëse kushtet aktuale nuk ndryshojnë, Stambolli do të ruajë pozicionin e tij kryesor në vitin 2027. “Pres që në tre deri në katër vitet e ardhshme, pozicionet e aeroporteve kineze do të forcohen. Po shohim rritje ndërkombëtare në rritje të linjave ajrore kineze, gjë që do t’i ndihmojë ato”, thotë ai.
Grant shpreson që aeroportet në Lindjen e Mesme do të “kthehen në gjendjen që ishin” sapo linjat ajrore ndërkombëtare të kthehen në rajon. E gjithë kjo, përfundon ai, do të ndikojë më tej në pozicionin e Heathrow, Schiphol dhe Paris, aeroporte evropiane që po i afrohen kapaciteteve të tyre maksimale.
