Bashkia 143-vjeçare në Limoges të Francës u përfshi nga një zjarr i madh të shtunën në mbrëmje gjatë trazirave që shpërthyen në fund të demonstratave të mëdha në vend kundër kostos së lartë të jetesës.
Prefekti i departamentit Haute-Vienne i tha AFP-së se ndërtesa ishte “kryesisht e humbur”. Siç deklaroi ai, çatia u shemb në katet e poshtme, përveç në krahun perëndimor, dhe dy të tretat e fasadës ishin zhdukur tashmë.
Ai e quajti zjarrin një katastrofë për trashëgiminë kulturore dhe një akt të qëllimshëm të huliganëve.
Sipas France Inf, edhe kambanorja e famshme e bashkisë u shemb, gjë që u regjistrua nga gazetarët në vendngjarje. Videot e kambanores që shembej në flakë u përhapën shpejt në rrjetet sociale dhe qindra njerëz e panë zjarrin nga distanca.
Bashkia u hap në vitin 1883 dhe arkitektura e saj është frymëzuar kryesisht nga bashkia në Paris.
Pati edhe trazira të tjera në Limoges. Sipas të përditshmes lokale Le Populaire du Centre, një makinë policie shtetërore u dogj pranë një kryqëzimi rrugor të qytetit, ndërsa dyqanet u plaçkitën në qendër të qytetit.
Limoges nuk është i vetmi qytet ku demonstruesit kanë sulmuar bashkinë. Demonstruesit kanë sulmuar edhe bashkitë në Marsejë dhe Lilë.
Në Marsejë, një bust i Marianës, simbolit kombëtar të Francës, u rrëzua përtokë, një simbol anarkist u lye me bojë në mur dhe televizorë u thyen. Ministria e Brendshme Franceze më pas dërgoi dy njësi shtesë të policisë kundër trazirave në Marsejë.
Sipas të dhënave të sindikatës CGT, të paktën 800,000 njerëz morën pjesë në protesta në të gjithë Francën.
Në Paris, raporton BFMTV duke cituar zyrën e prokurorit, u arrestuan 195 persona, përfshirë 13 të mitur. Kryetari i bashkisë së Parisit, Emmanuel Gregoire, dënoi dhunën dhe bëri thirrje për lehtësim të tensioneve.
Zyrë turistike e djegur në Lyon, zjarrfikësit kishin vështirësi në arritjen e ndërtesës
Një zjarr i madh shpërtheu në zyrën turistike në sheshin qendror Bellecour në Lyon. Protestuesit e maskuar kishin thyer më parë dritaret e ndërtesës, pas së cilës asaj iu vu flaka.
Tym i dendur ngrihej mbi qendrën e qytetit dhe zjarrfikësit patën vështirësi të arrinin në vendin e zjarrit për shkak të përleshjeve midis protestuesve dhe policisë.
Policia u përpoq të shpërndante grupet e dhunshme me gaz lotsjellës, granata zhurmuese dhe topa uji. Disa nga protestuesit u tërhoqën në rrugët përreth, ku thyen xhamat e dyqaneve dhe dëmtuan dyqane.
Sipas Ministrisë së Brendshme Franceze, rreth 20,000 protestues u mblodhën në Lyon. Disa nga pjesëmarrësit vazhduan të protestonin në mënyrë paqësore, ndërsa përleshjet shpërthyen në pjesë të tjera të qytetit.
Protestuesit sulmuan bashkinë e Marsejës
Incidente të dhunshme ndodhën edhe në Marsejë, qytetin e dytë më të madh të Francës, ku protestuesit hynë me forcë në bashkinë e qytetit.
Ata thyen derën e përparme, hynë në holl dhe dëmtuan mobiljet. Busti i Marianne-s, një figurë femërore që simbolizon Republikën Franceze, u dëmtua gjithashtu. Policia ndërhyri shpejt dhe i dëboi protestuesit.
Zyrat e policisë bashkiake në qytet u sulmuan gjithashtu dhe disa dyqane pësuan dëme.
Kryetari i bashkisë së Marsejës, Benoît Payan, ka kërkuar një shpjegim nga shërbimet përkatëse në lidhje me mënyrën e organizimit të rendit publik.
“Dua të di çfarë ka ndodhur. Dua të di pse njerëzit arritën të hynin me forcë pa u ndëshkuar në këtë qytet”, tha Payan.
Ai theksoi se protestuesit e dhunshëm nuk duhet të barazohen me qytetarët që protestojnë në mënyrë paqësore për kërkesa të justifikuara sociale. Sipas tij, dëmi ndaj vetë bashkisë ishte i kufizuar.
Makina të djegura në Paris, policia përdor topa uji
Në Paris, përleshjet më serioze shpërthyen në Sheshin e Republikës, ku grupe të mëdha protestuesish ishin mbledhur që nga mëngjesi.
Protestuesit u vunë flakën makinave, kontiniereve të plehrave dhe një kioske gazetash, si dhe hodhën piroteknikë dhe objekte të tjera drejt policisë. Policia u përgjigj me gaz lotsjellës dhe topa uji.
Në disa vende, xhamat e dyqaneve u thyen, dyqanet u plaçkitën dhe prona publike u dëmtua. Re të mëdha tymi vareshin mbi disa pjesë të qendrës së qytetit.
Në të njëjtën kohë, shumica e protestuesve morën pjesë në marshime paqësore. Mijëra njerëz marshuan nëpër qytet duke mbajtur banderola dhe flamuj francezë, duke kërkuar dorëheqjen e Presidentit Emmanuel Macron.
Kryebashkiaku i Parisit, Emmanuel Grégoire, tha se dëmet materiale do të jenë të shumta.
Sipas tij, disa rrugë u shkatërruan sistematikisht dhe, përveç dyqaneve, u dëmtuan edhe hapësirat publike dhe monumentet. Ai theksoi se pjesëmarrësit në protestat sociale duhet të dallohen nga protestuesit e dhunshëm.
Ndërtesat e qytetit u sulmuan edhe në Lille
Trazirat nuk u kufizuan vetëm në katër vatrat më të mëdha. Në Lille, protestuesit thyen dyert prej xhami të bashkisë, hynë me forcë në ndërtesë dhe shkatërruan një pjesë të lokaleve përpara se të iknin.
Policia më pas hyri në ndërtesë për të kontrolluar nëse kishte mbetur ndonjë person brenda.
Përleshje u raportuan gjithashtu në Rennes, Toulouse, Montpellier, Grenoble dhe qytete të tjera.
Në Rennes, protestuesit ngritën barrikada djegëse në një rrugë unazore dhe ndërprenë përkohësisht trafikun. Në Grenoble, bashkia u dëmtua, ndërsa dyqanet dhe institucionet publike u sulmuan në disa qytete të tjera.
Ministria e Brendshme Franceze fajësoi për një pjesë të dhunës grupet e lidhura me të majtën radikale dhe të ashtuquajturin bllok të zi, pjesëmarrësit e të cilit shpesh vishen me të zeza dhe fshehin fytyrat e tyre.
Si filluan protestat?
Protestat e sotme janë një vazhdim i pakënaqësisë që është përhapur në të gjithë Francën prej javësh.
E gjitha filloi në mesin e shtatorit me protesta nga nxënësit e shkollave të mesme, të cilët paralajmëruan për mungesën e mësuesve, gjendjen e keqe të ndërtesave shkollore dhe kushtet e pabarabarta arsimore. Lëvizja u përhap gradualisht në një numër gjithnjë e më të madh shkollash dhe qytetesh.
Protestave iu bashkuan më pas studentët, sindikatat dhe qytetarët e pakënaqur me rritjen e çmimeve të karburantit, ushqimit dhe energjisë, si dhe me dobësimin e shërbimeve publike.
Thirrjet për protestat e sotme u përhapën në mediat sociale, me përpjekje për të ringjallur lëvizjen e jelekëve të verdhë, e cila në vitin 2018 nisi protesta masive kundër rritjes së çmimeve të karburantit dhe kostos së lartë të jetesës.
Ndër organizatat që mbështetën tubimet është sindikata e madhe franceze CGT, e cila kërkon paga dhe pensione më të larta, çmime më të ulëta dhe financim më të mirë për shërbimet publike.
Macron dënon dhunën, rritet presioni mbi qeverinë
Përpara protestave të sotme, Presidenti francez Emmanuel Macron u bëri thirrje qytetarëve të ruajnë qetësinë dhe të respektojnë ligjin.
Ai theksoi se e drejta për të protestuar garantohet nga kushtetuta, por se kjo nënkupton respekt për njerëzit e tjerë dhe pronën e tyre.
Kryeministri Sébastien Lecornu ka dënuar dhunën dhe sulmet ndaj institucioneve publike, ndërsa Ministri i Brendshëm Laurent Nuñez pretendon se grupet e organizuara të dhunshme po përpiqen të përdorin pakënaqësinë e qytetarëve për të shkaktuar çrregullime.
Ngjarjet e sotme e përkeqësuan më tej situatën politike në Francë përpara zgjedhjeve presidenciale në vitin 2027, në të cilat Macron, pas dy mandateve të njëpasnjëshme, nuk mund të rizgjidhet.
Protestat kanë ngritur gjithashtu pyetje në lidhje me sjelljen e policisë. Në javët e fundit, disa protestues të mitur janë plagosur rëndë dhe inspektorati francez i policisë ka nisur një sërë hetimesh mbi raportet e përdorimit të tepërt të forcës.
Ndërsa autoritetet njoftojnë një përgjigje vendimtare ndaj dhunës, organizatorët e protestës thonë se pakënaqësia me koston e jetesës, arsimin dhe shërbimet publike nuk do të zhduket.
