Mali i Zi dhe Shqipëria duan që NATO të dërgojë ekipe ekspertësh për t’i ndihmuar ata të kundërshtojnë fushatat ruse të dezinformimit dhe kërcënimet hibride. Ministrat e mbrojtjes të të dy vendeve po paralajmërojnë për aktivitete gjithnjë e më intensive në rrjetet sociale që synojnë të destabilizojnë Ballkanin Perëndimor.
Siç shkruan Politico , Ministri i Mbrojtjes i Malit të Zi, Dragan Krapoviç, tha se Rusia po kryen vazhdimisht operacione informative që synojnë dobësitë e shoqërive në rajon.“Rusia zbaton vazhdimisht fushata informuese që synojnë dobësitë e shoqërive malazeze dhe të tjera në Ballkanin Perëndimor”, tha ai.
Ministri i Mbrojtjes i Shqipërisë, Ermal Nufi, beson se NATO duhet të jetë më aktive në përballjen me kërcënime të tilla.“NATO duhet të jetë më aktive në gjetjen e mënyrave për të luftuar aktorët keqdashës në internet, duke krijuar protokolle brenda anëtarëve të Aleancës dhe duke formuar ekipe që mund të ndihmojnë çdo vend që ka nevojë për një ndihmë të tillë”, tha ai.Kërkesa vjen përpara ngjarjeve të rëndësishme politike: Mali i Zi dëshiron të bashkohet me BE-në deri në vitin 2028, dhe Shqipëria deri në fund të dekadës. Zgjedhjet parlamentare malazeze priten në vitin 2027, ndërsa Shqipëria do të mbajë zgjedhje lokale në maj.
Krapoviç pranon se Mali i Zi nuk ka kapacitete të zhvilluara mjaftueshëm për t’iu përgjigjur kërcënimeve të informacionit.”Kapacitetet tona në aspektin e modernizimit të pajisjeve, burimeve njerëzore, aftësive administrative dhe komunikimit strategjik nuk janë qartësisht të zhvilluara mjaftueshëm”, tha ai.
NATO deri më tani ka dërguar ekipe reagimi ndaj kërcënimeve hibride në Mal të Zi në vitin 2019 dhe në Lituani në vitin 2021, dhe ka ndihmuar Shqipërinë në vitin 2022, pas një sulmi të madh kibernetik që i atribuohet Iranit.
Debati mbi ndikimin rus në Shqipëri
Në Shqipëri, çështja e ndikimit të huaj është bërë një vatër politike. Kryeministri Edi Rama ka akuzuar Rusinë dhe Iranin për nxitjen e protestave kundër korrupsionit që kanë vazhduar që nga maji.Nufi pohon se fushatat online që nxisin urrejtje dhe zemërim janë intensifikuar gjatë vitit të kaluar. Ai përmend gjithashtu organizatat e lidhura indirekt me Rusinë. Megjithatë, ekspertja e komunikimit Blerjana Bino nga instituti SCiDEV me seli në Tiranë paralajmëron se nuk ka prova që mbështesin pretendimet e Ramës.
“Ne besojmë se qeveria po përpiqet të delegjitimojë pakënaqësinë legjitime të qytetarëve”, tha ajo. Moska dhe Teherani kanë mohuar çdo përfshirje në protesta.
Megjithatë, Bino thekson se fushatat ruse të dezinformimit në Shqipëri janë dokumentuar në fusha të tjera, veçanërisht në lidhje me integrimin evropian, NATO-n dhe çështje sociale siç janë të drejtat LGBTQ.
Në Mal të Zi, sipas politologut Ljubomir Filipović nga Universiteti Shtetëror i Arizonës, Rusia po përpiqet të forcojë partitë opozitare pro-serbe dhe pro-ruse, duke përdorur rrjete të lidhura me Kishën Ortodokse Serbe. Muajin e kaluar, policia malazeze arrestoi Mihailo Zvinčuk , një bloger ushtarak pro-lufte të lidhur me Kremlinin, me dyshimin për përhapjen e ndikimit rus.
Krapoviç pret intensifikimin e aktiviteteve të tilla përpara zgjedhjeve të vitit 2027 dhe bën thirrje për vizita më të shpeshta nga zyrtarët e lartë të NATO-s.“NATO dhe BE duhet të mbeten shumë të pranishme, si në aspektin praktik ashtu edhe në atë politik”, tha ai.
Sipas një sondazhi të NATO-s të kryer këtë pranverë, 95 përqind e shqiptarëve duan që vendi i tyre të mbetet anëtar i Aleancës. Në Mal të Zi, një qëndrim i tillë mbështetet vetëm nga 52 përqind e të anketuarve, më pak midis të gjithë anëtarëve të NATO-s.
Dërgimi i ekipeve të reja të ekspertëve do të kërkonte pëlqimin e anëtarëve të Aleancës, por diplomatët e NATO-s thonë se propozimi do të merret në konsideratë. Në të njëjtën kohë, ata paralajmërojnë se Shqipëria nuk duhet ta përdorë një ndihmë të tillë për llogaritje të brendshme politike.
NATO thotë se është gati të ofrojë ndihmë shtesë për anëtarët.
“Aleancat kanë rritur përgatitjet për t’u përballur, penguar dhe mbrojtur kundër aktivitetit destabilizues, duke përfshirë edhe forcimin e aftësive të tyre të mbrojtjes kibernetike”, tha zyrtari i Aleancës.
