Alexander Alden, këshilltar i Sekretarit të Shtetit të SHBA-së Marco Rubio dhe i nominuari i Trump për ambasador në Azerbajxhan, luajti një rol kryesor në politikën e Uashingtonit ndaj Milorad Dodik dhe entitetit boshnjak Republika Srpska, shkruan gazeta amerikane Semafor, duke cituar më shumë se gjashtë burime.
Alden konsiderohet një mbështetës i Dodikut në Departamentin e Shtetit, dhe një i intervistuar i portalit Semafor tha se disa e quanin atë “serbi në Departamentin e Shtetit”.
“Shumë nga fjalitë që ai përdori janë pikërisht të njëjtat gjëra që dëgjojmë të thotë Dodiku”, tha një nga burimet.
Një tjetër e përshkruan atë si “shtytësi kryesor i politikës ndaj Bosnjës dhe Hercegovinës në lidhje me Dodikun dhe Republikën Srpska”, “gjurmët e të cilit janë kudo” në lëvizjet e Trump gjatë mandatit të tij të dytë.
I treti ka frikë se Dodik mund të shkëputet në dy vitet e ardhshme pikërisht për shkak të vendimeve në të cilat mori pjesë Alden.
Senatorët kishin planifikuar një seancë dëgjimore mbi emërimin e Alden për sot, por ai nuk ishte në listë. Sipas Semafor, kur të paraqitet para senatorëve, atij mund t’i bëhen pyetje se si ka mbrojtur interesat e Republikës Srpska pas dyerve të mbyllura.
Presion mbi evropianët mbi Përfaqësuesin e Lartë
Pesë persona të intervistuar nga Semafor pohojnë se Alden erdhi në Bosnje dhe Hercegovinë në qershor për takimet e Këshillit të Zbatimit të Paqes (PIC). Atje, thonë ata, ai i kërcënoi zyrtarët evropianë që të pranonin kandidatin amerikan për Përfaqësues të Lartë. Delegacioni drejtohej zyrtarisht nga Zëvendës Ndihmës Sekretari i Shtetit Dan Lawton. Megjithatë, një burim pohon se ishte e qartë se Alden ishte në krye.
Dy nga burimet thanë se Alden personalisht e zgjodhi diplomatin italian Antonio Zanardi Landi për të pasuar Christian Schmidt. Pesë burime thanë se ai paralajmëroi se SHBA-të mund të ndalonin financimin e OHR-së nëse evropianët nuk e pranonin Landin. Evropianët në fund e refuzuan atë.
Një zyrtar i lartë i Departamentit të Shtetit konfirmoi se Alden ishte me Lawton në ato takime. Ai shtoi se Lawton është përgjegjës për politikën e përditshme të SHBA-së ndaj Ballkanit Perëndimor, e cila udhëhiqet nga Sekretari i Shtetit i SHBA-së, Marco Rubio.
Lobimi dhe Srebrenica
Semafor citon të dhëna nga Departamenti i Drejtësisë i SHBA-së, sipas të cilave qeveria e RS ka shpenzuar më shumë se 11 milionë dollarë për lobim ndaj administratës Trump që nga viti 2025. Kjo është rreth katër herë më shumë se nga viti 2022 deri në vitin 2024.
Një burim pohon gjithashtu se Departamenti i Shtetit kohët e fundit i ka udhëzuar Ambasadës Amerikane në Bosnje dhe Hercegovinë që ta quajë gjenocidin e Srebrenicës gjenocid vetëm kur i referohet Qendrës Përkujtimore. Lawton, megjithatë, e quajti Srebrenicën gjenocid kur dëshmoi para Dhomës së Përfaqësuesve.
Alexander Alden
Senatorja Jeanne Shaheen, demokratja kryesore në Komitetin e Senatit për Marrëdhënie me Jashtë, i tha Semafor se zyrtarët që, siç pretendon ajo, kanë korruptuar politikën e SHBA-së ndaj BiH duhet të mbahen përgjegjës.
Dikur Mulabdiq, fliste serbisht, kroatisht dhe boshnjakisht.
Departamenti i Shtetit u përgjigj duke deklaruar se Alden gëzon besimin e plotë të udhëheqjes. Ai shtoi se ngjarjet kanë konfirmuar korrektësinë e politikës së tyre: aktorët destabilizues janë larguar nga detyra, ligjet jokushtetuese janë shfuqizuar, zgjedhjet janë mbajtur dhe udhëheqësit në BiH po formojnë qeveri të reja.
Semafor, sipas pretendimeve të dy bashkëbiseduesve, pohon gjithashtu se Alden e kishte ndryshuar më parë mbiemrin e tij nga Mulabdić.
Vendlindja e tij nuk është shpallur publikisht askund, por është interesante se në biografinë e tij zyrtare ai deklaron se flet serbisht, kroatisht dhe boshnjakisht.
Përveç punës së tij në Departamentin e Shtetit, ai punon edhe si këshilltar i lartë në Palantir, një kompani për analizën e të dhënave të mëdha, inteligjencën artificiale dhe integrimin e sistemeve për klientë ushtarakë, të inteligjencës dhe komercialë.
Puna e tij është e përqendruar në zgjerimin e bashkëpunimit me qeveritë aleate dhe klientët e sektorit privat.
