Çfarë është ” Bomba e Ndyrë ” që, sipas burimeve të cituara nga CNN, Irani planifikonte ta përdorte , duke synuar zyrtarët e lartë amerikanë në Uashington ? Dallimi kryesor është se, megjithëse përmban një agjent radiologjik ( RDD ), nuk është një bombë bërthamore . Është një bombë që përbëhet nga një përzierje eksplozivësh konvencionalë dhe elementësh kimikë ose radiologjikë dhe për këtë arsye quhet ” e ndyrë “.
Sipas një raporti të CNN, agjencitë amerikane të inteligjencës kanë identifikuar indikacione se Irani po përgatit plane për sulme në zemër të Uashingtonit, duke synuar zyrtarët në administratën Trump. Informacioni u mohua shpejt nga zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme iraniane, Esmail Baghai, ndërsa Shtëpia e Bardhë thotë se po monitoron kërcënimet e mundshme, por aktualisht nuk ka informacion të besueshëm në lidhje me një sulm të afërt. Por çfarë mund të arrijë një armë që daton që nga vitet 1980, por që nuk është përdorur kurrë në kushte reale?
Sa e rrezikshme është “bomba e ndyrë”?
Është një pajisje shumë e thjeshtë. Zakonisht përbëhet nga një sasi TNT ose eksplozivi plastik, i cili është i kombinuar me një material radioaktiv. Komponenti i dytë është më i vështiri për t’u siguruar. Pavarësisht faktit se përmban material radioaktiv, shpërthimi nuk çon në një reaksion zinxhir dhe është miliona herë më pak i fuqishëm se një bombë atomike. Përveç kësaj, nuk ka të njëjtën ngarkesë termike dhe nuk shkakton një valë shoku shkatërruese që përhapet në mijëra kilometra katrorë.
“Bomba e ndyrë” prek një sipërfaqe prej disa kilometrash ku, nëpërmjet shpërthimit të eksplozivëve konvencionalë, shpërndan agjentin radiologjik. Në varësi të drejtimit dhe forcës së erës, ajo mund të mbulojë disa blloqe ndërtimi, duke shkaktuar probleme shëndetësore për popullsinë dhe kryesisht panik. Zona më e afërt me pajisjen shpërthyese ka edhe ngarkesën më të madhe. Megjithatë, sipas Qendrave Amerikane për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve, rreziku më i madh vjen nga vetë shpërthimi dhe fragmentet që shkakton, dhe së dyti nga agjenti radiologjik.
Pavarësisht faktit se nuk klasifikohet si armë e shkatërrimit në masë, ushtritë moderne, përfshirë atë greke, kanë njësi reagimi ndaj sulmeve radio-biologjike për t’u përballur në mënyrë efektive me kërcënime të tilla. Reagimi i parë pas shpërthimit të një “bombe të ndyrë” është bllokimi i zonës dhe dekontaminimi i saj nga personeli i specializuar.
Përpjekje të dështuara
Përpjekja e parë dhe ndoshta më e famshme për të përdorur një “bombë të ndyrë” u regjistrua në nëntor të vitit 1995 kur separatistët çeçenë kombinuan një enë që përmbante izotopin radioaktiv cezium-137 (Cs-137) me eksplozivë. Bomba u vendos në Parkun Izmailovsky të Moskës, por nuk arriti të shpërthente. Tre vjet më vonë, në dhjetor të vitit 1998, autoritetet çeçene zbuluan dhe çaktivizuan një “bombë të ndyrë” që ishte vendosur në një linjë hekurudhore pranë kryeqytetit Grozni.
Në vitin 2002, autoritetet amerikane arrestuan Jose Padilla-n, një shtetas amerikan, i cili dyshohej se bashkëpunonte me Al Kaedën me qëllim ndërtimin e një “bombe të ndyrë” dhe shpërthimin e saj në një qytet të madh amerikan.
Padiya u dënua me 21 vjet burg. Dy vjet më vonë, autoritetet britanike arrestuan një operativ të al-Kaedës, Dirren Barrot, me akuzën e planifikimit të sulmeve ndaj objektivave në Shtetet e Bashkuara dhe Britaninë e Madhe. Në posedim të tij, ata gjetën skica për ndërtimin e një “bombe të ndyrë”. Incidenti i fundit i njohur i lidhur me ndërtimin e një bombe të ndyrë u regjistrua në vitin 2014, kur terroristët e ISIS hoqën 40 kilogramë uranium të pasuruar dobët nga Universiteti i Mosulit në Irak. Sipas agjencive amerikane, materiali mund të përdoret për të ndërtuar një “bombë të ndyrë”, por jo një armë bërthamore.

