Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, tha të mërkurën se fushata luftarake SHBA-Izrael kundër Iranit është pothuajse e përfunduar, por se vendi do të goditet rëndë gjatë dy deri në tre javëve të ardhshme, ndërsa Uashingtoni përpiqet të arrijë objektivat e tij ushtarake.
Duke folur në fjalimin e tij të parë kombëtar që nga fillimi i luftës më 28 shkurt, Trump u përpoq t’i siguronte amerikanët e lodhur nga lufta se ofensiva ia vlente përpjekjes.
“Falë progresit që kemi bërë, mund të them sonte se jemi në rrugën e duhur për të përfunduar të gjitha objektivat ushtarake të Amerikës së shpejti, shumë shpejt”, tha Trump nga Shtëpia e Bardhë.“Objektivat kryesore strategjike të luftës po i afrohen përfundimit”, tha ai, duke paralajmëruar megjithatë se “ne do t’i godasim ata, jashtëzakonisht fort, gjatë dy deri në tre javëve të ardhshme”.Ai gjithashtu siguroi aleatët rajonalë – Izraelin, Arabinë Saudite, Katarin, Emiratet e Bashkuara Arabe, Kuvajtin dhe Bahreinin – të goditur nga sulmet iraniane me dronë dhe raketa, se Shtetet e Bashkuara “nuk do t’i lejojnë ata të lëndohen ose të dështojnë në asnjë mënyrë”.
Trump la të kuptohej se bisedimet mund të jenë të mundshme me udhëheqjen e re të Iranit, të cilën ai e përshkroi si “më pak radikale dhe shumë më të arsyeshme” sesa paraardhësja e saj, duke sinjalizuar se ai po ndjek një formë marrëveshjeje për t’i dhënë fund konfliktit.
Por ai paralajmëroi se nëse nuk arrihet asnjë marrëveshje, Uashingtoni i ka “vëmendjet te objektivat kryesorë, përfshirë termocentralet e vendit që gjenerojnë energji elektrike”.Fjalimi bëri pak për të qetësuar tregjet e energjisë, me çmimet e naftës që u rritën të enjten ndërsa Trump u bëri thirrje vendeve të tjera të ndihmojnë në rihapjen e Ngushticës së Hormuzit.
Një e pesta e naftës globale kalon normalisht nëpër këtë rrugë të ngushtë ujore dhe mbyllja e saj efektive ka rritur çmimet e energjisë dhe ka destabilizuar ekonominë botërore.
Garda Revolucionare e Iranit u zotua të mërkurën se do ta mbajë të mbyllur për “armiqtë” e vendit.
‘Irracionale’
Irani të enjten hodhi poshtë propozimet e Uashingtonit për armëpushim, duke i përshkruar kërkesat e SHBA-së për t’i dhënë fund konfliktit si “maksimaliste dhe irracionale”.“Mesazhet janë marrë përmes ndërmjetësve, përfshirë Pakistanin, por nuk ka negociata të drejtpërdrejta me SHBA-në”, tha zëdhënësi i ministrisë së jashtme iraniane, Esmaeil Baqaei, i cituar nga agjencia e lajmeve ISNA.
Trump kishte pohuar më herët të mërkurën se presidenti i Iranit kishte kërkuar një armëpushim, por tha se republika islamike duhet së pari të rihapë Hormuzin – gjë që ai tha në fjalimin e tij do të ndodhte “natyrshëm” sapo të mbaronte konflikti.
Fjalimi erdhi në një kohë kur Trump përballet me rënie të vlerësimeve të miratimit, shqetësime ekonomike dhe pasoja diplomatike në rritje nga një luftë që filloi kur Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli nisën një fushatë masive sulmesh ajrore të papritura ndaj Iranit, duke vrarë udhëheqësin suprem Ali Khamenei.
Disa orë para fjalimit të Trump, Presidenti i Iranit, Masoud Pezeshkian, e pyeti popullin amerikan nëse konflikti po e vinte vërtet “Amerikën në plan të parë”, duke e akuzuar Uashingtonin për krime lufte dhe se ishte i ndikuar nga Izraeli.
Në një letër të hapur të postuar në mediat sociale, ai tha gjithashtu se amerikanët e zakonshëm nuk ishin armiq të Iranit, “edhe përballë ndërhyrjeve dhe presioneve të përsëritura të huaja”.
Teherani njoftoi të mërkurën në mbrëmje një tjetër breshëri sulmesh me raketa dhe dronë që synonin Izraelin dhe bazat amerikane në Gjirin Persik, duke goditur qytete izraelite duke përfshirë Tel Avivin dhe Eilatin, si dhe objektet ushtarake amerikane në Bahrein dhe Kuvajt.Ushtria izraelite tha të enjten në mëngjes se mbrojtja e saj ajrore po vepronte për të kapur zjarrin që po vinte.
Ndërsa Izraeli përgatitej për festën e Pashkës, e cila filloi në perëndim të diellit të mërkurën, sirenat e sulmeve ajrore tingëlluan vazhdimisht në zonën e Tel Avivit.
Shërbimet e emergjencës thanë se një sulm me raketa iraniane të mërkurën në mëngjes plagosi 14 persona, përfshirë një vajzë 11-vjeçare.
Garda Revolucionare konfirmoi gjithashtu goditjen e një cisterne nafte në Gjirin Persik, e cila sipas tyre i përkiste Izraelit; një agjenci britanike e sigurisë detare tha se anija u godit në brigjet e Katarit, duke raportuar dëme, por jo viktima.
‘Mizor dhe i pamëshirshëm’
Një gazetar i AFP raportoi shpërthime të mëdha në Teheran të mërkurën pasdite dhe sulme të mëparshme pranë ish-ambasadës amerikane.
Mediat iraniane thanë se një aeroport në provincën Isfahan dhe komplekse çeliku në vende të tjera të vendit ishin dëmtuar.
Udhëheqësi i ri suprem i Iranit, Mojtaba Khamenei – i paparë publikisht që kur babai i tij u vra në një sulm ajror në ditën e parë të luftës – tha se “armiku mizor dhe i pamëshirshëm amerikan dhe sionist nuk njeh kufij njerëzorë, moralë apo jetësorë”.Mijëra iranianë u mblodhën në Teheran për funeralin e komandantit detar të Gardës, i vrarë në një sulm ajror izraelit. “Ne do të rezistojmë deri në fund”, tha Moussa Nowruzi, një 57-vjeçar që merr pjesë në funeralin e tij.
Në Liban, shtatë persona u vranë në sulmet ajrore rreth jugut të Bejrutit, ndërsa ushtria izraelite tha se kishte goditur një komandant të lartë të Hezbollahut.
Ministria e shëndetësisë e Libanit tha se sulmet izraelite kanë vrarë më shumë se 1,300 njerëz në vend që nga shpërthimi i luftës midis Izraelit dhe Hezbollahut të mbështetur nga Irani më 2 mars.
Përtej Gjirit, sulmet shkaktuan një zjarr të madh në aeroportin ndërkombëtar të Kuvajtit, Bahreini raportoi një zjarr në një ndërtesë biznesi dhe Arabia Saudite tha se disa dronë u kapën. Një shtetas nga Bangladeshi u vra nga shrapnela e një droni të kapur në Emiratet e Bashkuara Arabe.
