Dhuna është përhapur në të gjithë Meksikën pasi një përplasje ushtarake vrau udhëheqësin e Kartelit të fuqishëm Jalisco (CJNG), i cili kishte një shpërblim prej 15 milionë dollarësh për kokën e tij. Lajmi për vdekjen e 59-vjeçarit Nemesio “El Mencha” Oseguera i shtyu anëtarët e kartelit në të gjithë vendin të bllokonin rrugët, t’i vinin flakën automjeteve dhe bizneseve, duke i detyruar banorët e tmerruar të fshiheshin.Oseguera është një nga themeluesit e CJNG, e cila u formua në vitin 2009 dhe u shndërrua në një nga kartelet më të dhunshme të drogës në Meksikë, duke ia kaluar kartelit Sinaloa. Departamenti i Shtetit i SHBA-së thotë se karteli ka “kapacitetin më të madh për të trafikuar kokainë, heroinë dhe metamfetaminë në Meksikë” dhe gjatë viteve të fundit ka filluar gjithashtu të transportojë fentanil në Shtetet e Bashkuara.
“Është sigurisht një nga organizatat më të fuqishme në Meksikë për sa i përket kapacitetit ushtarak, aftësisë së rekrutimit dhe armatimit”, tha për AFP-në David Mora, një ekspert në Grupin Ndërkombëtar të Krizave.
Përveç trafikimit të drogës, operacionet e CJNG janë zgjeruar në aktivitete të tjera kriminale, të tilla si zhvatja, vjedhja e karburantit dhe trafikimi i qenieve njerëzore, sipas Administratës Amerikane të Zbatimit të Ligjit për Drogën (DEA). CJNG karakterizohet nga një “gatishmëri e vazhdueshme për t’iu kundërvënë qeverisë meksikane”, tha Mora. Duke demonstruar fuqinë e saj, karteli shpesh publikon video të anëtarëve të saj që shfaqin armë dhe automjete të blinduara.
Karteli u akuzua në vitin 2020 për përpjekjen për të vrarë Sekretarin Meksikan të Sigurisë Publike, Omar Garcia Harfuch, i cili në atë kohë shërbente si shef i policisë së kryeqytetit. Vitin e kaluar, ata u akuzuan gjithashtu për vrasjen e kryetarit të bashkisë së Uruapan, Carlos Manzo, një luftëtar i njohur kundër krimit të organizuar në Meksikë.
Vdekja e Manzos shkaktoi dy ditë protestash të të rinjve në nëntor, gjatë të cilave protestuesit u vunë flakën ndërtesave publike dhe u përleshën me policinë, duke rezultuar në më shumë se njëqind të plagosur.
Pse reagoi karteli kaq dhunshëm?
Ekspertët thonë se reagimi negativ që pasoi vdekjen e Oseguere pasqyron fuqinë e gjerë të karteleve në Meksikë. Dhuna preku qytetin turistik të Puerto Vallarta, shtetin federal të Michoacán pranë kryeqytetit, shtetet e Puebla dhe Guanajuato në Meksikën qendrore, Sinaloa në veriperëndim dhe Guerrero në jug.
“Ajo që pamë sot është vetëm një demonstrim i vendeve ku vepron karteli dhe ku mund të përhapë dhunë”, tha Mora. Analisti i sigurisë Gerardo Rodriguez i tha AFP-së se autoritetet e kishin parashikuar reagimin, por nuk prisnin një “përhapje të tillë kombëtare”.
Oseguera u plagos në një përleshje me ushtarët në qytetin Tapalpa, në shtetin e Jalisco, dhe vdiq gjatë një transporti ajror për në Mexico City, sipas një deklarate ushtarake. “Në terma operativo-taktikë, është një operacion shumë i suksesshëm qeveritar”, tha Rodriguez.
Cila është e ardhmja e kartelit?
Oseguera është një nga bosët më të mëdhenj të drogës në Meksikë, i cili u rrëzua pas arrestimit të themeluesve të kartelit Sinaloa, Joaquín “El Chapo” Guzmán dhe Ismael Zambada. Të dy aktualisht po vuajnë dënime me burg në Shtetet e Bashkuara.
Ndërkohë, Ruben “El Menchito” Oseguera González, djali 35-vjeçar i Osegueras, u shpall fajtor në shtator në gjykatën federale në Uashington për akuza të shumta për trafik droge dhe posedim të armëve të zjarrit.
Mora beson se “në mungesë të një pasardhësi të drejtpërdrejtë, krijohet një vakum pushteti që hap derën për riorganizime të dhunshme brenda organizatës”. Ekspertët vërejnë se ishte dobësimi i kartelit Sinaloa që çoi në ngritjen e CJNG. Shtetet e Bashkuara e kanë përcaktuar CJNG si një organizatë terroriste.
