Deutsche Welle
As kryeministri i ardhshëm i Bullgarisë, Rumen Radev, nuk ka një qëndrim të ndryshëm ndaj “çështjes maqedonase” nga qeveria e mëparshme. A mund të përmirësohen marrëdhëniet në fund të fundit?
Në Shkup, lajmi për fitoren bindëse të Bullgarisë Progresive të ish-Presidentit Rumen Radev në zgjedhjet në vendin fqinj u prit me përmbajtje.
Fakti që, pas disa vitesh krize dhe një sërë zgjedhjesh të jashtëzakonshme, dikush më në fund do të ketë shumicën absolute interpretohet si një parakusht për zgjidhjen e çështjeve të diskutueshme midis Bullgarisë dhe Maqedonisë së Veriut.
Para zgjedhjeve, disa analistë në Shkup nuk ishin të lumtur për fitoren e pritur të Radevit, duke pasur parasysh se në Sofje ka shumë politikanë më liberalë se ai. Megjithatë, Maqedonia e Veriut nuk ka pasur fat më të mirë me njerëz të tillë deri më tani.“Asnjë politikan bullgar nuk mund të largohet nga matrica bullgare ose nga doktrina e tyre kombëtare mbi çështjen maqedonase”, tha për DW Marjan Djorchev, ish-ambasadori maqedonas në Sofje.
“Nuk është në diskutim që Bullgaria ishte e para që njohu një Maqedoni të pavarur, por ajo ka një problem me sovranitetin maqedonas, të cilin e shpreh përmes qëndrimit se ‘Maqedonia mund të anëtarësohet në BE, por Maqedonia nuk mundet’.
I kujt është Goce Delçevi?
Marrëdhëniet midis dy vendeve kanë qenë të ftohta për dekada të tëra sepse Sofja mohon identitetin maqedonas dhe e konsideron gjuhën vetëm një dialekt të bullgarishtes.
“Kompromisi” i vitit 2022, sipas të cilit Maqedonia e Veriut do ta përfshijë pakicën bullgare midis kombeve përbërëse, nuk zbatohet nga autoritetet aktuale në Shkup. Qeveria udhëhiqet nga një konservator Hristijan Mickoski.
Sipas Gjorçevit, skena bullgare është më e bashkuar në qëndrimin e saj sesa ajo maqedonase. “Ne duhet të tregojmë të njëjtin unanimitet këtu. Ne duhet të kërkojmë mënyra për të bashkëpunuar, për të folur për të tashmen dhe të ardhmen, jo se kujt i përket Goce Delçevi. A po debatojnë Franca dhe Gjermania se kujt i përket Karli i Madh?”
Por, thotë ai, nuk mund ta fajësosh Bullgarinë, sepse dikush këtu nënshkroi se “kemi një histori të përbashkët” me Bullgarinë.
Kjo i referohet autoriteteve të mëparshme socialdemokrate në Shkup, të cilat në vitin 2022 votuan të ashtuquajturin propozim francez në parlament dhe ranë dakord me një pjesë të kërkesave bullgare. VMRO-DPMNE, qeveria aktuale, protestoi fuqishëm në atë kohë, duke folur për një “krim kundër të gjithë kombit”.
Në cilën rrugë do të shkojë Radev?
Radev fitoi bindshëm kryesisht duke folur për korrupsionin e autoriteteve të mëparshme. Megjithatë, në Evropë ai u prit me skepticizëm dhe me pyetjen nëse ai është “Viktor Orbani i ri” për shkak të marrëdhënieve të tij të mira me Moskën.Ai vetë tha se Bullgaria do të “ndjekë rrugën evropiane”, por edhe se Evropa ka nevojë për “mendim kritik, pragmatizëm dhe rezultate realiste”.
Sipas mendimit të ish-ambasadorit Gjorçev, Radev ndoshta do të kërkojë bashkëpunim me vendet jashtë BE-së nëse gjykon se kjo është në interes të Bullgarisë.
“Ai është një sovranist bullgar. Ai e njeh gjithashtu NATO-n dhe mund të gjykojë se çfarë është e mirë për Evropën dhe çfarë është e mirë për Bullgarinë”, shton bashkëbiseduesi ynë.
