Ish-politikani dhe manjati moldav Vladimir Plahotniuc është dënuar me 19 vjet burg për rolin e tij në një mashtrim masiv bankar prej 1 miliard dollarësh. Plahotniuc, i cili më parë i ka mohuar të gjitha akuzat, pretendon se është i pafajshëm dhe se gjyqi kundër tij është i motivuar politikisht.
Avokati i tij e quajti vendimin të paligjshëm, duke thënë se procedurat gjyqësore ishin përshpejtuar tepër. Vendimi mund të apelohet brenda 15 ditëve, raporton Reuters.
Vjedhja e shekullit
Plahotniuc udhëhoqi Partinë Demokratike të Moldavisë, e cila atëherë ishte pjesë e koalicionit qeverisës, nga viti 2016 deri në vitin 2019. Ai shërbeu gjithashtu si nënkryetar i parlamentit dhe gjatë mandatit të tij pati ndikim të madh mbi policinë dhe gjyqësorin.
60-vjeçari, i cili konsiderohet si një nga njerëzit më të pasur në Moldavi, ka qenë i dyshuari kryesor për vite me radhë në rastin e zhdukjes së një miliard dollarësh nga tre nga bankat më të mëdha të Moldavisë midis viteve 2014 dhe 2015.
Skandali, i njohur në Moldavi si “vjedhja e shekullit”, tronditi vendin kur u zbulua se një shumë e barabartë me një të dymbëdhjetën e PBB-së së Moldavisë ishte transferuar jashtë vendit përmes një rrjeti kredish të dyshimta, shkëmbimesh asetesh dhe transaksionesh aksionesh. Plahotniuc akuzohet personalisht se ka marrë 39 milionë dollarë dhe 3.5 milionë euro nga këto banka.
Zyra e prokurorit njoftoi se ka prova se Plahotniuc i përdori paratë e tërhequra nga bankat për nevoja personale – blerjen e një avioni Embraer Legacy 650, blerjen e pasurive të paluajtshme, pagesën për shërbime ligjore, mjekësore dhe turistike, si dhe për investime në biznes. Pasojat e skandalit ndihen ende në politikën moldave më shumë se një dekadë më vonë. Afera shkaktoi protesta masive, dhe Fondi Monetar Ndërkombëtar dhe Bashkimi Evropian më pas ngrinë ndihmën për Moldavinë. Rasti çoi gjithashtu në burgosjen e një ish-kryeministri dhe shkarkimin e guvernatorit të bankës qendrore.
Arratisje dhe arrestim
Plahotniuc iku nga Moldavia në vitin 2019 pasi Partia e tij Demokratike humbi zgjedhjet ndaj një koalicioni opozitar të udhëhequr nga Partia e Veprimit dhe Solidaritetit (PAS) e presidentes aktuale Maia Sandu. Ai u akuzua për përfshirje në një vjedhje të vitit 2020 dhe u arrestua në korrik të vitit të kaluar në aeroportin e Athinës, pasi hipi në një fluturim për në Dubai.
Policia greke tha se Plahotniuc kishte jetuar në deri në 22 vende që nga viti 2023, duke ndryshuar vazhdimisht vendbanimin e tij për të shmangur arrestimin. Ai u ekstradua në Moldavi në shtator 2025 dhe që atëherë ka qenë në paraburgim.
Në vitin 2023, Bashkimi Evropian vendosi sanksione kundër shtatë personave nga Moldavia, përfshirë Plahotniuc, për veprimet e tyre, të cilat, siç u tha, destabilizuan dhe minuan integritetin territorial të Moldavisë dhe Ukrainës fqinje.
