Evropa po përballet me një krizë serioze energjetike që mund të ketë një ndikim të madh në sezonin e udhëtimeve verore. Për shkak të luftës në Iran dhe ndërprerjeve të furnizimit, çmimi i karburantit për avionë po rritet ndjeshëm dhe po shtohet frika për mungesa të mundshme.Komisioneri Evropian i Energjisë, Dan Jorgensen, paralajmëroi se situata është tashmë shumë serioze dhe se shumë qytetarë mund të duhet të ndryshojnë planet e tyre të pushimeve.
“Fatkeqësisht, ka shumë të ngjarë që pushimet e shumë njerëzve të preken, qoftë nga anulimet e fluturimeve apo nga biletat shumë, shumë të shtrenjta”, tha ai për Sky News . “Edhe nëse bëjmë gjithçka që mundemi, nëse nuk ka karburant për aeroplanët, atëherë thjesht nuk ka karburant.”Sipas tij, situata aktuale është kryesisht një krizë çmimesh, por ekziston një rrezik real që ajo të shndërrohet në një krizë furnizimi.
“Për momentin është kryesisht një krizë çmimesh, jo ende një krizë furnizimi, por për fat të keq nuk mund të jemi të sigurt se do të shmangim mungesat, veçanërisht kur bëhet fjalë për karburantin e avionëve, nëse kriza vazhdon.”Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë ka paralajmëruar tashmë se probleme serioze të furnizimit mund të ndodhin në pesë deri në gjashtë javët e ardhshme.Edhe në rast të një zgjidhjeje të shpejtë të konfliktit, pasojat do të ndihen për një kohë të gjatë.
“Edhe nëse nesër mbretëron paqja dhe hapet Ngushtica e Hormuzit, mendoj se do ta shmangim më të keqen, por edhe në skenarin më të mirë, kriza e çmimeve do të zgjasë për ca kohë”, tha Jorgensen.
Ai shtoi gjithashtu se infrastruktura e gazit në rajon është dëmtuar ndjeshëm, që do të thotë se Evropa mund të paguajë për energjinë dukshëm më shtrenjtë se më parë për muaj, madje edhe vite.’Pushime më afër shtëpisë’
Për shkak të gjithë kësaj, agjencia italiane e aviacionit civil po këshillon qytetarët të marrin në konsideratë kalimin e verës më afër shtëpisë. Kreu i saj, Pierluigi di Palma, thekson se ndikimi psikologjik i rritjes së çmimeve i ka goditur rëndë udhëtarët.
“Në të kaluarën, çmimet e karburantit kanë tejkaluar 100 dollarë pa ndikuar ndjeshëm në trafikun ajror, por këtë herë efekti psikologjik po ka një efekt shkatërrues te pasagjerët”, tha di Palma.
“Është më mirë të rekomandoni pushime diku afër ose të rizbuloni bukuritë e vendit tuaj.”
Ata që ende po planifikojnë udhëtime të gjata këshillohen të tregojnë kujdes të shtuar.“Për ata që ende duan të rrezikojnë një udhëtim më të gjatë, është një ide e mirë të marrin në konsideratë sigurimin special që garanton rimbursim në rast të vonesës ose anulimit të një fluturimi.”Ndërkohë, BE-ja po përpiqet të zbusë efektet e krizës duke përshpejtuar kalimin në burime të rinovueshme të energjisë dhe duke inkurajuar familjet të përdorin pompat e nxehtësisë dhe panelet diellore, si dhe duke ulur taksat mbi energjinë elektrike për të inkurajuar blerjen e automjeteve elektrike.
Lufthansa anulon deri në 20,000 fluturime me distanca të shkurtra
Kompanitë ajrore po marrin masa konkrete për t’u përballur me kostot në rritje. Lufthansa e Gjermanisë ka njoftuar anulimin e deri në 20,000 fluturimeve me distanca të shkurtra gjatë verës , duke thënë se shumë linja janë bërë “jofitimprurëse” për shkak të rritjes së ndjeshme të çmimeve të karburantit, raporton BBC .
Çmimi i karburantit për avionë është dyfishuar që nga fillimi i konfliktit midis SHBA-së dhe Izraelit me Iranin , kryesisht për shkak të vështirësive në prodhim dhe transport në Lindjen e Mesme.
Përveç Lufthansës, kompani të tjera si KLM dhe Delta po e ulin përkohësisht numrin e fluturimeve, ndërsa shumë prej tyre po rrisin njëkohësisht çmimet e biletave për t’ua kaluar kostot pasagjerëve.
Analistët paralajmërojnë se ky është vetëm fillimi dhe se udhëtarët duhet të presin rritje të mëtejshme të çmimeve dhe një numër edhe më të madh anulimesh nëse konflikti vazhdon.
Problemi kryesor qëndron në varësinë e Evropës nga importet e karburantit nga Gjiri Persik, i cili përbën rreth 50% të furnizimit të saj të përgjithshëm. Pjesa më e madhe e këtij karburanti kalon nëpër Ngushticën e Hormuzit, të cilën Irani e ka mbyllur në mënyrë efektive në përgjigje të sulmeve të SHBA-së dhe Izraelit.
Rëndësia e rajonit konfirmohet gjithashtu nga fakti se vetëm rafineria Al-Zour në Kuvajt siguron rreth 10% të importeve evropiane të karburantit të aviacionit.
Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë paralajmëroi javën e kaluar se Evropa mund të mbetet pa karburant për avionë brenda disa javësh, megjithëse qeveria britanike dhe disa linja ajrore thonë se nuk po përjetojnë ndërprerje serioze të furnizimit.
Lufthansa tha se, pavarësisht reduktimit të rrjetit të saj evropian të fluturimeve, pasagjerët do të kenë ende qasje në rrjetin global, veçanërisht në rrugët me distanca të gjata.
Megjithatë, ata shtojnë se kjo do të ndodhë me një efikasitet dukshëm më të madh për shkak të kostove të larta të karburantit, me vlerësimin se këto masa do të kursejnë rreth 40,000 ton karburant.
Kompania njoftoi gjithashtu mbylljen e përshpejtuar të degës së saj evropiane CityLine dhe tërheqjen e 27 avionëve nga shërbimi, pjesërisht për shkak të “çmimeve të vajgurit në rritje të ndjeshme”, por edhe kostove shtesë që lidhen me mosmarrëveshjet në punë.
Vala e parë e anulimeve të fluturimeve ka filluar tashmë, dhe midis rrugëve të prekura janë linjat nga Frankfurti në Poloni dhe Norvegji.KE prezanton një sërë masash për t’u përballur me krizën energjetike
Komisioni Evropian propozoi të mërkurën një sërë masash për t’u marrë me krizën energjetike të shkaktuar nga lufta SHBA-Izrael kundër Iranit dhe mbyllja e Ngushticës së Hormuzit, një rrugë ujore kyçe për furnizimin me lëndë djegëse fosile.
Paketa e masave e quajtur “AccelerateEU” parashikon një propozim për ndryshime tatimore për të siguruar që taksat mbi energjinë elektrike të jenë më të ulëta se taksat mbi lëndët djegëse fosile, si dhe masa për të optimizuar shpërndarjen e karburantit të avionëve midis shteteve anëtare për të shmangur mungesat.
Komisioni thekson se koordinimi midis shteteve anëtare është thelbësor, kryesisht mbushja e koordinuar e impianteve të magazinimit të gazit për të shmangur që të gjitha shtetet anëtare të blejnë gaz në treg në të njëjtën kohë dhe kështu të rrisin çmimin e tij.
Është planifikuar të krijohet një vëzhgues i karburanteve që do të monitorojë prodhimin, importin, eksportin dhe nivelet e stokut të karburantit për sektorin e transportit në BE.
Observatori duhet të mundësojë identifikimin e shpejtë të mungesave të mundshme dhe, në rast të një lirimi urgjent të stoqeve, formulimin e masave të synuara për të ruajtur një shpërndarje të ekuilibruar të karburantit. Observatori do të monitorojë situatën në tregun e karburantit për avionë në veçanti.
Në BE ka shqetësim në rritje për mungesa të mundshme të vajgurit, sepse 20 përqind e nevojave të Evropës për karburant avionësh kalojnë nëpër Ngushticën e Hormuzit.
“Një krizë furnizimi me karburant për avionët mund të vijë shumë shpejt, gjë që mund të shkaktojë rritjen e çmimeve të biletave të avionit dhe potencialisht të çojë në anulime të fluturimeve”, thotë Komisioneri i Energjisë Dan Jørgensen .
Prandaj, Komisioni po u bën thirrje Shteteve Anëtare të rrisin prodhimin e vajgurit në rafineritë evropiane.
Lidhur me karburantet e avionëve, Komisioni njofton se do të sqarojë fleksibilitetin ekzistues të ligjeve që lidhen me sektorin e aviacionit.
Për të mbrojtur konsumatorët dhe industrinë nga çmimet e larta të energjisë, parashikohet që shtetet anëtare të ofrojnë mbështetje të të ardhurave për familjet, kuponë energjie dhe akciza më të ulëta për energjinë elektrike për familjet në nevojë.
Komisioni njofton se do të miratojë një Kornizë të Përkohshme të Ndihmës Shtetërore që do t’u ofrojë qeverive kombëtare fleksibilitet shtesë, duke përfshirë masa emergjente për të mbështetur sektorët ekonomikë më të ekspozuar.
Një nga masat është përshpejtimi i kalimit në energjinë e pastër të prodhuar në BE, e cila do të zëvendësojë naftën dhe gazin. Komisioni njofton se do të paraqesë një plan veprimi për elektrifikimin deri në verë, i cili do të përfshijë masa për të hequr pengesat për elektrifikimin e sektorëve industrialë, të transportit dhe të ndërtimit.
Elektrifikimi kërkon një rrjet transmetimi të përshtatshëm që mund të pranojë shpejt prodhimin nga termocentralet e erës dhe hidrocentralet.
Komisioni njofton se do të paraqesë një propozim legjislativ mbi tarifat e rrjetit dhe taksimin, duke siguruar, ndër të tjera, që energjia elektrike të tatohet më pak se lëndët djegëse fosile.
Komisioni deklaron se është e nevojshme të forcohen investimet në tranzicionin energjetik, me anë të të cilit shtetet anëtare mund të përdorin një pjesë të fondeve nga fondi i rimëkëmbjes nga pandemia dhe fondet e kohezionit.
Komisioni vlerëson se investimet në tranzicionin energjetik arrijnë në 660 miliardë në vit deri në vitin 2030. Kjo nuk do të jetë e mundur të sigurohet me fonde publike, kështu që do të duhet të mobilizohet kapitali privat.
Komisioneri i Energjisë Jørgensen është mjaft pesimist për situatën e energjisë në muajt e ardhshëm.
Ai theksoi se edhe në skenarin më të mirë, situata në tregun e energjisë do të jetë mjaft e keqe. Ai shtoi se nuk pret që tregu i gazit të lëngshëm të stabilizohet në vitet e ardhshme.
Pavarësisht kësaj, “ne nuk do ta ndryshojmë planin tonë për të hequr dorë nga gazi rus dhe do të ishte një gabim i madh të fillonim përsëri importimin e gazit nga Rusia”, tha Jørgensen. (Hina)
