Kampioni i shahut, Garry Kasparov, mban pikëpamjen se lufta e Rusisë në Ukrainë mund të përfundojë vetëm nëpërmjet një fitoreje vendimtare të Ukrainës dhe kolapsit ekonomik të Rusisë. Arsyeja? Largimi i Putinit nuk do të ndryshonte ambiciet imperiale të Rusisë, sepse pasardhësit e tij të elitës së sigurisë ndajnë të njëjtën ideologji. Ndërkohë, ish-diplomati Boris Bondarev shton se përçarja perëndimore dhe qasja e Donald Trump kanë forcuar vendosmërinë e Putinit. Me trazirat e brendshme në rritje, Kasparov këmbëngul se Ukraina duhet të fitojë, të rimarrë Krimenë dhe ta detyrojë Rusinë të falimentojë për të thyer “virusin e saj perandorak”
Diane FRANCIS
Garry Kasparov është një nga shahistët më të mirë të të gjitha kohërave. Tani ai është një aktivist i demokracisë dhe një kundërshtar i ashpër i presidentit rus Vladimir Putin dhe regjimit të tij.
Shahu ka të bëjë tërësisht me strategjinë dhe është përshkruar si “loja e luftës” më e popullarizuar në botë. Kasparov e sheh atë si një përzierje të krijimit artistik, përgatitjes shkencore dhe luftës psikologjike të projektuar për të shkatërruar burimet mendore të kundërshtarit.
Lufta aktuale midis Rusisë dhe Ukrainës, në zhargonin e shahut, është një “ngërç” sepse asnjëra palë nuk mund të fitojë. Natyrisht, qëllimi është të arrihet “shah-mat”, i cili ndodh kur guri “mbret” i shahut është nën sulm, nuk ka ku të shkojë që nuk është gjithashtu nën sulm dhe nuk ka asnjë mënyrë për të bllokuar sulmet.
Lidhur me luftën e Rusisë në Ukrainë, Kasparov beson se e vetmja mënyrë për të arritur “shah-mat” është që Rusia të shtyhet drejt falimentimit. Kjo do të ishte një fitore jo vetëm për Ukrainën, por për botën, sepse është e vetmja mënyrë për t’i dhënë fund imperializmit të lig të Rusisë.Reklamë
Shumë shpresojnë që Putini të largohet, por Kasparov thotë se ai do të zëvendësohet nga një anëtar po aq i urryer i “silovikëve” – rrethi i ngushtë i rusëve që rrjedhin nga agjencitë e sigurisë, ushtrisë dhe zbatimit të ligjit që drejtojnë kombin.
Lufta po shkon keq për Putinin, kështu që rivalët tashmë po e rrethojnë dhe disa duan që ai të largohet. Por kjo nuk do ta përfundojë luftën. Një tjetër ekspert rus, Boris Bondarev, një ish-diplomat që dezertoi pas pushtimit të Ukrainës, beson se çdo pasardhës do të ishte më i keq, për shkak të natyrës së elitës që rrethon Putinin dhe indoktrinimit të sistemit.
Rusia duhet të mposhtet për të shkatërruar atë që Kasparov e quan “virusi perandorak” i Rusisë, ose nacionalizmi toksik. “Ukraina duhet të fitojë dhe Rusia duhet të humbasë. Fitorja për Ukrainën është e rëndësishme. Kjo nuk është vetëm lufta e Putinit apo për të marrë më pak se e gjithë Ukraina”, tha Kasparov në një intervistë me mua. “Në vitin 1991, Ukraina ndryshoi historinë. Revolucioni i saj në Maidan u kthye nga perëndimi dhe tani është një fuqi ushtarake. Që nga viti 2022, Ukraina ka qenë udhëheqësja shpirtërore e botës perëndimore dhe Ukraina duhet ta eliminojë këtë virus perandorak.”Reklamë
Për vite me radhë, ukrainasit organizuan protesta masive dhe rrezikuan jetën e tyre për t’u shkëputur nga diktatura ruse. Në vitin 1991, Ukraina ishte republika e parë sovjetike që u largua nga Bashkimi Sovjetik, dhe më pas të tjerat ndoqën. Megjithatë, Putini e dëshiron të gjithën përsëri dhe pushtoi Ukrainën sepse donte të bashkohej me Evropën. Ai ende përpiqet t’i detyrojë ish-republikat e tjera që të ribashkohen me Rusinë.
Për shembull, më 10 maj, Putini e paralajmëroi Armeninë të hiqte dorë nga qëllimi i saj për t’u bashkuar me BE-në. Ai tha se njerëzit atje duhet të mbajnë një referendum mbi këtë temë, por më pas, në një konferencë për shtyp, ai kërcënoi se një përafrim i ardhshëm me Evropën mund të çojë në një “skenar ukrainas”. Republikat e tjera mbeten të vetëdijshme për planet imperiale të Moskës dhe se edhe ato mund të pushtohen përsëri. Ato shmangin konfrontimet.
Bondarev beson se qasja negociuese e Presidentit të SHBA-së Donald Trump për t’i dhënë fund kësaj lufte dhe për t’u marrë me Putinin ka qenë kundërproduktive. Për shembull, nxitimi i Trump në gjetjen e një marrëveshjeje të shpejtë për t’i dhënë fund luftës i ka lejuar Putinit të “i përdorë përpjekjet e paqes si armë”. Dhe Trump i afrohet Putinit dhe injoron krimet e tij të luftës, terrorizmin global dhe skllavërimin e vazhdueshëm të popullsisë së tij.Reklamë
Trump nuk përdor asnjë ndikim moral apo strategjik mbi Putinin, dhe as nuk e kërkon atë, gjë që i sjell dobi Rusisë dhe e inkurajon Putinin të qëndrojë në këtë kurs. Trump është shpërqendruar gjithashtu lehtësisht nga premtimet për marrëveshje biznesi “fitimprurëse” në Rusi. (Lexoni buletinin tim “Mashtrimi prej 14 trilionë dollarësh” .)
Rezultati është se “Trump ka pak ndikim mbi Putinin, i cili është i bindur se mund të fitojë dhe se qëllimet e tij do të përmbushen pavarësisht nga përfshirja amerikane”, shkroi Bondarev.
Putini beson se mund ta mbijetojë mbështetjen perëndimore. Edhe më keq, ai përfiton nga grindjet publike të Trumpit me aleatët, të cilat ekspozojnë përçarjet në Perëndim. Nëse nuk do të ishte kështu, argumenton Bondarev, lufta do të kishte mbaruar sepse Rusia është më e dobët nga sa duket. Lufta është mbështetur vetëm nga dy faktorë: shpërfillja çnjerëzore e Rusisë për vrasjet masive ose për dërgimin e qindra mijëra ushtarëve rusë drejt vdekjes së tyre në Ukrainë, dhe fakti që një aleancë e fortë dhe e bashkuar perëndimore nuk ekziston.
Kasparov e shpjegoi dështimin e negociatave të SHBA-së në një mënyrë tjetër: “Në vitin e pestë të një ‘operacioni special’ tre-ditor, Rusia tani është në një luftë të pafitueshme me objektivat e Trump që lëvizin vazhdimisht.”Reklamë
Për fat të mirë, Moska tashmë po shkon drejt falimentimit, por do të falimentojë më shpejt nëse zbatohen disa strategji: Ukraina, me ndihmën e shtuar të aleatëve, duhet të shtojë dëmin që po shkakton duke bombarduar industritë dhe objektet e eksportit të naftës të Rusisë; Evropa duhet më në fund të marrë masa të ashpra kundër “flotës në hije” të Rusisë që furnizon naftën ruse; të gjitha asetet e huaja të Rusisë në të gjithë botën duhet të sekuestrohen dhe të përdoren për të mbështetur Ukrainën, dhe Kina, India dhe klientë të tjerë rusë duhet të sanksionohen në mënyrë të tepruar nga Perëndimi për blerjen e naftës ruse dhe furnizimin e ushtrisë së saj.
Brenda Rusisë ka trazira. Problemet e saj ekonomike janë të rënda dhe shkaktojnë përçarje midis popullsisë dhe njerëzve të brendshëm. “Newsweek” citoi raportet e inteligjencës se kanë lindur tensione midis atyre agjencive ruse që duhet të mbrojnë zyrtarët e lartë nga vrasja. Putini fshihet. Ka raporte se arrestimet e fundit për korrupsion, midis kolegëve të ish-shefit ushtarak Sergei Shoigu, sinjalizojnë se një grusht shteti kundër Putinit mund të jetë duke u zhvilluar. Problemi është se të gjithë ata përqafojnë narrativën hiper-nacionaliste dhe ambiciet perandorake për të rikrijuar Bashkimin Sovjetik që presidenti në detyrë e ka përjetësuar dhe që Kasparov e quan “virusi perandorak”.
Një raport tjetër nga Instituti për Studimin e Luftës në Uashington pohon se kërcënimi më i madh i regjimit janë veteranët rusë të acaruar. Tashmë, qindra mijëra ish-ushtarë, përfshirë kriminelë të dënuar që u falën për bashkimin me ushtrinë, qëndrojnë pas një rritjeje të dhunës dhe krimit të organizuar që po prek shoqërinë ruse. I njëjti shqetësim dhe reagim i ashpër pas dështimit të Rusisë në Afganistan kontribuoi në përmbysjen e Bashkimit Sovjetik.Reklamë
Një strateg mjeshtër i shahut, Kasparov, beson se “Ukraina duhet të fitojë për t’i dhënë fund perandorisë ruse dhe për të eliminuar këtë virus. Krimea duhet të pushtohet dhe Rusia duhet të shtyhet drejt falimentimit. Atëherë asnjë Putin i ri nuk do të kthehet në ndërtimin e perandorisë.”
