Anijet e huaja kanë marrë mesazhe nga Garda Revolucionare e Iranit, duke paralajmëruar se “asnjë anije nuk lejohet të kalojë nëpër Ngushticën e Hormuzit”, tha për Reuters një zyrtar i misionit detar të BE-së, Aspides . Ngushtica e Hormuzit është një nga rrugët më të rëndësishme të eksportit të naftës në botë, që lidh prodhuesit më të mëdhenj të naftës në Gjirin Persik, përfshirë Arabinë Saudite, Iranin, Irakun dhe Emiratet e Bashkuara Arabe, me Gjirin e Omanit dhe Detin Arabik.
Gjithashtu, Agjencia Britanike e Operacioneve Tregtare Detare mori sot disa raporte në lidhje me mbylljen e një rruge kyçe të transportit të naftës të kontrolluar nga Irani. Rreth 17 deri në 20 milionë fuçi naftë kalojnë nëpër Ngushticën e Hormuzit çdo ditë, duke përbërë rreth 20% të konsumit botëror të naftës. Çmimet e naftës pritet të rriten ndjeshëm javën e ardhshme kur të hapen tregjet e aksioneve. Ato po rriteshin vetëm për shkak të mundësisë së luftës deri dje.
Një pasazh i përshtatshëm për mbyllje
Zyrtari tha se Irani nuk e ka konfirmuar zyrtarisht një urdhër të tillë, por Teherani ka kërcënuar të bllokojë rrugën e ngushtë ujore për disa vite në hakmarrje për çdo sulm. Gjithashtu, mbyllja e rrugës së ngushtë ujore është relativisht e lehtë për Iranin. Irani ka qindra mina detare që nuk kërkojnë anije të mëdha ose teknologjikisht të sofistikuara për t’u vendosur. Anijet tregtare do të ishin gjithashtu në rrezik nga sulmet tokësore. Lëvizja shumë më pak e pajisur mirë Huthi nga Jemeni ka kërcënuar tranzitin detar për muaj të tërë, madje edhe me anijet luftarake perëndimore që synojnë të mbrojnë trafikun dhe me sulmet e vazhdueshme nga koalicioni amerikano-britanik ndaj pozicioneve të Huthive. Ngushtica, rreth 50 kilometra e gjatë dhe me ujë të cekët, jo më të thellë se 60 metra, e bën atë të prekshme nga mbyllja ushtarake.
Arabia Saudite dhe Emiratet e Bashkuara Arabe kanë infrastrukturë për të anashkaluar ngushticën, gjë që potencialisht mund të zbusë ndërprerjet, por kapaciteti i tyre i tranzitit mbetet shumë i kufizuar – rreth 2.6 milionë fuçi në ditë. “Vëllime të mëdha nafte rrjedhin nëpër ngushticë dhe ka shumë pak mundësi alternative për të zhvendosur naftën jashtë ngushticës nëse ajo mbyllet”, paralajmëroi EIA. Më shumë se 80 përqind e naftës dhe gazit që lëviz nëpër ngushticë është e destinuar për tregjet në Azi, sipas EIA. Kina, një mbështetëse kryesore e Teheranit, blen më shumë se 90 përqind të eksporteve të naftës së Iranit, sipas firmës analitike Kpler.
SHBA-të u bëjnë thirrje anijeve tregtare të shmangin Gjirin
Departamenti Amerikan i Transportit u bëri thirrje anijeve tregtare të qëndrojnë larg Gjirit pas sulmit ndaj Iranit. Ngushtica e Hormuzit, Gjiri, Gjiri i Omanit dhe Deti Arabik janë subjekt i “aktivitetit të konsiderueshëm ushtarak” dhe “rekomandohet që anijet ta shmangin këtë zonë nëse është e mundur”, tha Administrata Detare e ministrisë në një deklaratë.
Anijet me flamur amerikan, në pronësi të SHBA-së ose me ekuipazh duhet të qëndrojnë gjithashtu 30 milje detare (ekuivalente me rreth 56 km) nga çdo anije ushtarake amerikane për të shmangur ngatërrimin me një kërcënim, tha ajo. Më vete, Ministria e Transportit e Katarit tha më parë se lundrimi detar në Katar ishte pezulluar përkohësisht.
