Sipas sondazheve, Alternativa për Gjermaninë (AfD) mund të fitojë shumicën absolute në zgjedhjet provinciale më 6 shtator në Saksoni-Anhalt. Kjo ndodh pavarësisht faktit se partia në atë vend, ashtu si në shtetet e tjera gjermane, klasifikohet zyrtarisht si një organizatë e provuar ekstremiste e krahut të djathtë.
Për shkak të njoftimeve të AfD-së mbi politikën kulturore, muzetë, teatrot dhe institucionet e tjera kulturore në rajon kanë frikë për të ardhmen e lirisë artistike, shkruan Deutsche Welle .
AfD, e cila nuk iu përgjigj kërkesës së DW për koment, propozoi në qershor që artistët dhe institucionet, nëse duan fonde shtetërore, duhet të nënshkruajnë një deklaratë ku zotohen të mos “diskreditojnë Gjermaninë dhe kulturën e saj”. Shumë nga këto organizata dhe individë varen financiarisht nga mbështetja publike. Propozimi u refuzua nga të gjitha grupet e tjera parlamentare në parlamentin e shtetit.
Përkufizimi i “artit anti-gjerman”
AfD ka sqaruar atë që e konsideron mungesë respekti për kulturën gjermane, duke e përcaktuar atë si “art anti-gjerman”. “Ne deklaruam në platformën tonë se nuk duam më të shpenzojmë para publike për promovimin e artit anti-gjerman”, tha Hans-Thomas Tillschneider, zëdhënësi i AfD-së për politikën kulturore në parlamentin e Saksonisë-Anhalt, në një fjalim në fund të qershorit.
Kur deputetë të tjerë e pyetën se çfarë do të thoshte saktësisht kjo, Tillschneider u përgjigj: “Arti anti-gjerman është art gjerman që nuk dëshiron të jetë gjerman”. Ai përmendi si shembull një shfaqje të operës “Grushti Magjik” të Carl Maria von Weber, duke argumentuar se vepra e kompozitorit klasik gjerman ishte “dekonstruktuar feminist”. “Kjo rezistencë ndaj Gjermanisë, kjo përbuzje anti-gjermane, është ende popullore në pjesë të mëdha të industrisë së teatrit. Dhe e them këtë mjaft qartë, ne nuk do ta inkurajojmë më një qëndrim të tillë”, tha ai.
Bauhaus në shënjestër përsëri
Shkolla legjendare gjermane e arkitekturës, artit dhe dizajnit, Bauhaus, e themeluar në vitin 1919, u mbyll nga Nacional Socializmi, i cili i konsideronte idetë e saj avangardë dhe me mendje të hapur “jo-gjermane”. Megjithatë, Bauhaus u bë një nga lëvizjet më të rëndësishme artistike të shekullit të 20-të, dhe ndikimi i saj ndihet ende në të gjithë botën sot. Sot, AfD e sheh Bauhaus si një “devijim nga moderniteti” dhe e konsideron atë shumë globaliste për “politikën kulturore patriotike” që aspiron.
Në programin e saj për Saksoni-Anhalt, AfD e quan Bauhaus një “shkollë arkitekturore kontroverse” dhe kritikon qeverinë e shtetit për mbivlerësim të Bauhaus si një atraksion rajonal në fushatën e saj “moderndenken” (“Mendo modern”). Partia pretendon se Bauhaus gjithmonë i ka shmangur rrënjët kombëtare. Në vend të kësaj, AfD dëshiron të nisë një fushatë “deutschdenken” (“Mendo gjermanisht”), e cila do të “nxisë në pah se Saksoni-Anhalt ka dhënë një kontribut të rëndësishëm në zhvillimin e kombit gjerman. Nga Henri I dhe Otto I te Luteri dhe deri te Bismarku dhe Nietzsche”.Një fjalor me bagazh historik
Edhe pse AfD i hedh poshtë me vendosmëri krahasimet me partinë naziste NSDAP dhe Adolf Hitlerin, ajo përdor gjuhë të ngarkuar historikisht në programin e saj kulturor. Barbara Steiner, drejtoreshë e Fondacionit Bauhaus Dessau, sheh paralele të drejtpërdrejta. “Është terminologji që të kujton shumë të kaluarën. Dhe nuk mendoj se kjo është rastësi”, shpjegoi ajo për DW. Slogani i propozuar “deutschdenken” është një shembull. “‘Mendo gjermanisht’ i referohet ‘fjalimit të Reichenbergut’ që Adolf Hitleri mbajti në vitin 1938”, thotë Steiner.
Bauhaus nuk është i vetmi institucion nën kërcënim. “Si punonjës dhe artistë kulturorë, mund të themi se tani jemi vërtet të frikësuar, sepse këtu po promovohet ideja se arti dhe kultura duhet të jenë ‘gjermane'”, tha për DW Annegret Laabs, drejtoreshë e Muzeut të Artit në Magdeburg.
Një kulturë e varur nga paratë publike
Laabs është gjithashtu zëdhënëse e nismës “Kultura është Diversitet dhe Atdhe”, e cila bashkon institucione dhe artistë të shumtë kulturorë nga rajoni. Në një deklaratë të përbashkët, ata paralajmërojnë se planet e AfD-së mund të kenë pasoja të gjera për lirinë artistike, kulturën e kujtesës dhe jetën kulturore publike. “Ne të gjithë e dimë se ajo që bëjmë, nga teatrot dhe muzetë te bibliotekat, paguhet me paratë e taksapaguesve. Është shumë e rëndësishme që të gjithë ta paguajnë me taksat e tyre, sepse përndryshe kultura nuk do të ekzistonte”, thotë Laabs. Ajo shpjegon se kufizimi i mbështetjes bazuar në një përkufizim arbitrar të artit “gjerman” do të thoshte zhdukja e kulturës. “Nëse e shohim pamjen e përgjithshme, shohim se kultura dhe arti kanë qenë të lirë për shekuj dhe nuk njohin kufij, madje as kombëtarë. Kudo që ka kufij kombëtarë, nuk ka më art dhe kulturë të denjë për emrin”, shton ajo.
Përveç kërcënimeve për shkurtime fondesh, programi i AfD-së e quan kulturën ekzistuese të kujtimit të Holokaustit në Gjermani “përjetësimin e një kompleksi faji” që ka “penguar mundësinë e një formimi të qëndrueshëm të identitetit kombëtar”. Ata e shohin këtë si një “çrregullim identiteti” që duhet të “kurohet” duke u përqendruar në “anët e mira të historisë gjermane”.
“Rezistojini fillimeve”
Sabine Schramm, drejtoreshë e Teatrit të Kukullave të Magdeburgut, thotë se është “për të ardhur keq që ne si njerëz nuk jemi të përgatitur të nxjerrim mësime nga një histori komplekse që është e rëndësishme për ne si individë dhe si shoqëri”. Ajo i tha DW se gjatë karrierës së saj 30-vjeçare në teatër, është marrë me kulturën e kujtesës gjermane dhe është përballur me tmerret e Nacionalsocializmit në skenë. “Gjithmonë ka qenë e rëndësishme për mua, veçanërisht në shfaqjet për të rinj, të tregoj histori që merren me këtë temë: Nacionalsocializmin, si u krijua dhe si ndërthuren elementët e ndryshëm”, thekson ajo. “Ende mund ta shoh veten duke qëndruar në skenë dhe duke thënë: ‘Rezistoni fillimeve’. Kjo shprehje është bërë një klishe e tillë”, thotë ajo, duke iu referuar idesë së famshme gjermane se brezat e ardhshëm duhet të përballen me kërcënimet ndaj demokracisë para se të jetë tepër vonë. “Por ku janë saktësisht këto fillime? A është ky fillimi apo jemi ende para fillimit? A jemi në mes të gjithçkaje? Çfarë duhet të bëj për t’i rezistuar fillimeve?” pyet Schramm.
Në përgjigje, shoqata e institucioneve kulturore ka nisur një fushatë për diversitetin dhe kohezionin social. Fushata #stolzaufVielfalt (“krenare për diversitetin”) synon ta bëjë të qartë “se njerëzit, përvojat dhe perspektivat e ndryshme në vendin tonë nuk janë të kundërta, por një forcë e përbashkët, kultura jonë”, thanë më shumë se një duzinë organizatash javën e kaluar në Dessau. Fushata mbështetet nga Fondacioni Bauhaus Dessau, Fondacioni i Zonës Memoriale të Saksonisë-Anhaltit, Fondacioni i Vendeve Memoriale të Lutherit dhe Shoqata e Fondacionit të Kulturës dhe Muzeve të shtetit, ndër të tjera. “Fushata përfaqëson diversitetin, hapjen demokratike dhe kohezionin social. Diversiteti i shtigjeve të jetës, ideve, traditave dhe planeve për të ardhmen e pasuron Saksoninë-Anhaltin dhe jep arsye për të qenë krenarë për shtetin”, thanë iniciatorët.
