Ish-presidenti rus dhe zëvendëspresidenti i Këshillit të Sigurisë së Rusisë, Dmitry Medvedev, lëshoi një kërcënim të ri të ashpër ndaj Lituanisë, duke thënë se anëtari i NATO-s mund të “zhduket nga harta e botës” nëse hap mundësinë e vendosjes së armëve bërthamore në territorin e saj.
Medvedev reagoi pasi çështja e heqjes së ndalimit kushtetues të armëve bërthamore u ngrit përsëri në Lituani. Në të njëjtën kohë, ai pohoi se NATO, në rast të një konflikti midis Rusisë dhe Lituanisë, nuk do ta aktivizonte Nenin 5 të Traktatit të Atlantikut të Veriut sepse, sipas tij, kjo mund të shkaktonte një “katastrofë globale”, raporton Večernji List, duke iu referuar Kyiv Post.
“Lituania, siç e kuptoj unë, foli për hapjen e derës për vendosjen e mundshme të çdo arme, përfshirë armën bërthamore”, tha Medvedev.
Pastaj ai u dërgoi një paralajmërim autoriteteve në Vilnius.
“Nëse, Zoti na ruajt, ndodh diçka e tillë dhe na duhet të reagojmë ndaj lëvizjeve të tyre, askush nuk do t’u vijë në ndihmë”, tha ai.
Medvedev nuk tha drejtpërdrejt se Rusia do të sulmonte Lituaninë, por i lidhi kërcënimet e tij me mundësinë që Vilniusi të lejonte vendosjen e armëve bërthamore.
Në korrik, partitë politike lituaneze arritën një marrëveshje mbi ndryshimet kushtetuese që mund të hiqnin ndalimin prej kohësh. Komiteti i Çështjeve Ligjore i Parlamentit e mbështeti propozimin me shtatë vota pro dhe dy kundër, dhe një vendim përfundimtar pritet në fillim të vitit të ardhshëm.
Presidenti i Lituanisë, Gitanas Nauseda, e shpjegoi ndryshimin në politikë me përkeqësimin e situatës së sigurisë në Evropë.
“Kushtetuta jonë u shkrua në një kohë kur rrethanat gjeopolitike ishin krejtësisht të ndryshme”, tha Nauseda.
Heqja e ndalimit nuk do të thoshte automatikisht se armët bërthamore do të vendoseshin në Lituani, por vetëm do të hiqte një pengesë ligjore për një mundësi të tillë.
Çështja është veçanërisht e ndjeshme për shkak të pozicionit gjeografik të Lituanisë. Vendi kufizohet me enklavën ruse të Kaliningradit dhe Bjellorusinë, një nga aleatët më të ngushtë të Moskës.
Në vitet e mëparshme, Rusia ka forcuar gjithashtu praninë e saj bërthamore në rajon. Në vitin 2023, Moska njoftoi se kishte vendosur armë bërthamore taktike në Bjellorusi, ndërsa Rusia dhe Bjellorusia zhvilluan një stërvitje të përbashkët ushtarake këtë vit që përfshinte skenarë për përdorimin e armëve bërthamore.
Pretendimi i Medvedevit se NATO nuk do ta mbronte Lituaninë përfaqëson vlerësimin e tij, jo qëndrimin e Aleancës. Neni 5 i NATO-s përcakton se një sulm i armatosur ndaj një anëtari konsiderohet sulm ndaj të gjithëve, ndërsa secili vend aleat vendos se çfarë masash specifike do të marrë për të ndihmuar anëtarin e sulmuar.
Në vitet e fundit, Medvedev shpesh ka dërguar kërcënime të ashpra ndaj vendeve perëndimore, veçanërisht që nga fillimi i luftës në Ukrainë. Në të njëjtën kohë, në deklaratat e tij të fundit, ai hodhi poshtë pretendimet se Rusia synon të sulmojë vendet evropiane.
