KALABRI – Nga Kosova, Shqipëria, Maqedonia e Veriut, Mali i Zi, Lugina e Preshevës, diaspora dhe komunitetet arbëreshe në Itali, shqiptarët janë bërë bashkë në Kalabri në një aktivitet që ndërthur trashëgiminë, kulturën, identitetin dhe solidaritetin me Kosovën.
Në kuadër të Forumit të Përhershëm të Turizmit Rajonal, që po mbahet më 18–20 shtator në komunat arbëreshe të Kalabrisë, Unioni i Bashkive Shqiptare në Rajon ka mbledhur rreth 60 përfaqësues nga hapësira shqipfolëse, mes tyre kryetarë komunash, personalitete të medias, televizionit, artit, kulturës, muzikës dhe biznesit.
Por përtej agjendës së forumit, takimi në tokën arbëreshe mori edhe një dimension të fortë simbolik.
Përfaqësuesit e komunave arbëreshe dhe shqiptarët e ardhur nga të gjitha trevat u solidarizuan me ish-pjesëtarët e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, duke përcjellë mesazhin: “Liri për çlirimtarët”.
Mesazhi i solidaritetit vjen në një moment të ndjeshëm për Kosovën, pas zhvillimeve të fundit në proceset gjyqësore në Hagë ndaj ish-krerëve dhe pjesëtarëve të UÇK-së.
Nga trashëgimia te e ardhmja
Forumi i organizuar nga Unioni i Bashkive Shqiptare në Rajon (UBSHR) zhvillohet në kuadër të projektit “EXPO ARBËRIA”, me synimin për të forcuar bashkëpunimin ndërmjet bashkive dhe komunave të hapësirës shqipfolëse me komunat arbëreshe.
Aktivitetet zhvillohen kryesisht në Spezzano Albanese, ndërsa delegacioni viziton edhe qendra të tjera historike arbëreshe, përfshirë Frascineto, Civita dhe San Demetrio Corone.
Në qendër të forumit është trashëgimia arbëreshe dhe potenciali i saj për t’u shndërruar në një urë bashkëpunimi kulturor, turistik dhe ekonomik.
Gjuha, veshjet, ritualet, gastronomia, muzika dhe mënyra e jetesës së ruajtur nga arbëreshët ndër shekuj po prezantohen si pjesë e një mozaiku më të gjerë të identitetit shqiptar.
Një vend të veçantë në këtë nismë zë MUZA, platforma që prej pesë vitesh synon t’i afrojë të rinjtë me trashëgiminë shqiptare përmes modës dhe industrive krijuese.
Edicioni i pestë i MUZA-s, që shënon edhe pesëvjetorin e platformës, i kushtohet pikërisht kulturës dhe trashëgimisë arbëreshe, duke sjellë në vëmendje veshjet, motivet, ngjyrat, qëndisjet, ritet dhe simbolet arbëreshe dhe duke i rikthyer ato në gjuhën e krijimtarisë bashkëkohore.
Një takim që përtej kulturës përcjell edhe një mesazh
Nga Kalabria, ku arbëreshët ruajtën gjuhën dhe identitetin për shekuj, mesazhi i këtij takimi shkon drejt të gjitha hapësirave shqiptare.
Një delegacion nga të gjitha trevat, një trashëgimi e përbashkët dhe një mesazh solidariteti për Kosovën.
Në këtë takim, trashëgimia arbëreshe nuk shihet vetëm si kujtesë e së kaluarës, por si një mundësi për të ndërtuar ura të reja bashkëpunimi mes shqiptarëve, përmes turizmit, kulturës, rinisë dhe industrive krijuese.
Organizatorët synojnë që përmes EXPO ARBËRIA dhe MUZA-s, katundet arbëreshe të promovohen edhe si destinacione të rëndësishme të turizmit kulturor, ndërsa lidhjet ndërmjet hapësirave shqiptare dhe komuniteteve arbëreshe të marrin një dimension të ri europian.
Nga Kalabria, ku historia shqiptare ka mbijetuar përtej shekujve, shqiptarët nga të gjitha trevat u bashkuan rreth kulturës, kujtesës dhe një mesazhi të përbashkët: “Liri për çlirimtarët”.

