ë rinj nga Spanja dhe Portugalia kanë ngritur tenda në sheshe, duke protestuar kundër qirave të larta. Nxënësit dhe studentët francezë dhe italianë kanë mbajtur marshime masive, duke kërkuar kushte më të mira në shkolla në demonstrata të shoqëruara me dhunë.
Në Greqi , të rinjtë demonstruan duke kërkuar më shumë fonde për universitetet. Ndërsa në Shqipëri , protestuesit e rinj u përleshën me policinë, duke marrë pjesë në demonstrata kundër korrupsionit dhe një qeverie që ata e akuzojnë se po dëmton perspektivat e tyre.
Këto janë vetëm disa nga mobilizimet e të rinjve që kanë ndodhur ditët e fundit në të paktën tetë vende evropiane . Kërkesat e tyre ndryshojnë në varësi të rrethanave dhe qeverive të secilit vend, por, sipas një analize në New York Times, një element i përbashkët i bashkon ata: frika për të ardhmen .
“Brezi pa të ardhme po kthehet”
“Brezi pa të ardhme po kthehet “, tha të martën Sasha Kosi, 27 vjeç, teknik skene koncertesh. Së bashku me të rinj të tjerë spanjollë, ai po merr pjesë në protestat që kanë vazhduar prej javësh në qendër të Madridit.
Kossy tha se skenat që janë përgatitur pasqyrojnë pakënaqësinë që përhapet në të gjithë Evropën për pagat e ulëta dhe qiratë e larta , ndjenjën e pafuqisë përballë ngrohjes globale , por edhe shqetësimin më të gjerë për perspektivat e punës dhe mundësinë e humbjes së përfitimeve bujare sociale që kanë gëzuar brezat e mëparshëm.
«Jemi të lodhur nga gjithçka», tha ai, duke shtuar: «Gjërat ndryshojnë vazhdimisht, por në një mënyrë që nuk na favorizon».
Pesimizmi i demonstruesve pasqyron paaftësinë e Evropës për të hartuar një kurs të qartë për të ardhmen . Popullsia e saj po plaket, borxhi publik po rritet ndërsa qeveritë përpiqen të përballojnë shpenzimet në rritje për pensionet dhe programe të tjera, ndërsa ato duket se ngurrojnë të rrisin taksat. Në të njëjtën kohë, emigracioni po e përçan elektoratin.
Ekziston gjithashtu një frikë e përhapur se Evropa nuk po arrin të përballojë trazirat teknologjike që pritet të përcaktojnë të ardhmen e afërt . Në të njëjtën kohë, ajo e gjen veten të bllokuar në konkurrencën midis dy fuqive më të mëdha të botës, Shteteve të Bashkuara dhe Kinës .
Ndjenja e pasigurisë është intensifikuar nga lufta në Ukrainë.
Pakënaqësia po përshkon të gjitha grupmoshat në Evropë , por janë të rinjtë ata që përballen me perspektivat më të zymta afatgjata. Shërbimet publike dhe përfitimet sociale që kanë karakterizuar shoqëritë evropiane për dekada të tëra po bëhen gjithnjë e më të paqëndrueshme, ndërsa qeveritë përpiqen të financojnë pensionet për të moshuarit, arsimin për të rinjtë, strehimin, transportin dhe kujdesin shëndetësor.
Rritja e shpenzimeve të mbrojtjes , ndërsa Shtetet e Bashkuara zvogëlojnë angazhimin e tyre ndaj sigurisë evropiane, po ushtron një barrë edhe më të madhe mbi buxhetet shtetërore.
Qeveritë e të gjitha llojeve ideologjike – një qeveri e krahut të djathtë në Itali, një e krahut të majtë në Spanjë dhe një e moderuar në Francë – po përpiqen të japin përgjigje bindëse. Të rinjtë e Evropës ndihen gjithnjë e më shumë të lënë jashtë planeve për të ardhmen .
«Ekziston një ndjenjë refuzimi dhe lodhjeje», tha 22-vjeçarja Stella Salis, një protestuese dhe studente në Universitetin e Padovës.Një lëvizje transnacionale në hijen e së djathtës ekstreme
Për sa i përket shkallës masive dhe kohëzgjatjes së tyre, protestat e sotme janë ende larg shkallës së protestave kundër masave shtrënguese që u përhapën ndërkombëtarisht në vitet pas krizës financiare të vitit 2008 .
Megjithatë, ato po fillojnë të tërheqin vëmendjen ndërkombëtare dhe të nxisin diskutimet midis protestuesve rreth krijimit të një lëvizjeje transnacionale . Nxënësit e shkollave të mesme në Francë kanë ndihmuar në mobilizimin e bashkëmoshatarëve të tyre në Belgjikë , ndërsa protestuesit në Itali dhe Gjermani kanë filluar të përdorin një slogan që u shfaq për herë të parë në Francë.
Salis tha se shpreson që lëvizja protestuese “po fillon të kalojë në një fazë që tejkalon kufijtë kombëtarë ” .
Megjithatë, në disa vende, trazirat kanë forcuar të djathtën ekstreme, shpesh duke lënë në hije mesazhet e vetë protestuesve.
Trazirat që ndodhën në Italinë veriore fundjavën e kaluar çuan në dhjetëra arrestime dhe i dhanë Matteo Salvinit , një ministër dhe udhëheqës i së djathtës ekstreme, pretekstin për të njoftuar vendosjen e 500 ushtarëve për të “mbrojtur Milanon” nga “kriminelët ” .
Ndërsa partia e tij humbet terren në sondazhe, Salvini ka shfrytëzuar trazirat për të shtyrë përpara axhendën e tij kundër imigracionit . Ai tha se shpreson t’i japë fund “një herë e përgjithmonë” thirrjeve të së majtës për të lehtësuar dhënien e shtetësisë fëmijëve të emigrantëve para se të mbushin 18 vjeç.
Në Francë , Tubimi Kombëtar i ekstremit të djathtë ka gjetur terren pjellor për t’u paraqitur si partia më e aftë për të parandaluar një përsëritje të incidenteve që ndodhën në qytetet franceze fundjavën e kaluar.
“Brenda gjashtë muajsh, populli francez do të ketë mundësinë të zgjedhë një rrugë tjetër: rrugën e rivendosjes së rendit dhe sigurisë”, tha të dielën Marine Le Pen , kandidatja e partisë në zgjedhjet presidenciale të pranverës së ardhshme .
I njëjti mesazh u përsërit po atë ditë nga presidenti i partisë, Jordan Bardella . “Jemi gati të rivendosim rendin në vend”, tha ai, duke u larguar nga një stacion policie pranë epiqendrës së trazirave të fundit.
Asnjë zgjidhje e lehtë
Por kushdo që merr pushtetin në vendet evropiane në muajt e ardhshëm do të ketë pak zgjidhje të lehta për t’u ofruar të rinjve . Qeveritë do të përballen me vendime jashtëzakonisht të vështira se cilat shërbime publike do të financojnë me burime gjithnjë e në pakësim , në një mjedis presionesh ekonomike të shënuara nga inflacioni, rritja e rendimenteve të obligacioneve dhe çmimet e larta të karburantit.
“Ëndrra ime do të ishte të kisha një punë që e dua”, tha 15-vjeçarja Salome Renaud, një studente që merrte pjesë në protestat në Francë që kërkonin kushte më të mira shkollore.
“Nuk kam nevojë të shikoj shpenzimet e mia çdo muaj dhe të pyes veten: ‘A do të jem në gjendje ta bëj këtë?’ ose ‘A mund ta përballoj ta blej atë?'”
Ankthi i saj pasqyron një ndjenjë që përshkon të gjithë kontinentin, nga Portugalia në perëndim deri në Shqipëri në lindje.
Në Shqipëri , studentët i janë bashkuar lëvizjes më të gjerë antiqeveritare “Flamingo”. Lëvizja e merr emrin nga habitati i flamingove në një zonë ku Jared Kushner , dhëndri i Donald Trump , siguroi leje për të ndërtuar një kompleks të madh turistik luksoz, duke shkaktuar protesta nga grupet mjedisore.
Pjesëmarrësit në lëvizjen kundër korrupsionit po bëjnë thirrje për largimin e kryeministrit Edi Rama , i cili i ka cilësuar protestuesit si radikalë të krahut të majtë. Megjithatë, studentët po i përqendrojnë kërkesat e tyre në mbrojtjen dhe forcimin e arsimit.
«Ne jemi një brez që zgjodhi të mos heshtë, ndryshe nga prindërit tanë, të cilët nuk gëzonin të njëjtat liri», tha aktori 22-vjeçar Redian Schebi, duke iu referuar regjimit të vendit deri në vitin 1991.
Schebi mori pjesë në demonstratat e para në Zvërnec pothuajse 150 ditë më parë, duke kërkuar më shumë fonde për sistemin arsimor dhe spitalet publike . Siç theksoi ai, motivimi i tij kryesor është lufta për një Shqipëri më transparente dhe demokratike.
“Ne duam një vend më të mirë ,” deklaroi ai, “dhe duam të kontribuojmë në formësimin e së ardhmes së tij . “
Burimi: New York Times
