Nga Zejdush Kastrati
Bedri Hamza, në rrethanat aktuale politike, ndoshta ka më shumë arsye të ndiejë lehtësim sesa keqardhje për largimin e tij nga drejtimi i PDK-së. Sepse, nëse e analizojmë rrugëtimin e tij në krye të këtij subjekti politik, lind një pyetje thelbësore: A ishte Hamza realisht drejtues i partisë, apo thjesht figura që duhej ta përfaqësonte atë, pa pasur hapësirën e nevojshme për të vendosur në mënyrë autonome?
Nga përvoja ime, nga kontaktet dhe bisedat që kam pasur me të, përfshirë ato zyrtare, por edhe nga përshtypjet e krijuara në rrethe të ndryshme politike, gjatë periudhës së udhëheqjes së tij nuk kam parë shenja të mjaftueshme të një lidershipi të fuqishëm, të një vendimmarrjeje të pavarur dhe të një qëndrimi politik autonom.
Kjo nuk do të thotë domosdoshmërisht se Hamzës i kanë munguar ambicia apo dëshira për të udhëhequr. Problemi, sipas këtij këndvështrimi, qëndron më shumë te struktura e pushtetit brenda PDK-së dhe te raportet e ndikimit që janë konsoliduar ndër vite.
Pas largimit të Hashim Thaçit nga drejtimi i partisë në vitin 2016 dhe marrjes së kryesimit nga Kadri Veseli, brenda PDK-së u bë gjithnjë e më i dukshëm ndikimi i fraksioneve dhe grupeve të ndryshme të interesit. Arrestimet dhe proceset gjyqësore ndaj figurave të larta të kësaj partie e ndryshuan edhe më tej konfigurimin e saj politik, duke hapur një periudhë pasigurie për drejtimin dhe të ardhmen e subjektit.
Në këtë kontekst, kur Bedri Hamza mori drejtimin e PDK-së, në qarqe politike qarkullonin vlerësime se ai nuk do të ishte një lider plotësisht autonom, por një figurë e vendosur në krye të partisë pa kontroll të plotë mbi mekanizmat e saj vendimmarrës. Shprehja e përdorur në këto rrethe, “lider kukull”, ishte një përshkrim polemik i kësaj përshtypjeje, jo domosdoshmërisht një fakt i provuar.
Nëse një kryetar partie nuk e kontrollon dot mekanizmin e vendimmarrjes, atëherë titulli i kryetarit nuk mjafton për ta bërë atë lider.
Duke pasur parasysh se në PDK prej kohësh perceptohet ekzistenca e disa grupeve të interesit, mund të kuptohet pse drejtimi i partisë ka qenë një sfidë e ndërlikuar për Hamzën. Në një strukturë ku ndikimet e brendshme janë të fuqishme, kryetari mund të përfundojë duke menaxhuar ekuilibra mes grupeve, në vend që të zbatojë një vizion të vetin politik.
Prandaj, largimi i tij pa u përfshirë në një përplasje të madhe publike apo në një skandal të përmasave të rënda mund të interpretohet si një mënyrë për ta mbyllur këtë kapitull politik pa dëme edhe më të mëdha për imazhin e tij.
ÇFARË E PRET PDK-NË PAS HAMZËS?
Zhvillimet e ardhshme në proceset gjyqësore në Hagë dhe ndikimi i tyre në skenën politike të Kosovës mbeten një faktor i rëndësishëm për të ardhmen e PDK-së. Përzgjedhja e kryetarit të ri dhe mundësia e një riorganizimi të thellë do të varen jo vetëm nga emrat që do të dalin në garë, por edhe nga raportet e brendshme të fuqisë.
Në këtë kuadër, mund të dallohen disa rrjete ndikimi, të cilat në diskursin politik shpesh identifikohen me baza të ndryshme rajonale, organizative apo ekonomike. Secili prej tyre mund të ketë ambicie dhe interesa të veçanta, ndërsa pesha e tyre reale në vendimmarrje duhet të vlerësohet mbi bazën e fakteve dhe zhvillimeve konkrete.
Grupi që lidhet me Drenicën perceptohet nga shumëkush si një prej strukturave me ndikim të rëndësishëm numerik dhe politik. Ndërkohë, rrjetet e përshkruara në diskursin publik si “grupi i kullerave”, për shkak të perceptimit për fuqinë e tyre financiare, dhe figurat e lidhura me ish-strukturat e SHIK-ut, mund të kenë rolet e tyre në konfigurimin e ardhshëm të partisë.
Megjithatë, ndikimi i secilit grup dhe qëndrimet e tij konkrete mbeten çështje që duhen analizuar përmes fakteve, jo vetëm përmes perceptimeve.
Pyetja kryesore është: A do të arrijë PDK-ja të dalë nga logjika e grupeve të interesit dhe të ndërtojë një strukturë të re, me vendimmarrje transparente dhe përgjegjësi të qartë politike?
Kjo është sfida e vërtetë e partisë, përtej emrit të kryetarit të ardhshëm.
PO RAPORTET ME VV-NË, A DO TË NDRYSHOJNË?
Gjatë periudhës së udhëheqjes së Bedri Hamzës, në dukje janë vërejtur momente të një relaksimi të caktuar të raporteve ndërmjet PDK-së dhe Lëvizjes Vetëvendosje. Por mbetet për t’u parë nëse kjo ishte rezultat i një qasjeje të re politike, i rrethanave të momentit apo thjesht i kalkulimeve taktike.
E ardhmja e marrëdhënieve ndërmjet këtyre dy subjekteve do të ndikohet edhe nga personi që do të marrë drejtimin e PDK-së, nga raportet e tij me strukturat e brendshme dhe nga mënyra se si partia do ta përcaktojë pozitën e saj ndaj pushtetit.
Në politikë, ndryshimi i kryetarit nuk nënkupton domosdoshmërisht ndryshim të kursit. Ndonjëherë ndryshojnë vetëm fytyrat, ndërsa mekanizmat e vjetër vazhdojnë të funksionojnë.
NË FUND, A FITOI BEDRI HAMZA DUKE U LARGUAR?
Në vlerësimin tim, largimi i Bedri Hamzës duhet parë edhe nga ky këndvështrim: jo vetëm si përfundim i një mandati në krye të PDK-së, por si dalje nga një pozitë ku pritshmëritë për lidership ishin të mëdha, ndërsa hapësira për vendimmarrje të pavarur mund të ketë qenë e kufizuar.
Nëse Hamza nuk ka pasur mundësinë ta drejtojë partinë sipas bindjeve dhe vizionit të vet, atëherë largimi mund të përfaqësojë një çlirim nga përgjegjësitë që nuk shoqëroheshin me kontrollin e plotë mbi vendimmarrjen.
Në politikë, jo çdo largim është humbje dhe jo çdo qëndrim në pushtet është fitore.
Ndonjëherë, suksesi më i madh i një politikani nuk është sa gjatë qëndron në krye, por në çfarë gjendjeje largohet dhe çfarë arrin të ruajë nga integriteti e kredibiliteti i tij politik.
Dhe pikërisht këtu qëndron thelbi i këtij opinioni: Bedri Hamza mund të ketë humbur postin e kryetarit të PDK-së, por largimi i tij, nëse bëhet pa pasoja të rënda politike e personale, mund të shihet si një mënyrë për ta mbyllur këtë kapitull pa e dëmtuar më tej karrierën e vet.
Sepse, në fund të fundit, një lider nuk matet vetëm me pozitën që mban, por edhe me lirinë që ka për të vendosur.
