Administrata Trump beson se lufta në Ukrainë mund të përfundojë vetëm me një marrëveshje më të gjerë të njëkohshme me Rusinë mbi sigurinë e ardhshme të Evropës, duke pranuar kështu një kërkesë të hershme nga Kremlini, të cilës SHBA-ja dhe NATO i kanë rezistuar, raporton Washington Post.
Zyrtarët amerikanë e thanë këtë të hënën, një ditë para fillimit të bisedimeve trepalëshe midis Ukrainës, Rusisë dhe SHBA-së në Abu Dhabi, sipas gazetës. Zyrtarët dhe ekspertët evropianë të intervistuar nga Washington Post kanë frikë se një qasje e tillë i bën jehonë argumenteve të Moskës.
Në qendër është një propozim nga Jared Kushner, dhëndri dhe i dërguari i Donald Trump, për një arkitekturë të re të sigurisë evropiane. Kushner e paraqiti atë në rrjetin X më 6 nëntor, por diplomatët evropianë ende nuk e dinë se si do të funksionojë në të vërtetë.
Pesë qëllime, pak detaje
Kushner deklaroi se SHBA-të po shqyrtojnë pesë qëllime kryesore me Ukrainën, NATO-n dhe aleatët evropianë. Këto janë konsultime të vazhdueshme për sigurinë, kanale të besueshme për situatat e krizës, transparencë më e madhe ushtarake, masa reciproke për të zvogëluar rrezikun e përshkallëzimit dhe një kornizë të qëndrueshme për sigurinë dhe stabilitetin afatgjatë të Evropës.
Ai shkroi se NATO do të mbetej thelbësore për mbrojtjen kolektive të Evropës. Çdo vend, tha ai, ruan të drejtën për të zgjedhur aleancat e veta dhe askush nuk do të ketë të drejtën të vërë veton ndaj vendimeve të të tjerëve. Konsultimet do të vazhdonin në të ashtuquajturin format Shell Bay, me Ukrainën, NATO-n, Bashkimin Evropian dhe partnerët evropianë.
Tre zyrtarë evropianë të kontaktuar nga CNN po atë ditë nuk ishin të sigurt se për çfarë po i referoheshin saktësisht Kushner dhe Trump. Diplomatët evropianë gjithashtu kundërshtuan faktin se kuadri i Kushnerit nuk përmendte pushtimet e mëparshme ruse të vendeve fqinje ose luftërat në Çeçeni, raportoi Kyiv Post.
Trump, nga ana tjetër, foli për një marrëveshje të madhe. Ai u tha gazetarëve në Palm Beach më 6 nëntor se Rusia dhe Ukraina “duan një marrëveshje për herë të parë”.
“Mendoj se do të jetë një zgjidhje shumë e madhe. Mendoj se do të përfshijë të gjithë Evropën”, tha Trump.
Modeli i vitit 2002
Sipas një raporti të mëparshëm nga Washington Post, Kushner e sheh Këshillin NATO-Rusi si një model për negociata më të gjera. Organi u krijua në vitin 2002 për dialog midis Aleancës dhe Moskës, dhe puna e tij u pezullua në vitin 2014 pas aneksimit të Krimesë nga Rusia dhe ndërhyrjes në Donbas.
Nëse bisedimet në Abu Dhabi përparojnë, Kushner do të donte t’i zgjeronte negociatat në një format shumëpalësh që do të përfshinte drejtpërdrejt vendet evropiane. Washington Post raportoi gjithashtu se Presidenti rus Vladimir Putin e mirëpriti me entuziazëm idenë e një plani sigurie panevropian në një takim me Steve Witkoff, në të cilin Kushner iu bashkua nëpërmjet një lidhjeje video.Evropa bën thirrje për armëpushim së pari
Zyrtarët evropianë thonë se janë të gatshëm për dialog me Rusinë, por se mund të bien dakord për një kornizë sigurie vetëm pas një armëpushimi në Ukrainë.
“Të dy proceset janë në vazhdim”, tha një zyrtar nga një prej aleatëve të ngushtë të SHBA-së për Washington Post, duke shtuar se duhet të arrihet një marrëveshje paqeje për Ukrainën përpara se të arrihet një marrëveshje mbi një arkitekturë sigurie.
Një zyrtar i lartë nga një vend tjetër i madh evropian tha se shihte shumë rreziqe në atë qasje, por se ishte më mirë të merrej pjesë sesa të mbetej mënjanë. Sipas tij, në Evropë kishte unitet të gjerë rreth pikëpamjes se këto çështje mund të diskutoheshin vetëm pas luftës.
Edhe Kievi ndan të njëjtin mendim. Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky ka paralajmëruar më parë se të flasësh për një strukturë sigurie euro-ruse është e rrezikshme para përfundimit të luftës dhe garancive të sigurisë për Ukrainën.
Qeveritë evropiane, sipas Kyiv Post, po thonë gjithashtu se asnjë marrëveshje nuk mund t’i imponohet Ukrainës apo Evropës pa pëlqimin e tyre të qartë. Analistët e cituar nga CNN besojnë se rreziku më i madh nuk është që Kievi ose aleatët e tij të bien dakord të kufizojnë mbrojtjen e tyre. Ata janë më të shqetësuar se Putini mund ta shohë tërheqjen e SHBA-së si një dritë jeshile për të rritur sulmet.
Dmitriev në Shtëpinë e Bardhë
Mosbesimi evropian u rrit më tej nga një takim midis Trump dhe të dërguarit rus të investimeve, Kirill Dmitriev, në Shtëpinë e Bardhë më 5 nëntor. Dmitriev ka mbështetur marrëveshjet tregtare midis Uashingtonit dhe Moskës si rrugën kryesore për rivendosjen e marrëdhënieve. Prandaj, disa evropianë kanë frikë se SHBA-të mund t’i japin përparësi marrëveshjeve ekonomike me Rusinë.
Bisedimet trepalëshe në Abu Dhabi vazhdojnë sot dhe nesër. Ky është takimi i parë në këtë format që nga shkurti, kur raundet e mëparshme u pezulluan pas shpërthimit të luftës midis SHBA-së dhe Izraelit me Iranin. Moska kundërshton pjesëmarrjen e evropianëve në bisedimet trepalëshe.
