Pesë vjet pasi Moska i bëri kërkesat e para NATO-s dhe gati pesë vjet pas fillimit të luftës në Ukrainë , Vladimir Putin duket i vendosur t’i përmbahet qëllimeve të tij fillestare. Rusia po kërkon kthimin e forcave ushtarake të NATO-s në pozicionet që mbanin në vitin 1997 , përpara zgjerimit të Aleancës në Evropën Qendrore dhe Lindore, duke e vendosur në mënyrë efektive të ardhmen e sigurisë evropiane në tryezën e negociatave për t’i dhënë fund luftës.
Kërkesat ruse u zbuluan nga New York Times, e cila siguroi qasje në një dokument të shpërndarë nga zyrtarët rusë gjatë bisedimeve me dyer të mbyllura me të dërguarit e Donald Trump këtë javë në Abu Dhabi.
Dokumenti, i datës 10 nëntor, përshkruan qëndrimet e Moskës, të cilat në disa vende përsërisin pothuajse fjalë për fjalë kërkesat që Rusia kishte formuluar në dhjetor 2021 , dy muaj para pushtimit të Ukrainës.
Sipas gazetës amerikane, pavarësisht përpjekjeve diplomatike të administratës Trump për më shumë se 20 muaj , presidenti rus nuk duket se është larguar ndjeshëm nga objektivat e tij themelore.
Çfarë kërkon Moska nga NATO
Në dokumentin no peaper rus , sipas New York Times, Moska po bën thirrje që të përjashtohet çdo zgjerim i mëtejshëm i NATO-s , si dhe çdo aktivitet ushtarak nga Aleanca në Ukrainë, Evropën Lindore, Kaukazin Jugor dhe Azinë Qendrore.
Në të njëjtën kohë, ajo kërkon tërheqjen e trupave dhe bazave ushtarake nga zonat në të cilat prania e NATO-s u zgjerua pas vitit 1997 .
Një zhvillim i tillë do të dobësonte aftësitë mbrojtëse të vendeve si Polonia, Estonia, Letonia dhe Lituania, të cilat janë ndër anëtarët më të prekshëm të Aleancës.
Megjithatë, kërkesat ruse nuk kufizohen vetëm te forcat ushtarake konvencionale.
Mbrojtja bërthamore e Evropës është gjithashtu në tryezë.
Moska po ripërtërin kërkesën e saj për të shfuqizuar marrëveshjet e bashkëpunimit bërthamor të NATO-s , përmes të cilave vendet evropiane përfitojnë nga mbrojtja e armëve bërthamore amerikane.
Megjithatë, këtë herë shkon edhe më tej. Sipas dokumentit, Rusia i kërkon gjithashtu Francës dhe Britanisë të përjashtojnë mundësinë e përdorimit të armëve të tyre bërthamore për të mbrojtur shtetet e tjera evropiane .
Kjo çështje ka qenë një shqetësim i madh për qeveritë evropiane gjatë vitit të kaluar, pjesërisht për shkak të dyshimeve rreth gatishmërisë së Donald Trump për të ofruar ndihmë ushtarake për aleatët e SHBA-së në NATO.
Plani rus kërkon gjithashtu një ndërprerje të plotë të furnizimit të Ukrainës me armë dhe pajisje ushtarake perëndimore .
Sa i përket perspektivës evropiane të Kievit , Moska deklaron se do ta pranonte anëtarësimin e Ukrainës në Bashkimin Evropian vetëm me kusht që vendi të mos merrte pjesë në politikën e përbashkët të mbrojtjes të BE-së .Kthim në sferat e ndikimit të Luftës së Ftohtë
Me interes të veçantë është mënyra se si zyrtarët rusë iu afruan të ardhmes së sigurisë evropiane në bisedimet e Abu Dhabit.
Sipas të pranishmëve, pala ruse e paraqiti periudhën e Luftës së Ftohtë , kur Evropa ishte e ndarë në sferat e ndikimit amerikane dhe sovjetike , si një model që mund të përdorej pas luftës në Ukrainë.
Rusët argumentuan se sferat e dallueshme të ndikimit , të kombinuara me kanalet e komunikimit dhe mirëkuptimit të ndërsjellë midis dy superfuqive, ndihmonin në kufizimin e rrezikut të konfliktit.
Kjo qasje po shkakton shqetësim në kryeqytetet evropiane , pasi ngre mundësinë e formësimit të një arkitekture të re sigurie me kushte që do t’i shërbejnë objektivave strategjike të Moskës.
Qëndrimi i SHBA-së dhe bisedimet me Putinin
Bisedimet në Abu Dhabi ishin të parat që nga shkurti që përfshinin personalisht zyrtarë amerikanë, rusë dhe ukrainasë.
Edhe pse dokumenti rus pasqyron një qëndrim veçanërisht të ashpër negociues , dy burime të përfshira në bisedime i thanë New York Times se zyrtarët rusë lanë të kuptohej se Putini mund të tregonte njëfarë fleksibiliteti .
Të dërguarit amerikanë Steve Witkoff dhe Jared Kushner i vunë në dukje palës ruse se shumë gjëra kanë ndryshuar që nga dhjetori i vitit 2021 dhe i bënë thirrje asaj të paraqesë propozime të reja , të cilat do të përfshinin hapa specifikë rusë për të ulur tensionin .
Pas negociatave në Abu Dhabi, të dy të dërguarit udhëtuan për në Moskë të enjten (12/11), ku u takuan me Vladimir Putin . Gjatë takimit, presidenti rus këmbënguli që propozimet e vitit 2021 ende shprehin vizionin rus të një “arkitekture sigurie të pandashme”, sipas këshilltarit të tij për politikën e jashtme, Yuri Ushakov.
Kjo u pasua nga një vizitë e të dërguarve amerikanë në Dublin, ku ata informuan Presidentin ukrainas Volodymyr Zelensky .
“Nuk mund ta përfundojmë këtë marrëveshje pa evropianët në tryezë “, tha Kouchner më pas.Reagimi i Evropës: “Kushtet e Rusisë janë të papranueshme”
Kërkesat ruse provokuan reagime të menjëhershme nga udhëheqësit evropianë , të cilët besojnë se pranimi i tyre do të dëmtonte sigurinë e kontinentit .
Kryeministri polak Donald Tusk tha të enjten (12/11) se “pranimi i kushteve të Rusisë do të thoshte një kërcënim i drejtpërdrejtë për sigurinë e Polonisë “. “Është e qartë se ato janë të papranueshme jo vetëm për Ukrainën, por, mbi të gjitha, për Evropën dhe sigurisht për vende si Polonia”, shtoi ai.
Në bisedimet e Abu Dhabit mori pjesë edhe komandanti më i lartë ushtarak amerikan në Evropë, gjenerali Alex Grinkevich , i cili u kërkoi zyrtarëve rusë të shpjegonin shqetësimet e tyre në lidhje me sigurinë evropiane .
Nevoja që Evropa të marrë pjesë në negociata u nënvizua edhe nga Kryeministri i Luksemburgut, Luc Frieden . “Është e natyrshme që amerikanët të flasin me rusët dhe ukrainasit”, tha ai, duke shtuar megjithatë: “Por ata po flasin edhe për të ardhmen e Evropës. Ne themi: ‘ Nuk mund të flisni për të ardhmen e Evropës pa qenë ne në tryezë ’”.
Zbulimet e New York Times vijnë vetëm disa ditë para takimit të planifikuar midis Trump dhe Putin në Shenzhen të Kinës , në kuadër të samitit të Bashkëpunimit Ekonomik Azi-Paqësor.
Pavarësisht propozimeve ekonomike që të dërguarit amerikanë kanë vënë në tryezë dhe përpjekjeve për të arritur një marrëveshje , rivendosja e kërkesave ruse në vitin 2021 nxjerr në pah hendekun e madh që ende ndan të dy palët .
Me informacion nga New York Times
