I përballur me një revoltë për benzinën prej 4 dollarësh për galon në vend, Presidenti Donald Trump hoqi dorë nga ultimatumi i tij se do të shkatërronte “qytetërimin” e Iranit. Ai u largua nga ritmi duke nënshkruar një armëpushim dyjavor. Uashingtoni e cilësoi këtë si një “fitore”, por kjo nuk është e vërtetë. Regjimi i urryer i Iranit mbetet në pushtet, është në aleancë me Moskën, vazhdon të bombardojë, do të kontrollojë Ngushticën e Hormuzit (duke i lejuar asaj të përdorë energjinë si armë në të ardhmen) dhe nuk do t’i përmbahet një armëpushimi derisa Izraeli të përfundojë pushtimin e Libanit.
Në të njëjtën kohë, partneri i Iranit, Kremlini, e lavdëroi Teheranin për nënshkrimin e marrëveshjes së armëpushimit, por refuzoi ta nënshkruante një të tillë me Ukrainën, edhe pse Rusia po humbet gjithashtu, ushtarakisht dhe ekonomikisht.
Në vitin 2026, Ukraina hapi një front të ri në luftën e saj të gjatë kundër Rusisë duke vendosur të shkatërrojë kapacitetin e saj të eksportit të naftës, rafineritë e naftës, tubacionet, portet dhe anijet cisternë, të cilat mbështesin ushtrinë, luftërat dhe terrorizmin e saj. Kievi propozoi një armëpushim për të bindur Moskën të ndalonte vrasjen e civilëve ukrainas dhe bombardimin e shkollave, spitaleve dhe termocentraleve. Por pa zare. Siç tha Volodymyr Zelensky i Ukrainës, Putini “e filloi Luftën e Tretë Botërore vite më parë në Ukrainë”.Lidhja midis luftërave në Iran dhe Ukrainë është e qartë për të gjithë, përveç Trump. Ai i urren Ajatollahët e Iranit, por admiron Putinin edhe pse Moska ka humbur mbi 50% të territorit që fillimisht e pushtoi në vitin 2022, ka humbur kontrollin e Detit të Zi, ka humbur gjysmën e marinës së saj nga dronë detarë ukrainasë dhe ka pësuar më shumë se 1.3 milion viktima (25% të vrarë) në një luftë që ishte menduar të zgjaste me javë. Fluksi i parave të gatshme të Rusisë është aq i zvogëluar sa Putini kohët e fundit u kërkoi oligarkëve të kontribuonin personalisht në përpjekjet e luftës.
Putini është në tela sepse ofensiva e tij ushtarake pranverore ishte një dështim i plotë. Trupat e tij vërshuan në fushën e betejës së dixhitalizuar të Ukrainës, ku dronët identifikojnë dhe i shkatërrojnë ushtarët para kamerave. Zonat e vrasjes ukrainase aktualisht po e zvogëlojnë numrin e trupave të Rusisë më shpejt sesa mund të zëvendësohen. Në mars, u raportuan 35,300 viktima ruse dhe ukrainasit synojnë të eliminojnë 50,000 në muaj.
Kompleksi ushtarako-industrial i Ukrainës është i klasit botëror dhe ndihmoi në eliminimin e pjesës më të madhe të varësisë së saj nga të tjerët. Zelensky ka raketat dhe dronët e tij me rreze të gjatë veprimi, dhe kohët e fundit filloi të armatosë aleancën e vetme globale në botë kundër Luftës së Tretë Botërore fashiste dhe raciste të Rusisë. Ai dhe ekipi i tij negociojnë marrëveshje 10-vjeçare për teknologji dhe ekspertizë me vende anembanë botës, duke u përqendruar gjatë Luftës së Iranit në furnizimin me teknologji ushtarake dhe trajnim për Arabinë Saudite, Katarin, Emiratet e Bashkuara Arabe, Kuvajtin dhe Jordaninë. Ukraina tani është një lojtar i madh sigurie me ekspertizë të pakrahasueshme në dronë, raketa, robotë, taktika dhe mjete teknologjike të fushëbetejës. “Lëvizjet e tij të shitjeve” përmes vendeve të pasura arabe dhe të tjerëve do të jenë më shumë se të barabarta me 90 miliardë euro (105 miliardë dollarë) kredi nga Bashkimi Evropian për Kievin që udhëheqësi hungarez Viktor Orban i ka bllokuar si një favor për Putinin.
Çuditërisht, Trump – i cili i pëlqen vetëm “fituesit” dhe jo “humbësit” – mbështet Vladimir Putinin, një njeri të vogël sociopat që nominalisht kontrollon 11 zona kohore, një ekonomi në tkurrje dhe një forcë ushtarake të paaftë.Realiteti është se Rusia tani po bën sikur nuk ia del mbanë, falë trurit dhe fuqisë së fqinjit të saj “të vogël dhe të guximshëm”, i cili po fiton luftën. Gjithashtu, është e rëndësishme të theksohet se “miqtë” e Rusisë – Kina e varfër në energji dhe aleati i saj Pakistani – luajtën një rol të rëndësishëm në uljen e Iranit në tryezën e negociatave për një marrëveshje armëpushimi. Të dyja janë shumë të varura nga nafta e Lindjes së Mesme, jo nga Rusia, dhe donin që Hormuzi të hapej. Kina nuk është si Putini, por është merkantiliste, as revanshiste dhe as ekspansioniste, kështu që Pekini nuk është pjesë e Luftës së Tretë Botërore të Vladit. Është më e interesuar të ruajë marrëdhënie të mira tregtare me SHBA-në dhe Evropën. Mund t’i shesë disa pjesë dhe teknologji Moskës, por refuzon të nënshkruajë një marrëveshje afatgjatë për tubacionin e karburanteve fosile përmes Siberisë.
Rusia është një plagë globale dhe qëndron pas të dy luftërave, si dhe pas masakrës së Sudanit, konflikteve të tjera dhe terrorizmit në mbarë botën.
Në vitin 1999, Putini nisi luftën e tij globale për të rikrijuar dhe zgjeruar perandorinë e Bashkimit Sovjetik. Euroazia dhe Afrika ishin objektivat e tij kryesore: Në vitin 1999, Moska refuzoi të tërhiqte trupat nga Moldavia; në vitin 2008, ajo pushtoi Gjeorgjinë; dhe në vitin 2013, Putini krijoi mercenarët e grupit Wagner që, si arma e tij kryesore në luftërat hibride në të gjithë botën, nxitën trazira në të gjithë botën në Krime, Sudan dhe pjesën tjetër të Afrikës, Lindjen e Mesme, pastaj në Siri dhe Libi në vitin 2015. Ai gjithashtu u zgjerua në luftën kibernetike dhe operacionet e dezinformimit, dhe në vitin 2014 dhe 2022, ai pushtoi Ukrainën dhe dërgoi trupa në Bjellorusi. Pavarësisht vrasjeve dhe kaosit të tillë, Trump i pëlqen Putinit, dhe ambivalenca e tij ndaj Ukrainës është e pashpjegueshme duke pasur parasysh se ajo ndihmoi në parandalimin e Rusisë nga pushtimi i pjesës tjetër të Euroazisë që nga viti 2014 dhe tani mbron Evropën.Makina globale e luftës e Rusisë vepron në hije dhe qëndron pas pjesës më të madhe të konflikteve në botë. Nuk është një monolit që ecën si patë, por një Hidër e fshehur me mijëra tentakula që shtrihen në të gjithë botën dhe janë rritur për dekada të tëra. Putini preferon të zhvillojë luftë hibride dhe vendos mercenarë, kombe mashtruese dhe lojtarë jo-shtetërorë si terroristë ose ekstremistë politikë për të nxitur trazira dhe revolta. Ai e shndërron ushqimin dhe karburantin në armë dhe saboton ekonomitë, zgjedhjet, reputacionin dhe industritë. Operativët rusë korruptojnë kombe; torturojnë, helmojnë ose korruptojnë individë; rrëmbejnë fëmijë; marrin pengje dhe nisin sulme kibernetike dhe fushata dezinformimi në një shkallë industriale. Taktika të tilla kanë kulmuar në luftërat e mëdha që po zhvillohen në Evropë, Lindjen e Mesme dhe në konfliktin më katastrofik në Sudan .
Në nivel ndërkombëtar, nuk ka konsensus se kjo është Lufta e Tretë Botërore. Në vend të kësaj, udhëheqësit negociojnë për lëvizjet e ardhshme, luajnë me Putinin dhe debatojnë nëse duhet të financojnë luftën e Ukrainës në krahasim me atë të Izraelit, sikur e njëjta e Keqe të mos ishte pas të gjitha konflikteve. Shpresojmë që të dy luftërat të përfundojnë dhe pllakat tektonike globale do të zhvendosen. Forcat e armatosura ruse dhe iraniane do të tkurren. Irani do të dorëzojë uraniumin e pasuruar. Rusia do të goditet, sanksionohet dhe izolohet derisa të mbarojë lufta. Dhe sapo Moska të humbasë ose të dorëzohet, Putini nuk do të jetë më udhëheqësi i saj dhe Rusia do të ndahet përgjatë vijave etnike në shumë shtete-kombe më të vogla. Arsenali i saj bërthamor do të sigurohet dhe do të çmontohet.Shtetet e Bashkuara dhe Amerika e Veriut do të jenë fuqi të mëdha energjetike. Kjo do t’u japë atyre ndikim mbi Kinën, Azinë dhe Evropën. Muajin tjetër, Kina do të nënshkruajë një marrëveshje gjithëpërfshirëse tregtare, energjie dhe investimesh në favor të Trump. Evropa do ta pranojë Ukrainën si anëtare dhe ose do ta frenojë ose do ta nxjerrë jashtë Orbanin nëse ai kundërshton. Lindja e Mesme do të kërkojë vite për t’u rindërtuar. Ajo gjithashtu do të militarizohet, së bashku me Evropën, dhe do të bëhet një anëtare e rëndësishme e Aleancës Perëndimore që është e nevojshme për të ndaluar ambiciet globale të Putinit.
Suksesi i Ukrainës dhe shtrirja e ndikimit të Zelensky-t nënvizojnë se lufta kundër Rusisë dhe Iranit nuk ka të bëjë vetëm me dy fronte të ndara. Ukrainasit e dinë se kjo është Lufta e Tretë Botërore, dhe bota duhet ta dijë gjithashtu, nëse ajo do të marrë ndonjëherë fund.
Ribotuar nga dianefrancis@substack.com – Diane Francis është një kolumniste fituese çmimesh, autore bestseller-esh, gazetare investigative dhe komentatore televizive
