Takimi i dy bosëve të drogës thellë në rajonin e Putumayo në Amazonë u shndërrua nga një marrëveshje e fshehtë kriminale në një problem serioz ndërkombëtar – dhe një mënyrë të re për Donald Trump për të ushtruar presion mbi Kolumbinë dhe Venezuelën, shkruan El Pais . Sipas një raporti të inteligjencës amerikane, udhëheqësi gueril kolumbian Giovanny Andrés Rojas , i njohur me nofkën ” Araña” , dhe bosi serb i drogës Antun Mrdeža bënë një marrëveshje për të kontrabanduar kokainë në një nga rrugët më të rëndësishme të drogës në botë.
Në atë kohë, Araña ishte komandanti i përgjithshëm i grupit Komandos Kufitar dhe në të njëjtën kohë negociatori zyrtar i paqes i qeverisë kolumbiane. Sot ai është në burgun e sigurisë së lartë La Picota në Bogotá. Mrdeža ka qenë në paraburgim në Venezuelë që nga maji i vitit 2025, pasi ka qenë në arrati për vite me radhë, gjë që filloi me zhdukjen e tij spektakolare nga paraburgimi kolumbian.
Shtëpia e Bardhë ka kërkuar zyrtarisht ekstradimin e të dy burrave dhe emrat e tyre tani janë pjesë e bisedimeve diplomatike në nivelin më të lartë.
Takimi i ardhshëm midis Presidentit kolumbian Gustavo Petro dhe udhëheqëses venezueliane Delcy Rodríguez merr kështu një rëndësi shumë më të gjerë sesa thjesht forcimi i marrëdhënieve dypalëshe. Sipas burimeve në Bogota, qëllimi është të bihet dakord për një mekanizëm me anë të të cilit Kolumbia do të kërkonte zyrtarisht ekstradimin e Mrdezës nga Venezuela, duke u bërë kështu ndërmjetës dhe garantues i procesit, përpara se Shtetet e Bashkuara të bëjnë kërkesën e tyre.Anëtar i të ashtuquajturës Administratë e Re e Trafikimit të Drogës
Arsyeja për një procedurë të tillë qëndron në ndjeshmërinë politike të marrëdhënieve me Karakasin. Edhe pse lidhjet diplomatike janë rivendosur, besimi është i brishtë dhe i nënshtrohet ndryshimeve të papritura. Një kërkesë e drejtpërdrejtë amerikane drejtuar Venezuelës mund të shkaktojë tensione politike, ndërsa një rol i Kolumbisë do të lehtësonte presionin dhe do t’i jepte procesit një dimension rajonal.
Mrdež, i njohur edhe si Nikola Boroš , konsiderohet nga autoritetet kolumbiane si anëtar i të ashtuquajturës Administratë e Re për Trafikimin e Drogës – një rrjet transnacional që, sipas vlerësimeve, lidh prodhuesit e kokainës në Amerikën Latine me shpërndarësit evropianë. Është një strukturë e sofistikuar në të cilën logjistika, financat dhe siguria janë të organizuara në disa vende dhe kontinente.
Arratisja e tij nga Aeroporti i Rionegros në vitin 2023 ende frymëzon mosbesim. Ndërsa ishte nën eskortë, ai kërkoi leje për të blerë ujë, shfrytëzoi një moment pavëmendjeje dhe u zhduk me një Audi luksoz që e çoi në Cali. Në ditët që pasuan, ai lëvizi lirshëm nëpër disa qytete kolumbiane, duke u takuar me bashkëpunëtorë konfidencialë përgjegjës për financat, pastrimin e parave dhe shpërndarjen lokale.
Një moment kyç ndodhi në Putumayo, një rajon i Amazonës në kufi me Ekuadorin, i njohur për plantacionet e kokës dhe laboratorët e përpunimit. Sipas raportit amerikan, atje ai formoi një aleancë me Arañan për të organizuar dërgesa të mëdha kokaine në portet e Paqësorit dhe më tej në Amerikën e Veriut dhe Evropë. Takimet dyshohet se u regjistruan nga agjentë të DEA-s amerikane, gjë që çoi në një urdhër arresti të Interpolit dhe rritje të mbikëqyrjes ndërkombëtare.
Pas Putumayo-s, Mrdeža shkoi në Guayaquil, Ekuador, ku i mbijetoi një atentati. Më pas ai iku në Venezuelë, ku u arrestua më 22 maj 2025. Emri i tij u njoftua publikisht nga Ministri i Brendshëm i atëhershëm Diosdado Cabello , si pjesë e një operacioni kundër individëve që dyshohet se ishin të lidhur me udhëheqësen e opozitës María Corina Machado . Arrestimi i Mrdeža-s erdhi si një surprizë për autoritetet kolumbiane, të cilat kishin humbur gjurmët e tij për dy vjet, por edhe si një sinjal për autoritetet gjyqësore evropiane për të riaktivizuar hetimet e tyre.
Një lojë gjeopolitike me rrezik të lartë
Raporti amerikan e lidh atë gjithashtu me Alejandro Salgado Vega , i njohur si “El Tigre” , një nga bosët më të kërkuar të drogës spanjolle, i cili kërkohet nga gjyqësori për kontrabandën e më shumë se 100 milionë eurove kokainë të fshehur në dërgesa me ananas midis viteve 2020 dhe 2021. Mrdeža, sipas akuzave, ishte përgjegjës për koordinimin e rrugëve të Amerikës së Jugut Bolivi-Uruguai dhe Kolumbi-Ekuador-Brazil, të cilat janë çelësi i daljes së drogës në korridoret e Atlantikut dhe Paqësorit.Nga ana tjetër, Araña kishte vite që balanconte midis aktiviteteve të paligjshme dhe procesit politik. Si udhëheqës i Komandos Kufitare, ai mori pjesë në negociatat e paqes me qeverinë kolumbiane, të cilat siguruan përkohësisht pezullimin e urdhrit të arrestit. Por në shkurt të vitit 2025, në një veprim dramatik në Hotel Marriott në Bogotá, gjatë një takimi me të dërguarit e qeverisë, Zyra e Prokurorit të Shtetit e arrestoi atë me kërkesë të Shteteve të Bashkuara. Pamjet e arrestimit bënë xhiron e mediave kombëtare.
Ai është mbajtur në La Picota që atëherë, duke pritur një vendim nga Presidenti Pedro për ekstradimin e tij. Ky vendim është shtyrë për gati një vit. Qeveria thotë se ekstradimi mund të rrezikojë seriozisht bisedimet e paqes me një grup disidentësh të lidhur me Komandot Kufitare, të njohur si Coordinadora Nacional Ejército Bolivariano. Në vend që të dorëzojë Arañan, Kolumbia ka ekstraduar tashmë një të dyshuar tjetër për të demonstruar gatishmërinë e saj për të bashkëpunuar me Uashingtonin.
Presidenti Petro e përkeqësoi më tej situatën me një ultimatum drejtuar Arañas: grupi i tij duhej të shkatërronte 15,000 hektarë plantacione kokaine në Putumayo brenda një kohe të shkurtër. Afati ka skaduar, por vendimi për ekstradimin është ende në pritje. Kështu, historia e dy bosëve të drogës shkoi përtej kufijve të një kronike kriminale dhe u shndërrua në një lojë gjeopolitike me rrezik të lartë.
