Zyrtarët iranianë tashmë po kërkojnë një zëvendësim për Udhëheqësin Suprem Ajatollah Ali Khamenei, i cili sundoi vendin për 37 vjet përpara se të vritej në një bombardim të papritur nga SHBA-të dhe Izraeli.Është vetëm hera e dytë që nga Revolucioni Islamik i vitit 1979 që zgjidhet një udhëheqës i ri suprem. Kandidatët potencialë variojnë nga ata që mbështesin linjën e ashpër dhe janë të përkushtuar ndaj përballjes me Perëndimin, deri te reformistët që mbështesin angazhimin diplomatik.
Udhëheqësi suprem ka fjalën e fundit për të gjitha vendimet kyçe, duke përfshirë luftën dhe paqen dhe programin bërthamor të diskutueshëm të vendit.
Deri atëherë, këshilli i përkohshëm shtetëror, i përbërë nga Presidenti Masoud Pezeshkian, kreu i drejtësisë i linjës së ashpër Gholamhossein Mohseni Ejei dhe kleriku i lartë shiit Ajatollah Ali Reza Arafi, po e udhëheq vendin përmes krizës së tij më të madhe në dekada.
Ministri i Jashtëm Abbas Araghchi tha të dielën se një udhëheqës i ri suprem do të zgjidhet në fillim të kësaj jave.
Udhëheqësi suprem emërohet nga një organ me 88 anëtarë i njohur si Asambleja e Ekspertëve, e cila është e detyruar ligjërisht të emërojë shpejt një pasardhës. Paneli përbëhet nga klerikë shiitë të cilët zgjidhen nga populli pasi kandidaturat e tyre miratohen nga Këshilli i Gardianëve, organi mbikëqyrës kushtetues i Iranit.
Khamenei ushtroi ndikim të madh mbi të dy organet klerikale, duke e bërë të pamundur që udhëheqësi i ri të përfaqësonte një kthesë radikale 180 gradë.
Këta janë kandidatët kryesorë:Djali i Khameneit, një klerik i rangut të mesëm në hierarkinë shiite, shihet gjerësisht si një pasardhës i mundshëm. Ai ka lidhje të forta me Trupat paraushtarake të Gardës Revolucionare të Iranit, por nuk ka mbajtur kurrë një post publik. Zgjedhja e tij mund të jetë e vështirë, pasi Republika Islamike për vite me radhë ka kritikuar trashëgiminë dhe është paraqitur si një alternativë më e drejtë.
Arafi është anëtar i këshillit të përkohshëm shtetëror. Ky klerik i lartë shiit u zgjodh personalisht nga Khamenei për t’u bashkuar me Këshillin e Gardianëve në vitin 2019, dhe tre vjet më vonë u zgjodh në Asamblenë e Ekspertëve. Ai kryeson rrjetin e seminareve fetare.
Rouhani, një politikan relativisht i moderuar, shërbeu si president i Iranit nga viti 2013 deri në vitin 2021 dhe ndërmjetësoi një marrëveshje historike bërthamore me administratën Obama, të cilën Presidenti i SHBA-së Donald Trump e anuloi gjatë mandatit të tij të parë. Rouhani ishte anëtar i Asamblesë së Ekspertëve deri në vitin 2024, kur njoftoi se ishte skualifikuar nga kandidimi për një mandat të ri. Ai e kritikoi skualifikimin si një shkelje të pjesëmarrjes politike të iranianëve.
Khomeini është nipi më i shquar i themeluesit të Republikës Islamike, Ajatollah Ruhollah Khomeini. Ai konsiderohet gjithashtu një person relativisht i moderuar, por nuk ka mbajtur kurrë një post publik. Aktualisht punon në kompleksin e mauzoleut të gjyshit të tij në Teheran.
Mirbagheri është një klerik i lartë i afërt me përfaqësuesit e linjës së ashpër, i cili është anëtar i Asamblesë së Ekspertëve.
Ai ishte i afërt me të ndjerin Ajatollah Mohammad Taghi Mesbah Yazdi, gjithashtu një mbështetës i vijës së ashpër, i cili shkroi se Iranit nuk duhet t’i mohohet e drejta për të prodhuar “armë speciale”, një referencë e fshehur ndaj armëve bërthamore.
Gjatë pandemisë së koronavirusit, Mirbagheri e dënoi mbylljen e shkollave si një “konspiracion”.
Ai është aktualisht kreu i Qendrës Kulturore Islamike në Qom, qendra kryesore e arsimit islamik në Iran.
