Parashikimet e Fondit Monetar Ndërkombëtar (FMN) parashikojnë rritje të ndjeshme të PBB-së për frymë në të gjithë Evropën deri në vitin 2030, por kjo nuk do të thotë se do të ketë ndryshime të mëdha në renditjen e vendeve më të pasura.Duke analizuar Perspektivën Ekonomike Botërore të FMN-së për vitet 2025 dhe 2030, Euronews Business shqyrton se kush do të kryesojë listën e vendeve evropiane sipas PBB-së nominale për frymë dhe sipas paritetit të fuqisë blerëse (PFB), i cili merr parasysh ndryshimet e çmimeve midis vendeve.
Irlanda në krye për sa i përket fuqisë blerëse
Sipas parashikimeve, Irlanda duhet të bëhet vendi me PBB-në më të lartë për frymë të përshtatur për paritetin e fuqisë blerëse (PPP) deri në vitin 2030, duke marrë kryesimin nga Luksemburgu. Megjithatë, kjo shifër duhet të merret me shumë kujdes.
Dihet që PBB-ja irlandeze është artificialisht e fryrë për shkak të pranisë së madhe të kompanive shumëkombëshe, dhe Alan Barrett, drejtor i Institutit për Kërkime Ekonomike dhe Sociale, thekson se të ardhurat kombëtare bruto (GNI) japin një pamje më realiste të forcës ekonomike të vendit. Të dhënat e Bankës Botërore për vitin 2024 konfirmojnë se sipas këtij kriteri, Irlanda nuk do të ishte as midis katër vendeve të para, raporton Index.hr.
Norvegjia, Zvicra dhe Danimarka duhet të plotësojnë pesë vendet e para, dhe pozicionet e tyre nuk duhet të ndryshojnë midis viteve 2025 dhe 2030. Nga pesë ekonomitë më të mëdha evropiane, Gjermania renditet më mirë në vendin e 12-të, e ndjekur nga Franca (e 15-ta) dhe Mbretëria e Bashkuar (e 16-ta). Italia është në vendin e 18-të, ndërsa Spanja është në fund të atij grupi, në vendin e 22-të.
Vendet kandidate për në BE në fund
Nëntë vendet e fundit në listë janë të zëna kryesisht nga vendet kandidate për anëtarësim në Bashkimin Evropian, me Ukrainën në fund, të ashtuquajturat Kosova dhe Moldavia. Turqia është një përjashtim – parashikohet të jetë në vendin e 29-të në vitin 2030, përpara tre anëtarëve të plotë të BE-së: Bullgarisë, Letonisë dhe Greqisë.
Pesëmbëdhjetë vende pritet të ruajnë të njëjtat pozicione si në vitin 2025. Rënia më e madhe do të regjistrohet nga Greqia, nga vendi i 29-të në të 32-tin, ndërsa Qiproja do të bëjë kërcimin më të madh, nga vendi i 16-të në të 13-tin. Asnjë vend tjetër nuk duhet të lëvizë më shumë se tre vende.Dallimi midis renditjes sipas PBB-së nominale dhe asaj sipas paritetit të fuqisë blerëse është gjithashtu i rëndësishëm. Malta, Rumania, Polonia dhe Turqia renditen dukshëm më lart sipas PMI-së, duke sugjeruar që fuqia e tyre reale blerëse është më e lartë se sa tregojnë shifrat nominale. E kundërta është e vërtetë për Estoninë, Mbretërinë e Bashkuar, Islandën dhe Letoninë, renditja e të cilave sipas fuqisë blerëse është dukshëm më e ulët se ajo nominale.
Dallime të mëdha në fuqinë blerëse
Në krye të listës, ndryshimet janë të mëdha. Irlanda dhe Luksemburgu rriten ndjeshëm me një PBB të parashikuar për banor prej rreth 168,000 eurosh dhe 154,000 eurosh, përkatësisht, të shprehur sipas paritetit të fuqisë blerëse. Pas tyre vijnë Norvegjia dhe Zvicra, të cilat duhet të kalojnë 106,000 euro deri në vitin 2030.
Edhe nëse përjashtohen Irlanda dhe Luksemburgu, ndryshimet brenda Bashkimit Evropian mbeten të mëdha. Danimarka kryeson anëtarët e tjerë me rreth 92,000 euro, që është pothuajse dyfishi i Greqisë, e cila me 50,000 euro ka rezultatin më të ulët midis anëtarëve të BE-së. Ndër ekonomitë më të mëdha, Gjermania ka fuqinë blerëse më të lartë me 79,000 euro, ndërsa Spanja është më e dobëta me 61,000 euro, një diferencë prej rreth 31 përqind.
Jashtë BE-së, pamja është edhe më e theksuar. Pothuajse të gjitha vendet kandidate duhet të kenë një PBB për frymë nën 46,000 euro, dhe disa dukshëm më të ulët, me shuma nën 28,000 euro, që është afërsisht gjysma e nivelit të Greqisë. Hendeku midis BE-së dhe vendeve që presin anëtarësim mbetet i madh.
Në euro nominale, hendeku është edhe më i madh.
Shprehur në euro nominale, diapazoni është edhe më i gjerë. Parashikimet e FMN-së për vitin 2030 tregojnë se PBB-ja për banor në 41 vende evropiane do të variojë nga vetëm 7,276 euro në Ukrainë në 152,417 euro në Luksemburg. Bullgaria është në fund të BE-së me 28,086 euro.
Edhe pa Luksemburgun dhe Irlandën (137,819 €), diapazoni brenda BE-së është i madh. Danimarka është e treta midis shteteve anëtare me 84,128 euro, e ndjekur nga Holanda (79,613 euro), Suedia (73,104 euro) dhe Austria (67,406 euro).
Me 65,924 euro, Gjermania është në vendin e 10-të në përgjithësi dhe është e vetmja nga pesë ekonomitë më të mëdha evropiane në dhjetëshen e parë. Mbretëria e Bashkuar është menjëherë pas saj, në vendin e 11-të me 64,360 euro.
Jashtë BE-së, Zvicra (127,846 €), Islanda (108,366 €) dhe Norvegjia (93,046 €) janë në pesë vendet e para në përgjithësi. Kjo konfirmon modelin sipas të cilit vendet e Evropës Veriore dhe Perëndimore janë në krye, ndërsa Evropa Lindore, dhe veçanërisht vendet kandidate për në BE, janë dukshëm prapa.
