Ushtria ruse po përgatitet të kryejë teste të reja të raketës balistike ndërkontinentale Sarmat, e cila ka qenë në zhvillim për më shumë se 12 vjet dhe shpërtheu dy herë gjatë testeve në vitet 2024-25.
Më 6 maj, autoritetet e Kamchatka-s paralajmëruan për teste raketash në vendin e testimit Kura, duke ndaluar “praninë dhe lëvizjen” e njerëzve dhe “çdo lloj pajisjeje” pranë objektit. Të nesërmen, Rusia lëshoi njoftime për avionët duke rekomanduar fluturimin mbi zonat e rrezikshme (NOTAM). Këto mbulojnë dy zona në Detin Barents, një në Detin Kara, disa zona pranë lumit Kura dhe zonën e vendit të testimit të Forcave Strategjike të Raketave Dombarovsky në Rajonin Orenburg, vuri në dukje Pavel Podvig, një studiues i lartë në Institutin e Kombeve të Bashkuara për Kërkime mbi Çarmatimin.
Me sa duket, kjo është përgatitje për një provë të tretë Sarmat, sipas Podvig dhe Etienne Marcus , një studiues në Fondacionin Francez për Studime Strategjike (FRS). Rusia i mbylli këto zona të njëjta për fluturime gjatë përpjekjes së saj të mëparshme për të lëshuar Sarmat në nëntor 2025. Pastaj, raketa qëndroi në ajër për rreth një minutë para se të rrëzohej.
Dritarja e lëshimit të Sarmat hapet nga 8 deri më 11 maj, thekson Marcus : “Kjo do të thotë që lëshimi do të zhvillohet rreth 9 majit, datës shumë simbolike kur Rusia feston Ditën e Fitores.”
Për shkak të kërcënimit të sulmeve me dronë, Kremlini anuloi paradën tradicionale të pajisjeve ushtarake në Moskë, dhe duket se udhëheqja ruse dëshiron të provojë “një shfaqje force duke testuar raketën e saj më të fuqishme ICBM”, beson Marcus.
Megjithatë, lëshimet e fundit të Sarmat kanë dështuar, veçanërisht në fillim, kujton eksperti: në korrik, raketa u rrëzua menjëherë pas ngritjes, duke lënë pas një krater 70 metra dhe një re gjigante vjollcë. Në shtator 2024, Sarmat shpërtheu në silo-n e saj në vendin e testimit Plesetsk.
Rusia ka qenë duke zhvilluar Sarmat që nga viti 2013 për të zëvendësuar Voevoda (emri i raportimit të NATO-s: Satan), raketa më e vjetër bërthamore në shërbim, e cila u vendos në silo në vitet 1980. Sipas SIPRI-t, vetëm 34 nga këto raketa mbeten në Forcat Strategjike të Raketave Ruse, dhe më e reja u prodhua në vitin 1988.
Vladimir Putin premtoi se raketa Sarmat do t’i dorëzohej ushtrisë që në vitin 2020 dhe që atëherë i ka përsëritur këto premtime. Por raketa nuk fluturoi kurrë. Më 4 maj, Alexander Gavrilov, drejtor ekzekutiv i uzinës Krasmash, e cila prodhon raketat Sarmat, u arrestua
dhe u dërgua në paraburgim me akuzën e përvetësimit. Dështimet e Sarmat përfaqësojnë “dëme serioze” për parandalimin bërthamor të Rusisë në afat të mesëm, sipas Marcus: “Zëvendësimi i raketave të vjetëruara R-36M2 (Voevoda – TMT), të cilat përbëjnë një pjesë të konsiderueshme të kokave strategjike bërthamore të Rusisë, po vonohet më tej dhe mirëmbajtja e tyre, e cila u trajtua nga Ukraina deri në vitin 2014, mbetet në pikëpyetje”.
Sipas SIPRI, forcat bërthamore strategjike të Rusisë numërojnë 333 raketa me bazë tokësore. Këto janë kryesisht raketa Yars (206 njësi), duke përfshirë ato të lëvizshme, secila e aftë të mbajë katër koka bërthamore 250 kilotonëshe. Rusia ka gjithashtu 78 raketa Topol, secila me një kokë lufte prej 800 kilotonësh, 12 raketa Avangard dhe afërsisht tre duzina raketa Voyevoda. Këto të fundit kanë dhjetë koka lufte të shumëfishta.
Përveç kësaj, Federata Ruse ka 192 raketa balistike të lëshuara nga nëndetëse (Sineva dhe Bulava), sipas të dhënave të SIPRI-t.
