Rusia po zgjeron me shpejtësi fabrikën më të madhe të dronëve Shahed në botë, ndërkohë që njëkohësisht po rrit bashkëpunimin ushtarak me Iranin dhe dërgesat e pajisjeve në Teheran.
Moska e ka zgjeruar zonën ekonomike speciale Alabuga në Tatarstan, qendra kryesore e prodhimit të dronëve në Rusi, me 340 hektarë shtesë gjatë vitit të kaluar. Imazhet satelitore tregojnë hangare të reja, objekte të zgjeruara prodhimi dhe ndërtesa banimi, ndërsa një tjetër kantier i madh ndërtimi prej rreth 450 hektarësh është hapur në jug të zonës, qëllimi i të cilit ende nuk dihet. Sipas informacionit të disponueshëm, po ndërtohet edhe një rrugë për të lidhur kompleksin e ri me zonën ekzistuese, shkruan Telegraph .
Fabrika në Alabuga është bërë një pjesë kyçe e industrisë ushtarake të Rusisë vitet e fundit. Ajo prodhon mjete ajrore pa pilot me rreze të gjatë veprimi, duke përfshirë një version rus të dronit Shahed të Iranit të quajtur Geran-2. Kostoja e prodhimit të një droni të vetëm vlerësohet të jetë midis 15,000 dhe 50,000 paundëve, dhe fabrikat punësojnë të mitur.
Oleksandr Syrsky , komandanti më i lartë ushtarak i Ukrainës, tha në janar se Rusia planifikonte të dyfishonte prodhimin e “dronëve vetëvrasës” në deri në 1,000 në ditë.Zyrtarët amerikanë i thanë gazetës The New York Times se Kremlini po dërgon pjesë për dronë në Iran përmes Detit Kaspik për të ndihmuar në rindërtimin e aftësive ushtarake të Iranit gjatë armëpushimit aktual. Kjo rrugë detare është përdorur për vite me radhë për të transportuar pajisje ushtarake midis dy vendeve.
Gjatë konfliktit midis Izraelit dhe Iranit, forcat izraelite sulmuan portin iranian të Bandar Anzali pikërisht për të ndërprerë dërgesat ruse të pajisjeve ushtarake, duke përfshirë dronët Shahed dhe predhat e artilerisë.
Edhe pse nuk dihet saktësisht se cilët komponentë po transferohen përmes Detit Kaspik, analistët besojnë se rritja e bashkëpunimit tregon një partneritet ushtarak gjithnjë e më të fortë midis Moskës dhe Teheranit.Sipas The Economist, Kremlini i ka ofruar Iranit 5,000 dronë me rreze të shkurtër veprimi rezistentë ndaj bllokimeve elektronike, si dhe dronë shtesë me rreze të gjatë veprimi të udhëhequr nga satelitët, së bashku me trajnim për përdorimin e tyre.Rusia më parë i kishte dhënë Iranit teknologji për të përmirësuar dronët Shahed, duke përdorur përvojën e fituar në luftën kundër Ukrainës. Përmirësimet përmirësuan komunikimin, navigimin dhe saktësinë e synimit, sipas The Wall Street Journal.Gjithashtu pretendohet se Moska po i ofron Teheranit inteligjencë satelitore mbi vendndodhjet dhe lëvizjet e ushtarëve, anijeve dhe avionëve amerikanë.
Disa analistë perëndimorë besojnë se Kremlini, nëpërmjet bashkëpunimit me Iranin, po përpiqet të zgjasë paqëndrueshmërinë në Lindjen e Mesme në mënyrë që Rusia të përfitojë nga çmimet më të larta të naftës dhe të largojë vëmendjen ndërkombëtare nga lufta në Ukrainë.
Që nga sulmet e para të SHBA-së dhe Izraelit në fund të shkurtit, Irani është përpjekur të përdorë sa më shumë dronë Shahed. Në mars, një sulm me dron në Kuvajt vrau gjashtë ushtarë amerikanë.Rusia filloi të përdorë dronë iranianë Shahed kundër Ukrainës që në vitin 2022, kur ata mbërritën nga Irani nëpërmjet Detit Kaspik. Prodhimi vendas i versionit Geran-2 filloi në korrik 2023 dhe sot midis 90 dhe 95 përqind e këtyre dronëve prodhohen brenda Rusisë, kryesisht në Alabuga, rreth 960 kilometra në lindje të Moskës.
Kompleksi fillimisht u konceptua si një zonë për të tërhequr investime perëndimore, por pas fillimit të pushtimit të Ukrainës, ai u shndërrua në një qendër të madhe ushtarako-industriale.Rusia e përmirësoi më tej dizajnin e dronëve Shahed gjatë gjithë luftës, duke rritur rezistencën e tyre ndaj bllokimeve elektronike dhe shpejtësinë e fluturimit, e cila në disa raste u trefishua. Sipas disa raporteve, disa modele janë të pajisura edhe me lëshues raketash ajër-ajër R-60.
Në prill, Kremlini nisi një numër rekord prej 6,600 dronësh Shahed, Gerbera dhe Italmas drejt Ukrainës, nga të cilët, sipas të dhënave ukrainase, rreth 90 përqind u kapën.
Fabrika e Alabugës është një objektiv i shpeshtë i sulmeve ukrainase. Deri në shkurt, të paktën 19 kulla kundërajrore ishin ndërtuar rreth zonës, të cilat besohet se janë të pajisura me sisteme Pantsir dhe mitralozë të rëndë, raportoi Radio Svoboda.
