Kancelari gjerman Friedrich Merz propozoi që Ukraina të marrë një rol të drejtpërdrejtë në strukturat e Bashkimit Evropian si një hap i përkohshëm drejt anëtarësimit të plotë në BE, gjë që, sipas tij, mund të ndihmojë në arritjen e një marrëveshjeje për t’i dhënë fund luftës së shkaktuar nga pushtimi rus.Në një letër drejtuar udhëheqësve të BE-së, të parë nga Reuters, Merz propozoi që Ukraina të merrte një status të ri anëtari të asociuar, i cili do t’u lejonte zyrtarëve ukrainas të merrnin pjesë në samitet e BE-së dhe takimet ministrore, por pa të drejtë vote.
“Nuk kemi kohë për vonesa të mëtejshme”, shkroi Friedrich Merz në një letër drejtuar Presidentit të Këshillit Evropian Antonio Costa, Presidentes së Komisionit Evropian Ursula von der Leyen dhe udhëheqësit qipriot Nikos Christodoulides, duke shtuar:
“Tani është koha për të vazhduar me guxim integrimin e Ukrainës në BE përmes zgjidhjeve inovative si hapa të menjëhershëm përpara”.
Merz diskutoi idetë e tij me presidentin ukrainas dhe udhëheqësit evropianë gjatë një samiti informal në Qipro në prill.“Qëllimi im do të ishte të arrija një marrëveshje së shpejti”, shkroi Merz, duke theksuar se ky nuk do të ishte vetëm një anëtarësim i lehtësuar.
Modeli i ri do t’i jepte Ukrainës postin e Komisionerit Evropian pa portofol dhe të drejtë vote, përfaqësues të asociuar në Parlamentin Evropian pa të drejtë vote, si dhe të drejtën për të folur në takime të rëndësishme, ndërsa vendi do të vazhdonte paralelisht rrugën e tij drejt anëtarësimit të plotë duke zbatuar reforma të brendshme në fushat e sundimit të ligjit dhe të drejtave të pakicave.
Sipas planit gjerman, vende si Moldavia dhe vendet e Ballkanit Perëndimor nuk do të merrnin statusin e anëtarëve të asociuar, por statusin më të ulët të vëzhguesve në institucionet e BE-së.
“Mund të imagjinojmë seanca të rregullta të përbashkëta të Komisionit Evropian ose Parlamentit Evropian, me pjesëmarrjen e përfaqësuesve të vendeve të Ballkanit Perëndimor”, tha një zyrtar gjerman.
Këto vende do të kishin gjithashtu akses më të madh në programet e BE-së dhe sektorët e tregut të vetëm, ndërsa përparojnë me reformat e brendshme, si pjesë e një procesi integrimi gradual.
