Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky i ka ofruar presidentit rus Vladimir Putin një takim të drejtpërdrejtë dypalësh për të negociuar përfundimin e luftës, duke përdorur oligarkun rus Roman Abramovich si ndërmjetës sekret, ka mësuar Financial Times .
Megjithatë, Putini e hodhi poshtë publikisht ofertën, duke deklaruar se nuk shihte asnjë kuptim në mbajtjen e takimit dhe duke vlerësuar se biseda do t’i sillte dobi vetëm Kievit në ndalimin e përparimit të forcave ruse.
Burimet thonë se Zelensky priti Abramoviçin në Kiev muajin e kaluar për t’i dhënë një mesazh diskret udhëheqësit rus. Toni i mesazhit thuhet se ishte shumë më pak konfrontues sesa letra e hapur që presidenti ukrainas publikoi më 4 qershor, në të cilën ai bëri thirrje që SHBA-të dhe Evropa të përfshihen në bisedime dhe të caktohet një datë për samitin.
Vetë Zelensky konfirmoi detajet e atij takimi në një intervistë me Sky News të publikuar të dielën, duke thënë se Abramoviç erdhi në Kiev me një ofertë për t’i përcjellë mesazhe drejtpërdrejt Putinit, por me kusht që i gjithë procesi të mbetej plotësisht sekret.
Presidenti ukrainas sqaroi se sekreti nuk ishte thelbësor për të, por shprehu dyshime në lidhje me diskrecionin rus, duke theksuar se rusët do ta ekspozojnë publikisht atë që e shpallin sekret nesër.
Kompromise pas armëpushimit
Sipas udhëheqësit ukrainas, Abramoviç donte të dinte se çfarë ishte gati të bënte Kievi për të arritur një marrëveshje. Zelenski u përgjigj se ukrainasit nuk do të tërhiqeshin nga territori i tyre dhe as nuk do të lejonin që Rusia të fitonte, duke theksuar se kompromiset ishin të mundshme vetëm pasi të shpallej një armëpushim, të cilin ai e përshkroi si lëshimin më të madh nga pala ukrainase.
Zelenski tha nëpërmjet një ndërmjetësi se është gati të takohet në çdo kohë dhe në çdo format – qoftë në mënyrë dypalëshe ose me pjesëmarrjen e Donald Trump ose udhëheqësve evropianë. Ai përjashtoi paraprakisht Moskën, Bjellorusinë dhe Minskun si vende për bisedime.
Në një konferencë ekonomike në Shën Petersburg, Putin konfirmoi se ishte takuar me një përfaqësues të paidentifikuar të qarqeve të biznesit rus, i cili ia përcolli mesazhin e Zelensky-t, por shtoi se biznesmeni nuk po vepronte në një cilësi zyrtare.
Njerëz të afërt me oligarkun rus zbulojnë se Abramovich e përshkroi iniciativën e presidentit ukrainas si një “garë kapitenësh”, duke shtuar se Zelensky është plotësisht i fiksuar me idenë se ai mund t’i zgjidhë të gjitha problemet me “magjinë e karizmës së tij personale” në takimet e samitit, gjë që nuk funksionon as me Putinin, as me Donald Trumpin.
Financial Times kujton se Abramoviç ka qenë i përfshirë në ndërmjetësim midis dy palëve që nga fillimi i konfliktit në vitin 2022. Edhe pse ndikimi i tij është dobësuar që kur Moska dhe Uashingtoni hapën kanale të drejtpërdrejta komunikimi, ai është ende një figurë kyçe në shkëmbimet e të burgosurve sepse është i vetmi rus i toleruar nga pala ukrainase.
Lojëra mediatike
Shtysa për këtë iniciativë sekrete erdhi nga dëshira e Kievit për të demonstruar seriozitet në lidhje me negociatat e paqes në një kohë kur Shtetet e Bashkuara, të cilat më parë kishin ndërmjetësuar përpjekjet për armëpushim, ishin politikisht të preokupuara me krizën në Lindjen e Mesme dhe Iran.
Zelensky konfirmoi në një intervistë se dërgimi i një letre të hapur drejtuar Putinit ishte jashtëzakonisht i rëndësishëm për të, pikërisht në mënyrë që amerikanët të mos e harronin Ukrainën për shkak të sfidave të Lindjes së Mesme. Ai theksoi se ky është konflikti më i madh në Evropë në 80 vitet e fundit me humbje të mëdha njerëzore dhe se nuk duhet të ketë ndërprerje në mbështetje për shkak të Iranit apo ndonjë gjëje tjetër. Sipas tij, megjithëse të gjitha luftërat janë të këqija dhe nuk mund të bihet dakord për prioritetet, kjo duhet të ndalet sa më shpejt të jetë e mundur.
Presidenti ukrainas sqaroi se e dërgoi letrën publikisht me qëllim që t’i dërgonte një sinjal vetë publikut rus, i cili sipas tij jeton në një realitet të rremë për shkak të censurës dhe një interneti të mbyllur, duke besuar se Rusia nuk e sulmoi Ukrainën, por se po mbronte popullsinë rusishtfolëse.
Deklarata publike e Zelensky-t synonte gjithashtu ta detyronte Putinin të ndalonte së luajturi lojëra mediatike. Udhëheqësi rus më parë kishte deklaruar publikisht në disa raste se donte t’i jepte fund luftës, por se Kievi nuk ishte gati për këtë, kështu që presidenti ukrainas kërkoi një përgjigje të drejtpërdrejtë dhe konkrete në një letër të hapur.
