Tregu evropian i drogës po bëhet më kompleks , më i rrezikshëm dhe më i vështirë për t’u kontrolluar . Ky është përfundimi kryesor i Raportit Evropian për Drogën 2026 , i prezantuar sot në Bruksel nga Komisioneri për Çështjet e Brendshme dhe Migracionin, Magnus Brunner, dhe Agjencia Evropiane për Drogën (EUDA).
Raporti, bazuar në të dhëna nga 29 vende (BE, Norvegji dhe Turqi), dokumenton një përkeqësim shqetësues si në rreziqet e shëndetit publik ashtu edhe në kërcënimet ndaj sigurisë, ndërsa substancat e paligjshme bëhen gjithnjë e më të disponueshme, më të fuqishme dhe më të larmishme.
” Raporti Evropian për Drogën zbulon koston njerëzore të përdorimit të drogës, me të paktën 7,600 vdekje nga mbidoza . Ne duhet të bëjmë gjithçka që mundemi për të parandaluar vërshimin e produkteve të reja të rrezikshme në treg dhe për t’i privuar trafikantët nga modeli i tyre i biznesit “, tha Komisioneri Brunner.
Ekspertët paralajmërojnë se drogat në Evropë jo vetëm që janë më të disponueshme se kurrë. Ato janë gjithashtu më të fuqishme, më të larmishme dhe shpesh më të paparashikueshme. Në veçanti, substancat e reja psikoaktive po shfaqen me një ritëm të shpejtë, ndërsa tregu për opioidet sintetike po shkakton shqetësim në rritje për shkak të rrezikut të tyre jashtëzakonisht të lartë.
Të paktën 7,600 njerëz vdiqën nga mbidozat në Evropë në vitin 2024, me opioidet ende shkakun kryesor të vdekjeve të lidhura me drogën. Në shumicën e rasteve, vdekjet lidheshin me përdorimin e kombinuar të substancave të shumëfishta, duke nxjerrë në pah kompleksitetin në rritje të problemit.
Një shqetësim i veçantë është shpejtësia me të cilën substancat e reja po shfaqen në treg. Sipas raportit, 50 substanca të reja psikoaktive u regjistruan në Evropë për herë të parë në vitin 2025 , ndërsa në total autoritetet evropiane monitorojnë rreth 1,050 substanca të ndryshme . Shfaqja e një produkti të ri pothuajse çdo javë e bën të vështirë për autoritetet shëndetësore të vlerësojnë rreziqet në kohën e duhur dhe të informojnë publikun rreth tyre.
Ndërkohë, kanabisi mbetet droga e paligjshme më e përdorur gjerësisht në Evropë, me pothuajse 25 milionë të rritur që raportojnë se e kanë përdorur atë vitin e kaluar. Megjithatë, edhe ky treg po ndryshon.
Autoritetet evropiane po regjistrojnë një rritje të produkteve me përmbajtje të lartë të substancave aktive, si dhe rrugë të reja trafikimi, me importe të konsiderueshme nga Amerika e Veriut.
Kokaina gjithashtu vazhdon të jetë një sfidë serioze. Edhe pse sasitë e sekuestruara u ulën në vitin 2024 krahasuar me vitin e kaluar, numri i sekuestrimeve u rrit . Kjo për shkak se rrjetet kriminale duket se po i përshtatin metodat e tyre, duke trafikuar dërgesa më të vogla dhe më të fragmentuara në mënyrë që të shmangin zbulimin nga autoritetet.
Megjithatë, problemi nuk kufizohet vetëm te shëndeti publik, por edhe te çështjet e sigurisë . Raporti thotë se rrjetet e krimit të organizuar po përshtaten gjithnjë e më shumë. Pas intensifikimit të kontrolleve në portet kryesore evropiane, kontrabandistët tani po drejtohen drejt porteve më të vogla dhe po përdorin metoda gjithnjë e më të sofistikuara për të fshehur ngarkesat e tyre .
Në të njëjtën kohë, autoritetet po regjistrojnë incidente në rritje të frikësimit dhe dhunës , të lidhura me tregtinë e drogës, si dhe rekrutimin e të miturve dhe të rinjve të cenueshëm nga organizatat kriminale.
Për këtë arsye, ekspertët e EUDA-s nënvizojnë se Evropa ka nevojë për sisteme më të mira monitorimi , paralajmërimi të hershëm dhe parandalimi , si dhe një politikë të ekuilibruar që adreson si kërkesën ashtu edhe ofertën.
Siç theksojnë ata, adresimi i fenomenit nuk mund të bazohet vetëm në shtypje , por kërkon një kombinim të politikave të shëndetit publik, përfshirjes sociale dhe bashkëpunimit ndërkombëtar përballë një tregu që po bëhet gjithnjë e më kompleks dhe i rrezikshëm.
Megjithatë, në dhjetor 2025, Komisioni prezantoi Strategjinë e re të BE-së për Drogën dhe Planin e Veprimit kundër trafikimit të drogës, të cilat u miratuan nga shtetet anëtare këtë vit. Strategjia përpiqet të kombinojë masat e shëndetit publik me veprimet e sigurisë, duke theksuar si parandalimin, trajtimin dhe riintegrimin shoqëror të përdoruesve, ashtu edhe luftën kundër rrjeteve kriminale.
Në të njëjtën kohë, plani i veprimit parashikon 19 ndërhyrje specifike për të forcuar kontrollet, për të ndërprerë rrugët e trafikimit dhe për të dobësuar modelet ekonomike të qarqeve që veprojnë në tregun evropian të drogës.
Komisioni po përpiqet gjithashtu të forcojë bashkëpunimin midis porteve evropiane dhe vendeve të treta, duke kërkuar të kufizojë rrugët e trafikimit përpara se ato të arrijnë në tregun evropian.
Sidoqoftë, autoritetet kompetente në Bruksel paralajmërojnë se, ndërsa rrjetet kriminale përshtaten më shpejt se mekanizmat e kontrollit, lufta kundër drogës ka hyrë tashmë në një fazë të re dhe më të vështirë .
