Guvernatorja e Bankës Qendrore të Rusisë, Elvira Nabiullina, gruaja që praktikisht mban çelësat e ekonomisë së luftës në Rusi, ka munguar plotësisht në hapësirat publike për më shumë se një javë.Zhdukja e saj e papritur nga ngjarjet kryesore shtetërore shkaktoi një ortek spekulimesh, deri në atë pikë sa Kremlini zyrtar u detyrua të reagonte publikisht dhe të qetësonte thashethemet rreth fatit të saj dhe shkarkimit të mundshëm, shkruan portali Meduza .
Nabiullina humbi tre ngjarje kyçe në një periudhë të shkurtër kohore: Forumin prestigjioz Ndërkombëtar Ekonomik të Shën Petersburgut (SPIEF), një konferencë të madhe të shoqatave të pjesëmarrësve në tregun e kapitalit, por më e rëndësishmja – një takim urgjent me Vladimir Putinin për të diskutuar inflacionin galopant dhe normat e interesit, që është fusha e saj e drejtpërdrejtë e përgjegjësisë.
Leje mjekësore apo skandal politik?
Banka qendrore dhe Kremlini zyrtarisht pretendojnë se guvernatorja është thjesht në pushim mjekësor. Pasi media vuri re se as ajo dhe asnjë nga zëvendësit e saj nuk u paraqitën në takimin me Putinin, zëdhënësi i Kremlinit, Dmitry Peskov, u përpoq ta shuante zjarrin.
“Njerëzit ndonjëherë sëmuren, nuk ka asgjë të pazakontë në këtë. Kjo nuk duhet të jetë arsye për ndonjë teori konspirative”, tha Peskov, duke refuzuar të zbulojë nga çfarë vuan Nabiullina ose kur saktësisht do të kthehet në punë. Paraqitja e saj e radhës zyrtare nuk është planifikuar deri në fillim të korrikut.
Ekspertët dhe mediat e pavarura, të tilla si Meduza dhe The Bell, janë të bindur se pas “lejes mjekësore” fshihet një kontekst më i thellë politik. Nabiullina aktualisht po vuan mandatin e saj të tretë, i cili sipas ligjit skadon në qershor 2027 dhe duhet të jetë i fundit.
Edhe pse ekziston një mundësi që Kremlini të ndryshojë ligjin dhe të zgjasë mandatin e saj, prapa skenave tashmë ka shumë diskutime për pasardhësit e saj të mundshëm. Tre kandidatët kryesorë të përmendur janë Maxim Oreshkin (zëvendëskryetar i administratës presidenciale), Pyotr Fradkov (kreu i Promsvyazbank) dhe Andrei Kostin (kreu i VTB Bank).
Gruaja që krijoi ‘mburojën ekonomike’
Largimi ose largimi me forcë i Nabiullinës nga detyra do të ishte një tronditje e madhe për Rusinë. Banka Qendrore Ruse ka një përqendrim të paparë pushteti – ajo njëkohësisht vendos rregulla financiare, ndëshkon, lëshon licenca dhe kontrollon politikën monetare, e cila në demokracitë perëndimore është e ndarë në mënyrë strikte midis disa institucioneve të pavarura. Të gjitha këto leva mbahen ekskluzivisht nga Nabiullina.
Ajo gëzon besimin e plotë të Putinit, sipas inteligjencës, sepse arriti të stabilizojë rublën dhe të shpëtojë financat ruse pas vendosjes së sanksioneve masive perëndimore për shkak të luftës në Ukrainë.
Falë këtij besimi, ajo mbrojti me sukses pavarësinë e bankës nga sulmet e vazhdueshme të skifterëve rusë dhe përfaqësuesve të sektorit real, të cilët e akuzojnë atë për mbytjen dhe pengimin e ekonomisë vendase me norma interesi jashtëzakonisht të larta.
Analistët paralajmërojnë se zhdukja e saj është një sinjal i rrezikshëm: nëse pasardhësi i saj vazhdon kursin e saj të rreptë, ai do të ekspozohet ndaj kritikave brutale sepse nuk e ka ‘mbrojtjen’ e Putinit që kishte ajo.
Nga ana tjetër, nëse kreu i ri i bankës dorëzohet para presioneve të ushtrisë dhe sektorit real dhe fillon të shtypë para, Rusia kërcënohet me një kolaps të plotë të stabilitetit makroekonomik dhe hiperinflacion, përfundon meduza.
