Rezultatet e Institutit për Ekonomi dhe Paqe janë të tmerrshme për njerëzimin, pasi paqja në planet po përkeqësohet në mënyrë të pashmangshme, por mes kësaj tabloje të errët, një vend ballkanik bie në sy. Për herë të parë në histori, ai ishte ndër pesë vendet më të sigurta në botë.
Bota po bëhet gjithnjë e më e tensionuar, sipas raportit të Indeksit Global të Paqes të publikuar të martën, i cili shënoi një rënie të niveleve të sigurisë për të 12-tin vit radhazi. Situata e paqes u përkeqësua në 99 vende gjatë vitit të kaluar, numri më i lartë ndonjëherë. Megjithatë, disa vende po e kundërshtojnë këtë trend, përfshirë Slloveninë, e cila për herë të parë u rendit e katërta midis pesë vendeve më paqësore.
Indeksi Global i Paqes vlerëson gjendjen e paqes në 163 vende bazuar në 23 tregues cilësorë dhe sasiorë, nga shpenzimet ushtarake dhe konfliktet aktuale deri te shkalla e vrasjeve dhe ndjenjat e sigurisë, raporton BBC.
“Bota është një fuçi baruti”
Në botimin e 20-të të këtij viti të indeksit, organizata joqeveritare Instituti për Ekonomi dhe Paqe (IEP), e cila e publikon atë, vëren se “bota po bëhet gjithnjë e më shumë një fuçi baruti”, në të cilën kanë kontribuar kryesisht konfliktet e armatosura.
Sot ka më shumë prej tyre sesa në çdo kohë që nga Lufta e Dytë Botërore, dhe numri i vendeve të përfshira në konflikte të huaja është pothuajse dyfishuar që nga viti 2008. Numri i njerëzve të vrarë në konflikte është ende jashtëzakonisht i lartë. Shpenzimet ushtarake u rritën gjithashtu për të dhjetën vit radhazi.
Raporti thekson gjithashtu pasojat ekonomike të konfliktit, duke i përshkruar ato si gjithnjë e më të ndërlidhura dhe të vështira për t’u zgjidhur. Përmenden edhe ndryshimet e shpejta teknologjike në luftë, të cilat shpesh anashkalojnë të drejtën ndërkombëtare dhe diplomacinë.
Islanda përsëri në krye, Sllovenia midis pesë vendeve të para për herë të parë
Vendet renditen nga më paqësoret tek më pak paqësoret, me vendet në krye të listës që karakterizohen zakonisht nga nivele të ulëta dhune, institucione funksionale, nivele të larta besimi social, marrëdhënie të mira me fqinjët dhe një cilësi të lartë jetese.
“Edhe pse po dëshmojmë këtë rënie katastrofike, ajo nuk i ka prekur realisht vendet në krye të listës”, tha themeluesi dhe drejtori i IEP-së, Steve Killelea.
Islanda është e para për të 19-ën herë radhazi, me një përmirësim të lehtë në rezultate krahasuar me vitin e kaluar falë një rënieje të ndjeshme të protestave të dhunshme. Ajo gjithashtu renditet shumë mirë në fushat e sigurisë, niveleve të konfliktit dhe militarizimit të kufizuar.
Zelanda e Re, e cila është gjithashtu vendi më i sigurt në rajonin e Azi-Paqësorit, u ngjit nga vendi i tretë në të dytin. Zvicra, e cila mbahet ndër më të mirat, ndër të tjera, për shkak të një shkalle të ulët krimi dhe një politike neutraliteti, u ngjit nga vendi i pestë në të tretin.
Sllovenia u rendit midis pesë vendeve të para për herë të parë, duke përparuar nga vendi i gjashtë i vitit të kaluar në të katërtin. Ajo fitoi më shumë pikë në fushat e shpenzimeve të ulëta ushtarake dhe sigurisë.
Irlanda është në vendin e pestë, e ndjekur nga Austria, Portugalia, Singapori, Finlanda dhe Japonia.
Vendi më pak paqësor dhe i sigurt sipas indeksit të këtij viti është Rusia, e ndjekur nga Sudani, Republika Demokratike e Kongos, Ukraina dhe Izraeli,
Kosova ne vendin e 54
Në hartën e Indeksit Global të Paqes , vendet janë “ngjyrosur” në varësi të rrezikut që paraqesin. E kuqja tregon nivelin më të ulët të paqes në Rusi, Ukrainë, Siri, Sudan, Somali, Afganistan… Me “portokalli” janë, për shembull, SHBA-të, Meksika, Kolumbia, Turqia, Irani, Iraku, India… Dhe Serbia është niveli tjetër – me “të verdhë”.
Edhe pse shumë vende në botë janë të shënuara me atë ngjyrë (përfshirë Kinën, Tajlandën, Arabinë Saudite, Algjerinë, Brazilin, Argjentinën…) në Evropë, përveç nesh, vetëm Franca dhe Bjellorusia janë të shënuara me të verdhë. Të gjitha vendet e rajonit tonë janë “të gjelbra” – që do të thotë më pak të rrezikshme.
Pra, nga vendet ish-anëtare të BE-së, Sllovenia është në vendin e 4-t dhe Serbia është në vendin e 70-të. Ndërmjet tyre janë Kroacia (23), Mali i Zi (30), Maqedonia e Veriut (46) dhe BiH (48).
Ndër fqinjët e tjerë, Hungaria është e 15-ta, Bullgaria e 26-ta, Shqipëria e 36-ta dhe Rumania e 45-ta.
