Agjencitë amerikane të inteligjencës kanë paralajmëruar administratën e Donald Trump se kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu ka të ngjarë të ndërmarrë hapa që mund të minojnë një marrëveshje të re paqeje midis SHBA-së dhe Iranit.
Siç raporton Washington Post, udhëheqësi izraelit po përballet me një presion të madh politik të brendshëm për të vazhduar fushatën ushtarake në Liban, gjë që kërcënon drejtpërdrejt përpjekjet e Shtëpisë së Bardhë.
Sipas gazetës amerikane, e cila i referohet deklaratave të zyrtarëve aktualë dhe të mëparshëm amerikanë, Izraeli synon të vazhdojë operacionet ushtarake kundër Hezbollahut, gjë që përfaqëson një shkelje të drejtpërdrejtë të një elementi kyç të marrëveshjes së sapoarritur që kërkon ndërprerjen e armiqësive.
Një raport sekret i inteligjencës arrin në përfundimin se mbijetesa e kryeministrit izraelit në zgjedhjet e ardhshme të vjeshtës lidhet drejtpërdrejt me vërtetimin e publikut vendas se ai nuk do të tërheqë trupat nga Libani.
Deri në 70 përqind e izraelitëve mbështesin intensifikimin e luftës kundër Hezbollahut, kështu që votuesit do ta konsideronin tërheqjen e trupave si një disfatë të qartë. Për shkak të kësaj, brenda Izraelit ka një zhgënjim të madh me kushtet e marrëveshjes, sepse autoritetet atje besojnë se marrëveshja midis Trump dhe Teheranit ua lidh duart dhe e bën të pamundur mbrojtjen kundër grupeve pro-iraniane, ndërsa Uashingtoni, nga ana tjetër, pretendon se Izraeli ende ruan të drejtën e vetëmbrojtjes në rast të një sulmi.
Anulimi i negociatave në Zvicër dhe një mesazh i ashpër nga JD Vance
Tensionet u përshkallëzuan më tej të premten kur Izraeli nisi sulme ajrore në të gjithë Libanin jugor në përgjigje të një sulmi me dron të Hezbollahut që vrau katër ushtarë izraelitë. Për shkak të vazhdimit të konfliktit, zyrtarët amerikanë dhe iranianë shtynë bisedimet që duhej të fillonin në Zvicër, dhe zëvendëspresidenti amerikan JD Vance anuloi një udhëtim të planifikuar. Vance u dërgoi një mesazh jashtëzakonisht të ashpër dhe të drejtpërdrejtë zyrtarëve izraelitë nga dhoma e shtypit e Shtëpisë së Bardhë.
“Donald J. Trump është i vetmi kryetar shteti në të gjithë botën që në këtë moment simpatizon kombin e Izraelit dhe është gjithashtu kreu i një superfuqie botërore. Nëse do të isha në kabinetin e qeverisë izraelite, mund të mos e sulmoja aleatin e vetëm të fuqishëm që kam ende kudo në botë”, tha Vancce.
Më parë, vetë Trump konfirmoi se kishte “një mosmarrëveshje të vogël në lidhje me Libanin” me Netanyahun, duke thënë se i kishte thënë se nuk mund të “shembte një ndërtesë sa herë që dikush nga Hezbollahu kalon pranë”.
“Recetë për katastrofë” në terren
Ushtria izraelite aktualisht zë më shumë se 300 kilometra katrorë të territorit libanez, duke krijuar atje një “zonë sigurie”, ndërsa më shumë se një milion banorë janë zhvendosur. Sipas autoriteteve libaneze, më shumë se 3,000 njerëz janë vrarë në fushatën izraelite që nga mesi i marsit.
Ndërsa analistët paralajmërojnë se qëndrimi në Liban është një recetë për katastrofë, anëtarët e krahut të djathtë të kabinetit të Netanyahut refuzojnë të dorëzohen. Ministri i Sigurisë Kombëtare Itamar Ben Gvir tha në mediat sociale të premten se për çdo lot të derdhur nga një nënë izraelite, një mijë nëna libaneze duhet të qajnë, duke shtuar se i gjithë Libani duhet të digjet.
Danny Citrinowicz, një ish-analist i inteligjencës ushtarake izraelite, thekson për Washington Post se Netanyahu rrezikon një përballje serioze me Trumpin. Trump shkoi në luftë me Iranin në fund të shkurtit me nxitjen e udhëheqësit izraelit dhe ky konflikt tashmë ka kushtuar dhjetëra miliarda dollarë, ka shkaktuar një rritje të çmimeve të karburantit në botë dhe ka marrë jetën e 13 ushtarëve amerikanë.
Megjithatë, Uashingtoni ka mënyra për të ushtruar presion mbi Tel Avivin nëse situata përshkallëzohet. Harrison Mann, një ish-analist i Agjencisë Amerikane të Inteligjencës së Mbrojtjes (DIA), thekson se Trump ka leva serioze pushteti në duart e tij. Kjo përfshin një pezullim të plotë të furnizimeve me municione dhe karburant për avionët në Izrael, një fund të mbështetjes teknike për mirëmbajtjen e avionëve ushtarakë, një ngrirje të shkëmbimit të informacionit kyç të inteligjencës dhe madje edhe tërheqjen e forcave amerikane që aktualisht ndihmojnë në mbrojtjen e hapësirës ajrore izraelite.
Edhe pse presidentët amerikanë gjatë gjithë historisë rrallë i kanë përdorur këto masa ekstreme, si Eisenhower në vitin 1956 ose Reagan në vitin 1981, analistët paralajmërojnë se paparashikueshmëria e administratës aktuale në Uashington mund të sjellë një dinamikë krejtësisht të re në marrëdhëniet amerikano-izraelite nëse Netanyahu vendos të sabotojë marrëveshjen historike me Iranin.
