Të mërkurën, Presidenti amerikan Donald Trump u largua papritur nga Turqia me një aeroplan të vjetër Air Force One dhe më pas hipi në një aeroplan të ri presidencial në Mbretërinë e Bashkuar, të dhuruar nga Katari, me të cilin vazhdoi fluturimin e tij për në Uashington.
Trump mbërriti në Turqi për samitin e NATO-s me atë aeroplan shumë të ri, që ishte udhëtimi i tij i parë ndërkombëtar, në kohën e përshkallëzimit të konfliktit me Iranin. Ndryshimi i papritur i avionit vjen pas muajsh diskutimesh rreth një dhurate luksoze që do të zëvendësonte përkohësisht Air Force One aktual, ndërsa Boeing vonon dorëzimin e avionëve të rinj presidencialë.
Trump shkroi në rrjetin social Truth Social se do të fluturojë një Air Force One të vjetër, të lyer me blu, nga Ankaraja në bazën ushtarake britanike RAF Mildenhall “nga nostalgjia”, ndërsa avioni i ri do t’u shfaqet njëkohësisht ushtarëve amerikanë të stacionuar në atë bazë.
Ngjyra të reja
Pamjet e publikuara më vonë gjatë ditës tregonin Trumpin duke hipur në aeroplanin e ri Air Force One në Mildenhall përpara se të nisej për në Shtetet e Bashkuara. Aeroplani i ri presidencial, i lyer me ngjyrat e kuqe, të bardhë, blu marine dhe të artë të zgjedhura nga Trumpi, është një Boeing 747 i konvertuar që Katari ia dhuroi Shteteve të Bashkuara vitin e kaluar. Ai u përmirësua nga kompania amerikane e mbrojtjes L3Harris Technologies.I pyetur në Ankara nëse ndërrimi i avionit ishte nxitur nga një kërcënim i mundshëm për vrasje, Trump nuk u përgjigj drejtpërdrejt, por pranoi se një kërcënim i tillë ekzistonte. “Unë jam numri një në listën e sulmeve të Iranit”, u tha ai gazetarëve në fund të samitit të NATO-s. “Nuk e di. Nuk mund t’jua them këtë, por sinqerisht, nuk më intereson.”
Shpejtësia me të cilën avioni është përshtatur për përdorim presidencial ka ngritur shqetësime midis disa ekspertëve, të cilët besojnë se mund të mos jetë aq i sigurt sa Air Force One ekzistues. Trump më parë tha se avioni i ri presidencial do të vizitojë dy ose tre baza të mëdha ushtarake amerikane në Evropë “në mënyrë që trupat ta shohin atë sepse është vërtet madhështor”, por duket se është ndalur vetëm në Mildenhall.
Kritika të shumta
Pranimi i avionit të Katarit ka tërhequr kritika të gjera. Ekspertët paralajmërojnë se duheshin instaluar sisteme shtesë sigurie, mbrojtje të komunikimeve nga përgjimi dhe mbrojtje nga raketat. Ligjvënësit demokratë kanë vlerësuar se konvertimi i avionit kushtoi më shumë se një miliard dollarë dhe kanë shprehur shqetësime në lidhje me sigurinë e tij.
Gjatë udhëtimeve presidenciale, një avion i dytë është gjithmonë në gatishmëri për të marrë përsipër rolin e Air Force One. Forcat Ajrore të SHBA-së kanë përshpejtuar përgatitjen e avionit të Katarit, duke anashkaluar disa nga modifikimet e planifikuara të parashikuara për gjeneratën e ardhshme të avionëve presidencialë, në mënyrë që zëvendësimi i përkohshëm të jetë gati sa më shpejt të jetë e mundur. Zyrtarët amerikanë thonë se avioni ende i plotëson të gjitha standardet e sigurisë për transportimin e presidentit.
Ndërkohë, Boeing po punon për dorëzimin e dy avionëve të rinj presidencialë 747-8 sipas një kontrate prej 3.9 miliardë dollarësh të nënshkruar në vitin 2018. Projekti është shtyrë për katër vjet, dhe dorëzimi tani pritet të ndodhë në mesin e vitit 2028, që do të thotë se avioni i ri US Air Force One mund të mos jetë gati para se të përfundojë mandati i Trump në janar 2029. Kostoja e programit që atëherë ka tejkaluar 5 miliardë dollarë dhe Boeing ka regjistruar humbje prej miliarda dollarësh.
