Ndërsa qarqet diplomatike po flasin gjithnjë e më shumë për zgjedhjen e një Përfaqësuesi të Lartë të ri për Bosnjën dhe Hercegovinën pas dorëheqjes së Christian Schmidt, si dhe mosmarrëveshjeve brenda Këshillit për Zbatimin e Paqes në lidhje me pasardhësin e tij, Komisioni Evropian ka bërë një veprim që u mbulua nga publiku i BiH në nivel lajmesh agjencie. Megjithatë, ata që janë të njohur me situatën në rajon po bëjnë pyetjen: a e hap emërimi i Marko Makovec si Këshilltar Kryesor për Pajtimin dhe Normalizimin në Ballkanin Perëndimor pyetjen nëse Brukseli po hyn në një fazë të re të angazhimit politik me rajonin, shkruan N1 .
Në shikim të parë, ky është vetëm një tjetër emërim personeli në institucionet evropiane. Megjithatë, fakti që Komisioni Evropian për herë të parë ka krijuar një funksion të dedikuar ekskluzivisht për pajtimin dhe normalizimin e marrëdhënieve sugjeron se këto çështje po marrin një vend shumë më të rëndësishëm në politikën e zgjerimit sesa më parë.
https://googleads.g.doubleclick.net/pagead/ads?gdpr=1&gdpr_consent=CQdTAsAQdTAsAEsACBHRCKFoAP_gAEPgAAIAINJB7C7NbSFCyLZzaLsAcAhHRsAAYoQAAASBAmABQAKQIAQCgkAYFASABAACAAAAICRBIQIECAAAAUAAAAAAAAAEAAAAAAAIIAAAgAEAAAAIAAACAIAAEAAIAAAAEAAAmAgAAIIACBAAgAAAAAAAAAAAAAAAAACAAAAAAAAAAAAAAEAAAQQESD2F2a2kKFkWCmwXYAYBCujYAAxQgAAAkCBMACgAUgQAgFJIAgCIEAAAAAAAAAQEiCQAAQEBAAAIACAAAAAAAIAAAAAAAQQAABAAIAAAAAAAAEAQAAIAAQAAAAIAABEhAAAQQAECAAAAAAQAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAAIAAA&addtl_consent=2~70.89.93.108.122.149.161.184.196.236.259.311.313.314.323.358.415.442.486.494.495.540.574.723.827.864.981.1029.1047.1048.1051.1095.1097.1126.1205.1276.1301.1365.1415.1449.1514.1570.1577.1598.1651.1716.1735.1753.1765.1870.1878.1889.1958.2072.2253.2299.2373.2415.2506.2526.2531.2568.2571.2575.2624.2677.2778~dv.&client=ca-pub-7305869755181373&output=html&h=280&num_ads=1&adk=2298234470&adf=4112119753&pi=t.aa~a.707385543~i.2~rp.4&abgtt=6&w=750&fwrn=4&fwrnh=100&lmt=1784638228&rafmt=1&armr=3&sem=mc&pwprc=8641195709&ad_type=text_image&format=750×280&url=https%3A%2F%2Fwww.slobodna-bosna.ba%2Fvijest%2F496554%2Fnova_funkcija_nova_strategija_mijenja_li_evropska_unija_pristup_prema_zapadnom_balkanu.html&fwr=0&pra=3&rh=188&rw=750&rpe=1&resp_fmts=3&aiof=10&asro=0&aimartd=4&aieuf=1&aicrs=1&fa=27&uach=WyJXaW5kb3dzIiwiMTAuMC4wIiwieDg2IiwiIiwiMTUwLjAuNzg3MS4xMjkiLG51bGwsMCxudWxsLCI2NCIsW1siTm90O0E9QnJhbmQiLCI4LjAuMC4wIl0sWyJDaHJvbWl1bSIsIjE1MC4wLjc4NzEuMTI5Il0sWyJHb29nbGUgQ2hyb21lIiwiMTUwLjAuNzg3MS4xMjkiXV0sMF0.&dt=1784636848409&bpp=7&bdt=1088&idt=7&shv=r20260720&mjsv=m202607160101&ptt=9&saldr=aa&abxe=1&cookie=ID%3De40e0a99c9ccb4ff%3AT%3D1780775371%3ART%3D1784636713%3AS%3DALNI_Mb20ldXbe-mehnMuLwZIAVwaxTWqQ&gpic=UID%3D000013be5aeddc75%3AT%3D1780775371%3ART%3D1784636713%3AS%3DALNI_MarOts0-e2BF9nEf83E0YeZKmKdvA&eo_id_str=ID%3D81f90dc85940c5de%3AT%3D1780775371%3ART%3D1784636713%3AS%3DAA-AfjbUSn6xwEzzjHjEDxWUfK0v&prev_fmts=0x0%2C750x450&nras=2&correlator=7719446534795&frm=20&pv=1&u_tz=120&u_his=10&u_h=768&u_w=1366&u_ah=728&u_aw=1366&u_cd=24&u_sd=1&dmc=8&adx=273&ady=1183&biw=1351&bih=607&scr_x=0&scr_y=0&eid=31099682%2C95396101%2C95396138%2C95396251&oid=2&pvsid=995679206831314&tmod=40578524&uas=1&nvt=1&ref=https%3A%2F%2Fwww.slobodna-bosna.ba%2F&fc=1408&brdim=0%2C0%2C0%2C0%2C1366%2C0%2C1366%2C728%2C1366%2C607&vis=1&rsz=%7C%7Cs%7C&abl=NS&fu=1152&bc=31&bz=1&ifi=3&uci=a!3&btvi=2&fsb=1&dtd=M
Kriteret e mëparshme evropiane mbeten kyçe: sundimi i ligjit, reformat gjyqësore, lufta kundër korrupsionit dhe reformat ekonomike janë ende baza e procesit të zgjerimit. Megjithatë, vitet e fundit, Brukseli ka këmbëngulur gjithnjë e më shumë në stabilitetin politik, bashkëpunimin rajonal dhe marrëdhëniet e fqinjësisë së mirë, veçanërisht pasi pushtimi rus i Ukrainës e solli sigurinë e kontinentit evropian dhe parandalimin e përhapjes së ndikimeve ruse dhe të tjera të jashtme përsëri në qendër të prioriteteve politike.
Zbuloni më shumë
Intervista
Revista
Kupa e Botës 2026
Ky është pikërisht një nga kontekstet në të cilat mund ta interpretojmë emërimin e Marko Makovec.
Më shumë sesa thjesht një takim personeli
Analisti politik Adi Ćerimagić beson se zgjedhja e Makovec nuk është një surprizë, duke pasur parasysh shumë vite përvojë në diplomacinë evropiane dhe njohuritë e mira të rajonit.
“Marko Makovec është një diplomat slloven dhe evropian me përvojë. Ai ishte këshilltar i Presidentit të Sllovenisë, punoi për një kohë të gjatë në Shërbimin Evropian të Veprimit të Jashtëm dhe vitin e fundit ishte kreu i kabinetit të Komisioneres Evropiane për Zgjerim Marta Kos. Ai është një person që e njeh shumë mirë Brukselin, vendet e Ballkanit Perëndimor dhe aktorët politikë në rajon”, tha Ćerimagić në një intervistë me N1.Sipas tij, krijimi i këtij funksioni ndoshta është për shkak të nevojës gjithnjë e më të theksuar që Bashkimi Evropian të jetë më i pranishëm dhe konkret në zgjidhjen e sfidave politike në Ballkanin Perëndimor.
Mendoj se, përveç hapit të tij profesional, një nga arsyet është presioni mbi Bashkimin Evropian për të treguar më shumë, për të qenë më proaktiv dhe për të ndihmuar në zgjidhjen e problemeve specifike. Është e vështirë të thuhet saktësisht, në periudhën e ardhshme ai duhet të jetë për detyra të veçanta brenda politikës së zgjerimit, në lidhje me normalizimin e marrëdhënieve midis shteteve ose brenda shteteve si Bosnja dhe Hercegovina dhe pajtimin”, beson Ćerimagiq.
Ai shton se mjafton të shikosh retorikën politike në rajon për ta bërë të qartë pse Bashkimi Evropian dëshiron t’i kushtojë më shumë vëmendje kësaj fushe.
Kush është Marko Makovec?
Një diplomat dhe jurist slloven me arsim, i specializuar në të drejtën ndërkombëtare, u emërua në pozicionin e ri. Gjatë karrierës së tij, ai ishte këshilltari kryesor për politikën e jashtme i presidentit dhe kryeministrit të Sllovenisë, ambasador dhe përfaqësues i Sllovenisë në Komitetin Politik dhe të Sigurisë të Bashkimit Evropian, zëvendëskryetar i misionit në ambasadën sllovene në Romë dhe që nga viti 2020 drejtor dhe zëvendësdrejtor i përgjithshëm për Evropën në Shërbimin Evropian të Veprimit të Jashtëm (EEAS). Ai flet anglisht, frëngjisht, italisht dhe kroatisht, dhe e kaloi pjesën më të madhe të karrierës së tij profesionale duke punuar në çështjet e Ballkanit Perëndimor dhe politikës së jashtme evropiane.
Edhe pse ai nuk do të ketë kompetenca ekzekutive ose mandat si përfaqësuesit specialë të Bashkimit Evropian, roli i tij do të jetë të këshillojë Komisionin Evropian për çështjet e pajtimit, bashkëpunimit rajonal dhe normalizimit të marrëdhënieve, pra fusha që Brukseli i lidh gjithnjë e më shumë me politikën e zgjerimit.
Çfarë do të thotë kjo për rajonin?
Pozicioni i ri në vetvete nuk do të ndryshojë marrëdhëniet në Ballkanin Perëndimor, dhe as Makovec nuk do të ndërmjetësojë në çdo mosmarrëveshje politike. Megjithatë, themelimi i tij tregon se Komisioni Europian dëshiron të ketë një person që do të merret sistematikisht me çështjet që kanë mbetur në plan të dytë për vite me radhë, edhe pse ato shpesh e kanë ngadalësuar rrugën europiane të vendeve të rajonit.
Edhe pse nuk ka një shpjegim zyrtar nga Brukseli pas krijimit të këtij funksioni, për Bosnjën dhe Hercegovinën kjo mund të nënkuptojë një fokus më të madh nga Komisioni Evropian në dialogun politik, funksionimin e institucioneve dhe stabilitetin e brendshëm, ndërsa në nivel rajonal fokusi mund të mbetet në marrëdhëniet midis vendeve të Ballkanit Perëndimor dhe çështjet që kanë rënduar procesin e integrimit evropian për vite me radhë.Emërimi i Makovec përkon me diskutimet rreth të ardhmes së angazhimit ndërkombëtar në Bosnjë dhe Hercegovinë. Konkretisht, pas dorëheqjes së Christian Schmidt, negociatat kanë qenë të pasuksesshme për muaj të tërë për pasardhësin e tij, me pikëpamje të ndryshme midis anëtarëve individualë të Bashkimit Evropian dhe Shteteve të Bashkuara se kush duhet të marrë përsipër funksionin e personit që mbikëqyr pjesën civile të zbatimit të procesit të paqes në vendin tonë.Mbetet për t’u parë nëse funksioni i ri do të sjellë rezultate konkrete. Megjithatë, vetë vendimi i Komisionit Evropian për t’i kushtuar një funksion të veçantë pajtimit dhe normalizimit të marrëdhënieve për herë të parë tregon se Brukseli po e sheh gjithnjë e më shumë rajonin vetëm përmes përmbushjes së kushteve teknike për anëtarësim. Në një kohë sfidash të theksuara gjeopolitike, Bashkimi Evropian vlerëson qartë se stabiliteti i Ballkanit Perëndimor nuk është më vetëm çështje zgjerimi, por edhe e sigurisë së vet, prandaj dëshiron të luajë një rol politik më aktiv në zgjidhjen e problemeve që e kanë rënduar rajonin për vite me radhë.
