Jeta e ish-marins amerikan Robert Gilman, i cili ndodhet në një burg rus që nga viti 2022, është në rrezik pasi ra në gjendje të ngadaltë në qershor. Motra e tij dhe dy organizata për mbrojtjen e pengjeve pretendojnë se ai është torturuar dhe droguar me substanca psikoaktive, shkruan Reuters .
Apele diplomatike për lirim
Shtëpia e Bardhë dhe Departamenti i Shtetit i kanë kërkuar Moskës të lirojë Gilmanin, 32 vjeç, në mënyrë që ai të mund të marrë trajtim urgjent në SHBA, tha Eric Lebson, drejtor strategjik i Global Reach, i cili përfaqëson familjen. Lebson shtoi se Gilman po ushqehet nëpërmjet një tubi.
Një zyrtar i lartë i administratës Trump, i cili foli gjithashtu në kushte anonimiteti, tha se administrata po “ndjek nga afër rastin e z. Gilman dhe u ka kontaktuar drejtpërdrejt rusëve në mënyrë të përsëritur për të kërkuar kthimin e tij në Shtetet e Bashkuara”. Departamenti i Shtetit tha në një deklaratë: “Jemi thellësisht të shqetësuar për shëndetin e Robert Gilman dhe ndalimin e tij të vazhdueshëm”.
Një burim i njohur me situatën i konfirmoi Reuters se Sekretari i Shtetit Marco Rubio diskutoi rastin me Ministrin e Jashtëm rus Sergei Lavrov gjatë një takimi më 23 korrik në Manila. Burimi nuk kishte informacion në lidhje me përgjigjen e Lavrovit.
Në spital në gjendje katatonike
Gilman u burgos në Voronezh, rreth 550 kilometra në jug të Moskës. Në fund të qershorit, ai u transferua nga spitali i burgut në repartin psikiatrik të një spitali civil në një gjendje katatonike, e cila u vlerësua si një “stupor disociativ”, tha Lebson.
Sipas klasifikimit ndërkombëtar të sëmundjeve, ky çrregullim përshkruhet si një reduktim i ndjeshëm ose mungesë e plotë e lëvizjeve vullnetare dhe reagimeve normale ndaj stimujve të jashtëm. Gilman nuk mund të komunikojë, sytë e tij janë vazhdimisht të mbyllur dhe ai merr ushqim dhe lëngje përmes një tubi. Për shkak të kësaj gjendjeje, ai nuk ishte në gjendje të merrte pjesë në seancat gjyqësore.
Lebson tha se spitali rus ia ka ndaluar nënës së Gilmanit ta vizitojë atë, pavarësisht se ka një urdhër gjykate për ta bërë këtë. As konsujt amerikanë dhe as avokati i tij rus nuk lejohen të hyjnë në spital. “Duket se ai nuk po merr kujdesin që i nevojitet dhe ne jemi shumë të shqetësuar për jetën dhe sigurinë e tij”, tha Elizabeth Richards, drejtoreshë e Fondacionit Foley, i cili po ndjek çështjen.Arrestimi dhe dënimi i parë
Gilman, i cili shërbeu në Korpusin e Marinës nga gushti 2019 deri në gusht 2020, u arrestua më 17 janar 2022 në Voronezh ndërsa udhëtonte me tren. Mediat shtetërore ruse raportuan se ai u ndalua për dyshimin se kishte goditur me grusht një oficer policie ndërsa ishte i dehur. Babai i tij, Vladimir Gilman, i cili emigroi në Massachusetts nga Rusia, shkroi në një artikull të tetorit 2024 për Boston Globe se akuzat ishin të rreme.
Ai pretendoi se djali i tij u sëmur gjatë incidentit dhe goditi aksidentalisht oficerin, i cili nuk u lëndua, dhe hoqi dorë nga padia dhe nuk dëshmoi në gjyq. Robert Gilman u dënua me katër vjet e gjysmë burg. Në mars të vitit 2023, familja i kërkoi Departamentit të Shtetit ta shpallte atë të ndaluar padrejtësisht, një status që do ta bënte lirimin e tij një përparësi për qeverinë e SHBA-së, por ky vendim nuk është marrë ende.
Zgjatje dënimi dhe akuza për torturë
Mediat shtetërore ruse raportuan se dënimi i Gilmanit u zgjat në 10 vjet në vitin 2024 për një sulm të dyshuar ndaj stafit të burgut. Lebson dhe Richards i mohojnë akuzat. Ata pretendojnë se Gilman është mbajtur në kushte jashtëzakonisht të ashpra, i torturuar nga rojet dhe i janë dhënë substanca psikoaktive, gjë që përfundimisht çoi në transferimin e tij në spital.
Motra e Gilmanit, Lexie Hudson, tha: “Kam më shumë frikë për vëllain tim sesa kam pasur ndonjëherë që kur filloi ky makth. Kam frikë se nuk do ta shoh më kurrë nëse rusët nuk e lënë të shkojë. Kam frikë se mund të vdesë.”
Lebson e krahasoi situatën me rastin e Otto Warmbier, një student amerikan i cili u lirua nga një burg i Koresë së Veriut në gjendje kome në vitin 2017 dhe vdiq shpejt nga dëmtime të rënda në tru. “Ne kemi frikë seriozisht se situata me Otto Warmbier mund të ndodhë përsëri”, tha Lebson.
