KUR ushtria ruse e informoi Marian se babai i saj 59-vjeçar ishte plagosur në fushën e betejës në Ukrainë dhe më pas kishte vdekur, ajo u trondit dyfish. Jo vetëm që nuk kishte idenë që babai i saj, Yuri, ishte rekrutuar në ushtri, por zbuloi gjithashtu se ai ishte martuar vetëm dy ditë para se të nisej për në luftë.
Rasti është pjesë e një problemi në rritje në Rusi, ku gratë, të quajtura “vejusha të zeza” nga media dhe zyrtarët, akuzohen se kanë lidhur martesa të rreme me ushtarë për të marrë kompensim shtetëror në rast të vdekjes së tyre, raporton CNN.
«Jam ende në shok dhe nuk mund ta pranoj atë që ndodhi», tha Maria në apartamentin e saj të vogël në Shën Petersburg. «Në fillim gjithçka më dukej si një ëndërr. Dhe tani ndonjëherë zgjohem dhe mendoj se i kam ëndërruar të gjitha. Por ky është realiteti», shtoi ajo.
Nusja, të cilën Marija nuk e takoi kurrë dhe të cilën babai i saj nuk e përmendi kurrë, ishte 22 vjet më e re se ai. Kjo e bëri atë trashëgimtaren e tij ligjore, gjë që i jep të drejtë për kompensim zyrtar.
“Nuk fola kurrë me atë grua. Nuk di çfarë t’i them sepse menjëherë dyshova se ishte një mashtrim”, tha 37-vjeçarja Marija, emri i plotë i së cilës CNN nuk po e publikon për të mbrojtur privatësinë e saj. CNN i është drejtuar vejushës së Yurit për koment.
Skema të rreme martesore
Kur vdes një ushtar rus, të afërmit e tij ose të saj më të afërt marrin pagesa të njëpasnjëshme nga ushtria që fillojnë nga 5 milionë rubla, ose rreth 55,000 euro. Kompensimi synon t’u ofrojë rekrutëve një garanci se familjet e tyre do të kujdesen nëse ndodh më e keqja.
Por në Rusi ka një shqetësim në rritje se ky privilegj po shfrytëzohet nga mashtruesit, të cilët akuzohen se i joshin burrat e cenueshëm në martesa të rreme përpara se të shkonin në luftë, duke kërkuar më pas kompensim nëse vdesin, duke i privuar kështu nga trashëgimia të afërmit e tjerë.
Në muajt e fundit, publiku rus është tronditur nga histori të shumta për rekrutë që dyshohet se janë joshur për martesë nga gra para se të vdisnin në vijën e frontit ose që ishin martuar në shtratin e vdekjes. Në një rast të tillë vitin e kaluar, një infermiere në një spital ushtarak u pushua nga puna pas akuzave se u martua me pesë ushtarë për të cilët ishte kujdesur para se të vdisnin nga plagët e tyre, të gjitha me qëllim që të përfitonte nga përfitimet e tyre.
Ky lloj abuzimi ka provokuar një reagim të fortë në një shoqëri gjithnjë e më të shqetësuar nga pasojat e luftës në Ukrainë, të cilën Kremlini vazhdon ta quajë një “operacion ushtarak special”, në jetën e përditshme. Në kontekstin e një ekonomie në dobësim, mungesës së karburantit, një numri në rritje të viktimave dhe sulmeve ukrainase në territorin rus, dënimet e mashtruesve po bëhen më të forta, me presion publik që shteti të marrë masa më të rrepta.
“Familjet e pjesëmarrësve në Operacionin Special Ushtarak kanë nevojë për mbrojtje nga kriminelët e paturpshëm, nga të ashtuquajturat ‘vejusha të zeza’, nga mashtruesit financiarë dhe telefonikë që synojnë ata që morën pagesa në para të gatshme”, tha Leonid Slutsky, një anëtar i shquar i parlamentit rus. Ai shtoi se “krime” të tilla tani po marrin “përmasa serioze”.
Stimujt shtetërorë dhe llogaritjet cinike
Pas fillimit të pushtimit të Ukrainës në shkurt të vitit 2022, Kremlini i inkurajoi në mënyrë aktive rekrutët të martoheshin, me shumë mundësi për të forcuar mbështetjen familjare ose për t’u ngjallur atyre një motiv shtesë për të luftuar. Fushata për të promovuar martesën ishte në përputhje me politikën e Vladimir Putinit për të promovuar të ashtuquajturat vlera tradicionale në mes të rënies demografike të Rusisë.
Autoritetet lehtësuan dasma të shpejta për ushtarët e rekrutuar për të shmangur periudhën e zakonshme të pritjes, ndërsa televizioni shtetëror transmetoi dasma masive të organizuara nga zyrtarët vendas.
Martesa me një ushtar, veçanërisht me një rekrut që shkon në fushën e betejës ku jetëgjatësia është jashtëzakonisht e shkurtër, është portretizuar madje si një mënyrë për të zgjidhur problemet e strehimit. Në një podcast video të regjistruar vitin e kaluar në qytetin siberian të Tomskut, një agjent pasurish të paluajtshme ofroi disa këshilla jashtëzakonisht cinike.
“Jam një grua 30-vjeçare, por nëse dua të blej një apartament, ku do t’i gjej paratë?” pyeti prezantuesja Darya Cherdantseva.
«Është e thjeshtë», u përgjigj agjentja Marina Orlova. «Gjeni një burrë që shërben në Operacione Speciale Ushtarake dhe kur të vdesë, do të merrni 8 milionë rubla (102,000 dollarë)», tha ajo duke qeshur.
“Shumë gra blejnë apartamente të lira si këto kohët e fundit. Është një biznes.” Të dyja gratë u ndoqën penalisht, u dënuan me shërbim ndaj komunitetit dhe u detyruan t’u kërkonin falje ushtarëve dhe grave të tyre.
Litigimi dhe zemërimi publik
Gjykatat ruse kanë ndërhyrë në raste të tjera të profilit të lartë, siç është konflikti midis nënës së një ushtari nga Ryazan dhe një gruaje vendase që ai e takoi dhe u martua gjatë një leje të shkurtër. Ushtari Georgy Kostirko u takua me Angelina Varyukhinën në internet dhe u martua me të dhjetë ditë më vonë, përpara se të kthehej në njësinë e tij.
Sipas nënës së Kostirkos, gruaja e tij e re shpejt filloi të postonte foto dhe video të saj me burra të tjerë në mediat sociale, duke e shtyrë djalin e saj të paraqiste kërkesë për divorc. Megjithatë, ai vdiq para se të përfundonin procedurat, duke e lënë atë si përfituesen ligjore.
Varyukhina tregoi një histori tjetër. Ajo pretendoi se akuzat për martesën e saj të shkurtër ishin një përpjekje për të “njollosur” reputacionin e saj dhe se ajo dhe Kostirko u pajtuan pas një grindjeje. Ajo tha se fotot e saj me burra të tjerë kishin për qëllim ta bënin Georgiy-n xheloz. Gjykata përfundimisht e anuloi statusin e saj si trashëgimtare, por skandali shkaktoi zemërim publik.
A janë të përfshirë anëtarë të forcave të sigurisë ruse?
Ka pasur gjithashtu incidente në të cilat duket se janë përfshirë anëtarë të forcave të sigurisë ruse. Ata dyshohet se kanë organizuar mashtrime me “vejushat e zeza” dhe kanë punuar me gra për të dërguar burrat e tyre të rekrutuar rishtas në misione të rrezikshme në këmbim të një pjese të kompensimit.
Në një rast të tillë vitin e kaluar, media ruse raportoi për një hetim në Primorsky Krai në lindjen e largët të vendit. Ai përfshinte një skemë që përfshinte një oficer, një rreshter dhe një kontabilist ushtarak. Ata u akuzuan për rekrutimin e burrave të pambrojtur, përfshirë jetimë dhe njerëz pa të afërm të ngushtë, dhe për organizimin e martesave për ta.
Rekrutët dyshohet se dërgoheshin në pozicione me rrezik të lartë ku kishin më shumë gjasa të vdisnin. Që atëherë nuk ka pasur asnjë informacion të ri publik në lidhje me rastin.
Apartamenti është shitur dhe e veja mungon.
Në Shën Petersburg, Maria çoi një ekip të CNN-së në apartamentin e vjetër të babait të saj, i cili ishte shitur që atëherë. Ajo ishte e bindur se edhe ai ishte mashtruar dhe se apartamenti i tij i ishte marrë. Pas një dere të thyer, pronarët e rinj pretendonin se shitja ishte e ligjshme dhe se ata nuk e kishin takuar kurrë shitësin. Si paratë ashtu edhe e veja, ashtu si babai i Marias, ishin zhdukur.
“Nuk ka mbetur absolutisht asgjë dhe kjo më dhemb jashtëzakonisht shumë. Nuk kam asnjë gjë që më kujton atë, vetëm çelësat e apartamentit që nuk e hapin më derën dhe kaq”, tha Marija mes lotësh.
