Sulltani i Bruneit, Hassanal Bolkiah, e ka larguar nusen e tij nga familja mbretërore, duke i hequr titullin mbretëror për sjellje të konsideruar “të papërshtatshme” dhe për “mungesë respekti” ndaj tij, gruas së tij dhe monarkisë.
Vendimi ka të bëjë me 33-vjeçaren Raabi’atul Adawiyyah, gruan e Princit Abdul Malik, djalit të dytë të sulltanit dhe të katërtit në radhën e fronit.
Mbetet e panjohur se çfarë ndodhi saktësisht pas dyerve të mbyllura. Oborri mbretëror nuk ka zbuluar se çfarë akti ose sjelljeje specifike çoi në një vendim kaq drastik dhe të pazakontë .
Sipas një njoftimi zyrtar të botuar në gazetën shtetërore Pelita Brunei, titulli “Yang Amat Mulia Pengiran Anak Isteri”, i cili iu dha Raabi’atul Adawiyyah pas martesës së saj, u revokua me efekt të menjëhershëm më 7 gusht. Arsyeja e dhënë ishte sjellja që nuk ishte në përputhje me atë që pritej nga gruaja e një anëtari të familjes mbretërore dhe që dyshohet se dëmtonte prestigjin e monarkisë.
Deklarata flet gjithashtu për mungesë respekti jo vetëm ndaj Sulltan Hassanal Bolkiah, por edhe ndaj Mbretëreshës Saleha dhe familjes mbretërore në tërësi . Nuk u dhanë detaje të mëtejshme rreth incidentit në fjalë.
Dasma madhështore dhe katër vajzat
Raabi’atul iu bashkua familjes mbretërore të Bruneit në vitin 2015 , kur u martua me Princin Abdul Malik. Çifti ka katër vajza dhe, sipas raportimeve të deritanishme, titujt e fëmijëve të tyre nuk preken nga vendimi i sulltanit .
Gjithashtu nuk ka pasur asnjë njoftim për divorcin ose ndarjen e çiftit , gjë që e bën heqjen e titullit edhe më të pazakontë.
Abdul Malik ka fituar gjithashtu një rol të përmirësuar politik në muajt e fundit. Në riorganizimin e kabinetit në qershor, ai u emërua ministër në Zyrën e Kryeministrit, pozicioni i parë qeveritar i karrierës së tij.
Kush është Sulltani i fuqishëm i Bruneit?
Hassanal Bolkiah mbushi 80 vjeç në korrik dhe ka qenë në fron që nga 5 tetori 1967, kur pasoi të atin pas abdikimit të tij. Ai është aktualisht monarku me mandatin më të gjatë në botë .
Brunei fitoi pavarësinë e plotë nga Britania në vitin 1984 dhe Bolkiah ka qenë kryeministër i vendit që atëherë. Ndryshe nga monarkitë kushtetuese evropiane, sulltani ka kompetenca ekzekutive jashtëzakonisht të gjera dhe është autoriteti më i lartë ekzekutiv në shtet.
Pas riorganizimit të fundit të qeverisë, ai ende mban, përveç postit të kryeministrit, portofolet e mbrojtjes dhe të financave . Pozicionin e ministrit të jashtëm, të cilin e mbante deri vonë, e mori në qershor djali i tij, Princi Abdul Mateen.
Ligji i Sheriatit dhe protesta ndërkombëtare
Mbretërimi i gjatë i Hassanal Bolkiah është shoqëruar gjithashtu me kritika të forta ndërkombëtare për situatën e të drejtave të njeriut në sulltanatin e vogël dhe të pasur me naftë në Azinë Juglindore.
Brunei filloi të zbatojë gradualisht një kod penal islamik të rreptë bazuar në ligjin e sheriatit në vitin 2014. Faza e tij më e rreptë hyri në fuqi në prill të vitit 2019 dhe përfshin dënime jashtëzakonisht të ashpra për një sërë veprash penale, duke përfshirë vdekjen me gurë në raste të caktuara të tradhtisë bashkëshortore dhe akte të caktuara seksuale midis burrave , si dhe ndëshkimin trupor për vepra të tjera penale.
Zbatimi i dispozitave shkaktoi një protestë globale . Organizatat e të drejtave të njeriut, qeveritë dhe figurat e argëtimit reaguan fuqishëm, ndërsa George Clooney dhe Elton John udhëhoqën një fushatë për të bojkotuar hotelet luksoze të lidhura me Brunein, duke përfshirë Dorchester në Londër dhe Beverly Hills Hotel në Los Angeles.
Nën presionin ndërkombëtar, në maj 2019, Sulltani njoftoi se moratoriumi de facto ekzistues mbi ekzekutimet do të zgjerohej për të përfshirë veprat penale sipas kodit penal islamik . Megjithatë, dispozitat e kontestuara nuk u shfuqizuan , por mbetën në kuadrin ligjor të Bruneit.
Me informacion nga Daily Mail, Reuters
