Pa shumë bujë apo ceremoni zyrtare, nëndetësja më e re e Rusisë, Khabarovsk, u largua në heshtje nga porti i Severodvinskut javën e kaluar dhe u nis për testet e saj të para në Detin e Bardhë.Por, megjithëse lëshimi në det u zhvillua pa ceremoni, çdo lëvizje e kësaj anijeje është nën mbikëqyrje të ngushtë nga shërbimet e inteligjencës perëndimore dhe analistët ushtarakë, shkruan Telegraph.
Është një nëndetëse mbresëlënëse 10,000 tonëshe që u ndërtua vetëm për një qëllim: të mbante deri në gjashtë kopje të armës më të fundit dhe më shkatërruese të Vladimir Putinit – torpedos bërthamore Poseidon.
Sipas mediave ruse, Poseidon është një dron nënujor autonom me reaktorin e vet bërthamor në miniaturë. Mund të lëshohet nga një distancë e gjatë, të përshkojë më shumë se 10,000 kilometra dhe të zhytet në thellësi deri në 1,000 metra.
Misioni i tij është të afrohet në heshtje mbi një objektiv dhe të shpërthejë një kokë bërthamore nën ujë, duke krijuar një shpërthim shkatërrues dhe potencialisht një cunami masiv radioaktiv, të aftë të shkatërrojë qytetet bregdetare dhe bazat ushtarake.
Kërcënimet ndaj Londrës dhe përgjigja britanike
Testi i Khabarovskit përkoi me një valë të re retorike nxitëse në Moskë. Pasi Mbretëria e Bashkuar miratoi përdorimin e dronëve nga Ukraina për sulme të thella brenda territorit rus, propagandistët kryesorë shtetërorë kërkuan hapur përdorimin e Poseidonit kundër Britanisë. Prezantuesi i famshëm televiziv Vladimir Solovyov tha në emisionin e tij: “Jepuni britanikëve tre ditë që të mësojnë të marrin frymë nën ujë, pastaj goditini me Poseidon”.
Një paralajmërim më zyrtar, por po aq i zymtë, mbërriti shpejt nga ambasada ruse në Londër se Britania “do të paguajë një çmim më të lartë sa më shumë që ta ndihmojë Kievin”.
Kryeministri i ri britanik, Andy Burnham, i ka hedhur poshtë me vendosmëri këto kërcënime, duke thënë se Mbretëria e Bashkuar nuk është një “mik i mirë” dhe se mbështetja e saj për Ukrainën mbetet e padiskutueshme.
Armë e Ditës së Gjykimit apo mashtrim i shtrenjtë?
Pavarësisht se Poseidoni tingëllon i frikshëm në letër, ekspertët perëndimorë po qetësojnë pasionet dhe po theksojnë se shanset e përdorimit të tij real janë jashtëzakonisht të vogla.
Dr.
Richard Connolly , një ekspert për politikën mbrojtëse ruse nga instituti prestigjioz ushtarak RUSI, thekson se kjo është një armë për skenarin e “fundit të botës”, të cilën Rusia nuk e ka në sasi të mëdha:
Duhet të pyesim veten se kujt i drejtohen këto deklarata. Nëse Rusia do të bënte vërtet atë që sugjerojnë prezantuesit e saj televizivë, do të përballej me hakmarrje të menjëhershme nga sistemi bërthamor britanik Trident. Moska e di mirë këtë dhe sigurisht që nuk dëshiron ta paguajë atë çmim.
Rastësisht, vetë ideja e një arme të tillë nuk është e re, ajo daton që nga vitet 1950, kur shkencëtarët sovjetikë po kërkonin një mënyrë për të anashkaluar mbrojtjen amerikane dhe për të krijuar një cunami që do të shkatërronte portet amerikane.
Projekti u braktis më pas sepse sovjetikët nuk mund të vendosnin një reaktor bërthamor në një hapësirë kaq të vogël, kështu që rrezja e veprimit ishte e kufizuar në vetëm rreth 30 kilometra.
Por në filli të viteve 2000, Rusia i nxori përsëri nga sirtari modelet e vjetra, nga frika se mburojat amerikane të mbrojtjes nga raketat do t’i bënin raketat e tyre balistike konvencionale të vjetëruara.
Kështu lindën Poseidon dhe raketa kruz me energji bërthamore Skyfall (e quajtur ‘Çernobili fluturues’ nga vëzhguesit perëndimorë për shkak të rrezatimit).
Rusia planifikon të ndërtojë gjithsej 30 nëndetëse Poseidon dhe katër nëndetëse speciale – përveç Khabarovsk-ut të ri, nëndetësja më e vjetër Belgorod është konvertuar tashmë për këto detyra.
Presioni psikologjik mbi Perëndimin
Analisti ushtarak William Alberque pohon se Poseidoni u projektua kryesisht si një armë ‘sulmi i dytë’ (hakmarrjeje), por në praktikë shërben si një mjet i fuqishëm diplomatik-psikologjik me të cilin Putini shantazhon Perëndimin dhe përpiqet të ndajë SHBA-në nga aleatët e saj evropianë.
Megjithatë, ende ka debat midis ekspertëve se sa efektive dhe e fshehtë është në të vërtetë kjo armë. Nëse krijon shumë zhurmë dhe shqetësime në ujë me shpejtësi më të larta, sonari i NATO-s, fregatat anti-nëndetëse dhe avionët mund ta zbulojnë lehtësisht atë.
Në fund të fundit, rreziku më i madh i Poseidonit qëndron në faktin se e detyron Perëndimin të hyjë në një garë të kushtueshme armatimesh dhe në zhvillimin e sistemeve mbrojtëse. Por, siç përfundon Dr. Connolly, shpenzimi i miliarda dollarëve për mbrojtje kundër armëve të tilla nuk ka shumë kuptim:
– Do të shpenzoje një sasi të jashtëzakonshme parash për të mbrojtur veten nga diçka që do të përdoret vetëm kur të ketë filluar një luftë e përgjithshme bërthamore, dhe në atë rast asnjëri prej nesh nuk do të jetë këtu gjithsesi, përfundon ai.
