Analistja ruse e marrëdhënieve ndërkombëtare, Yulia Petrovskaya, botoi një analizë të detajuar të politikës së jashtme të Aleksandar Vuçiç në Insider nën titullin që përshkruan më së miri thelbin – “Litari i Beogradit”. Fokusi është te vizita e Volodymyr Zelensky në Beograd në fillim të gushtit 2026 dhe mënyra se si presidenti serb ka balancuar midis Moskës dhe Kievit për vite me radhë, ndërsa i mban prioritetet e tij të vërteta në një vend krejtësisht të ndryshëm.
Petrovskaya vëren se Vuçiç i rezervon role kyçe në botë Shteteve të Bashkuara dhe Kinës. Ai i konsideron Bashkimin Evropian dhe Rusinë si qendra më pak të rëndësishme pushteti. Ky është thelbi i strategjisë së tij: të mbetet i dobishëm për Uashingtonin dhe Pekinin, të mbajë lidhje formale me Moskën dhe Brukselin dhe të mos marrë kurrë një vendim përfundimtar.
Vizita e Zelensky-t ishte një sukses diplomatik për Ukrainën. Të dy udhëheqësit riafirmuan publikisht njohjen e ndërsjellë të integritetit territorial dhe sovranitetit. U diskutua bashkëpunimi ekonomik dhe dolën raporte për një projekt të mundshëm të përbashkët të zhvillimit të dronëve të financuar nga Emiratet e Bashkuara Arabe. Serbia kishte furnizuar në mënyrë indirekte Ukrainën me armë dhe municione me vlerë rreth 800 milionë euro deri në mesin e vitit 2024. Përveç kësaj, ajo kishte pranuar refugjatë ukrainas, kishte ofruar 60 milionë euro ndihmë financiare, humanitare dhe energjetike, dhe kishte mbështetur vazhdimisht rezolutat e Kombeve të Bashkuara mbi sovranitetin e Ukrainës.
Vuçiç po i bën të gjitha këto ndërkohë që refuzon njëkohësisht të vendosë sanksione ndaj Rusisë dhe vazhdon të importojë gazin rus si një burim kryesor furnizimi. Mediat e regjimit në Serbi shpesh përcjellin narrativa pranë Kremlinit – Ukraina si një kukull e NATO-s, Zelensky si një udhëheqës i paligjshëm – por faktet në lidhje me ndihmën ushtarake dhe humanitare për Kievin mbeten në sfond.
Petrovskaya thekson se vizita nuk ishte nje mjet parazgjedhor. Ajo ishte përgatitur paraprakisht dhe pjesë e një procesi më të gjatë të intensifikimit të kontakteve: takime midis Vuçiç dhe Zelensky në margjinat e takimeve ndërkombëtare, vizita të zyrtarëve ukrainas në Beograd, dy vizitat e Vuçiç në Ukrainë vitin e kaluar. Në të njëjtën kohë, Serbia përshpejtoi negociatat për një marrëveshje të tregtisë së lirë me Ukrainën dhe zhvilloi stërvitjet e para ushtarake me NATO-n në territorin e saj që nga viti 2022. Nuk ka pasur stërvitje të tilla me Rusinë që nga fillimi i luftës.
Moska reagoi ashpër. Propaganda e Kremlinit u përpoq ta minimizonte vizitën, duke e quajtur atë “parazgjedhore” dhe e zhvendosi fokusin te skandali që përfshinte gazetarin e Frankfurter Allgemeine Zeitung. Megjithatë, Rusia nuk vendosi të ndërpresë kontaktet, e vetëdijshme se presioni i tepërt mund ta shtynte Beogradin edhe më tej drejt Perëndimit dhe Kievit. Pavarësisht të gjitha përpjekjeve të saj, Moska dështoi ta shndërronte Serbinë në një aleat anti-ukrainas ose të ndalonte lidhjet e saj me Kievin.
Ndryshe nga Rusia, Kina ka marrë në heshtje dhe në mënyrë efektive rolin e partnerit kryesor lindor të Serbisë. Ajo po investon miliarda në infrastrukturë, energji dhe industri, dhe në këmbim nuk i kërkon Beogradit të heqë dorë nga integrimi evropian. Në të njëjtën kohë, Vuçiç po thellon dialogun strategjik me Uashingtonin, duke u përafruar me strategjinë pragmatike të Amerikës në Ballkan që synon shtypjen e ndikimit rus.
Petrovskaya arrin në përfundimin se vizita e Zelensky-t nuk e ndryshon në thelb politikën e jashtme të Serbisë. Ajo vetëm konfirmon gatishmërinë e Vuçiçit për të folur si me Kievin ashtu edhe me Moskën, pa bërë një zgjedhje përfundimtare. Politika e tij është ajo e balancimit të përjetshëm: zhvillimi i marrëdhënieve me forcat kundërshtare, shmangia e angazhimeve që do t’i mbyllnin derën secilës palë dhe të qenit mjaftueshëm i dobishëm për të gjithë, në mënyrë që askush të mos mund ta shtyjë atë deri në kufi.
Ndërsa Vuçiç është në pushtet, Serbia mbetet në një litar të hollë mbi humnerën – bashkëpunim me të gjithë, detyrime ndaj askujt dhe qendrat e vërteta të pushtetit janë aty ku Vuçiç e sheh të ardhmen e regjimit të tij: në Uashington dhe Pekin.
