Drejtori i CIA-s, John Ratcliffe, bëri një vizitë tepër sekrete në Moskë këtë javë për t’i dhënë udhëheqjes ruse, pas dyerve të mbyllura, një vlerësim të zymtë të gjendjes së luftës kundër Ukrainës dhe për t’i nxitur ata të bien dakord për një marrëveshje përpara se situata ushtarake dhe ekonomike e Rusisë të përkeqësohet më tej, thanë zyrtarë aktualë dhe ish-zyrtarë amerikanë.
Ratcliffe ia përcolli mesazhin Alexander V. Bortnikov , kreut të shërbimit të inteligjencës FSB të Rusisë. Megjithatë, ai nuk bëri asnjë kërcënim në lidhje me pasojat e mundshme për Rusinë nëse Presidenti Vladimir Putin vendos të injorojë vlerësimin e tij dhe të vazhdojë luftën.
Analistët e CIA-s kanë dyshuar prej kohësh se këshilltarët e Putinit po i japin presidentit rus vlerësime të ndershme për drejtimin që po merr lufta dhe çmimin që Rusia po paguan si rezultat.
CIA ka mbajtur kanale komunikimi me FSB-në dhe shërbimin e inteligjencës së jashtme ruse SVR për vite me radhë, raporton New York Times .
Zyrtarët thonë se kanali i inteligjencës së Ratcliffe me Bortnikovin funksionon paralelisht me kanale të ndara që i dërguari i Trumpit , Steve Witkoff , dhe dhëndri i presidentit, Jared Kushner, kanë krijuar me këshilltarë të tjerë të lartë të Putinit.
Disa zyrtarë amerikanë shpresonin që Putini, vetë një ish-oficer i inteligjencës, do ta merrte mesazhin e drejtorit të CIA-s më seriozisht dhe do ta perceptonte atë si më të besueshëm dhe urgjent sesa paralajmërimet e dërguara përmes kanaleve normale diplomatike.
Në privatësi
Për pjesën më të madhe të vitit të kaluar, Trump dhe disa nga ndihmësit e tij më të ngushtë dukeshin të bindur se një fitore ruse ndaj Ukrainës në fushën e betejës ishte e pashmangshme për shkak të popullsisë shumë më të madhe dhe arsenalit bërthamor të vendit.
Por Rusia pësoi humbje të mëdha dhe përparimi i saj në fushën e betejës praktikisht u ndal.
Nuk është ende e qartë nëse mesazhi i Ratcliffe paralajmëron ndonjë ndryshim në politikën e SHBA-së ndaj Rusisë apo Ukrainës.
Vizita e tij ishte përpjekja e fundit e administratës Trump për t’i dhënë jetë të re bisedimeve të ngecura. Në të njëjtën kohë, po bëhet gjithnjë e më e qartë se Ukraina nuk do të heqë dorë nga lufta në lindje të vendit, edhe me ndihmën e reduktuar ushtarake amerikane.
Pas rikthimit të Trump në pushtet, Shtetet e Bashkuara e kanë ulur gradualisht mbështetjen ushtarake për Ukrainën, duke e detyruar Kievin të mbështetet gjithnjë e më shumë te partnerët e saj evropianë.
Megjithatë, CIA ka mbajtur një partneritet të ngushtë inteligjence me ukrainasit, të vendosur më shumë se një dekadë më parë.
Mesazhi që Ratcliffe i dha privatisht Bortnikovit përkon kryesisht me disa nga deklaratat e tij publike.
Drejtori i CIA-s foli hapur muajin e kaluar për humbjet masive të pësuara nga forcat ruse dhe pamundësinë e Moskës për të bërë ndonjë përparim të rëndësishëm në fushën e betejës. Ai vuri në dukje se jetëgjatësia e një ushtari rus në vijën e frontit është më pak se 35 minuta.
Ai shtoi se në 18 muajt që kur mori detyrën si drejtor i CIA-s, Rusia ka pushtuar vetëm rreth një përqind të territorit të përgjithshëm të Ukrainës. Ai ia atribuoi këtë zhvillim “zotërimit” të teknologjisë së dronëve nga ana e Ukrainës.
Përpara takimit me Bortnikov në Moskë, Ratcliffe foli me homologët ukrainas dhe i siguroi ata se do të shqyrtonte qëndrimet ruse dhe nuk do të ofronte lëshime në emër të Ukrainës.
Lajmëtar diskret
Diplomatët evropianë besojnë se muajt e ardhshëm të dimrit mund të hapin hapësirë për një marrëveshje paqeje midis Rusisë dhe Ukrainës. Ata i shohin arsyet si ofensiva ruse në Donbas, e cila është ndërprerë kryesisht, por edhe aftësia e Ukrainës për të vazhduar t’i shkaktojë dëme serioze Rusisë me sulme me dronë.
Disa nga këta zyrtarë evropianë i kanë bërë presion administratës Trump që të shtojë një zyrtar të lartë të sigurisë kombëtare në grupin e negociatorëve që përpiqen të bindin Moskën për një marrëveshje paqeje – dikush i aftë të japë llojin e mesazhit të ashpër që Ratcliffe dha në Moskë këtë javë.
Ukrainasit prej kohësh i kanë konsideruar Witkoff dhe Kushner shumë të afërt me rusët. Ratcliffe, një avokat i hershëm i një qasjeje të ashpër ndaj Moskës, shihet si një ndërmjetës potencialisht më neutral.
Trump e ka përdorur Ratcliffe si një lajmëtar diskret në disa raste.
Në janar, ai u bë zyrtari i parë në nivel kabineti që vizitoi Venezuelën pasi Presidenti Nicolás Maduro u kap nga forcat e operacioneve speciale amerikane.
Në maj, ai udhëtoi për në Kubë, ku i dha një vlerësim të zymtë udhëheqjes kubane për gjendjen e ekonomisë kubaneze, e cila është goditur nga embargoja e naftës amerikane. Ai u bëri thirrje autoriteteve të zbatojnë një sërë reformash të gjera politike dhe ekonomike përpara se situata të përkeqësohet më tej.
Takimi i parë
Takimet e drejtpërdrejta midis udhëheqësve të inteligjencës amerikane dhe ruse kanë qenë të rralla dhe të parregullta në vitet e fundit.
Në nëntor 2021, drejtori i atëhershëm i CIA-s, William J. Burns, u takua personalisht me Bortnikovin dhe zyrtarë të tjerë të lartë rusë në Moskë për të paralajmëruar Putinin kundër nisjes së një pushtimi në shkallë të plotë të Ukrainës.
Një vit më vonë, në nëntor 2022, Turqia priti një takim të drejtpërdrejtë në Ankara midis Burns dhe Sergei Naryshkin , kreut të shërbimit të inteligjencës së jashtme të Rusisë.
Inteligjenca amerikane kishte përgjuar më parë komunikimet ruse në lidhje me përdorimin e mundshëm të armëve bërthamore nga Moska në përpjekje për të ndaluar përparimin e Ukrainës gjatë kundërsulmit të atëhershëm. Burns e paralajmëroi Naryshkinin se Rusia do të përballej me pasoja serioze nëse do ta zbatonte kërcënimin e supozuar.
Pritësit turq donin që takimi të shënonte fillimin e një kanali të përhershëm komunikimi të drejtpërdrejtë midis Uashingtonit dhe Moskës për të ulur tensionet. Megjithatë, CIA u tërbua kur pala ruse bëri publike informacionin rreth tij pas takimit.
Burns dhe Naryshkin nuk u takuan më kurrë ballë për ballë, megjithëse vazhduan të komunikonin herë pas here me telefon.
Pasi Trump u rikthye në pushtet vitin e kaluar, Ratcliffe dhe Bortnikov ranë dakord mbi detajet e shkëmbimit të të burgosurve. Takimi i kësaj jave në Moskë ishte takimi i tyre i parë ballë për ballë.
