KUSHTET në Malin verior janë jashtëzakonisht të ashpra. Temperaturat gjatë ditës kalojnë rregullisht 43 gradë, duke rënë ndjeshëm natën, uji është i pakët dhe pluhuri e rëra depërtojnë në pajisje. Rreth 15 ekspertë ukrainas të dronëve janë vendosur atje për të ndihmuar rebelët vendas të luftojnë forcat ruse, shkruan CNN .
Përhapja e luftës në Afrikë
Pas vitesh lufte kundër Rusisë në Ukrainë, Kievi tani po përdor përvojën e tij me dronë në fronte të tjera. CNN foli me ushtarë dhe oficerë ukrainas të përfshirë në operacione në Mali dhe Libi, dhe një burim nga shërbimi i inteligjencës ushtarake ukrainase HUR konfirmoi se disa ekspertë ukrainas janë gjithashtu në Sudan.
Ukrainasit gjithashtu stërvitën ushtarë nga Çadi, Nigeri dhe Burkina Faso në Mali. Kur Irani filloi të sulmonte aleatët e SHBA-së në Lindjen e Mesme në fillim të këtij viti, Kievi dërgoi ekipe ekspertësh ushtarakë në të paktën pesë vende në rajon për t’u mësuar forcave lokale se si të mbrohen kundër dronëve iranianë Shahed, të cilët Rusia i ka përdorur kundër Ukrainës për vite me radhë.
Në këmbim të njohurive të saj, Ukraina mori marrëveshje bashkëpunimi në siguri dhe premtime për dërgesa municionesh, sipas CNN.
Ukrainasit i ndihmojnë Tuaregët kundër rusëve
Rusia ka zgjeruar ndikimin e saj ushtarak në Afrikë vitet e fundit, veçanërisht në Sahelin e paqëndrueshëm dhe të pasur me minerale. Pas tërheqjes së forcave franceze dhe forcave të tjera perëndimore, Moska filloi të ofrojë mbështetje ushtarake për regjimet lokale, fillimisht përmes Wagner, dhe pas vdekjes së Yevgeny Prigozhin përmes Korpusit Afrikan të kontrolluar nga shteti rus.
Ekipi ukrainas në Mali po punon me Frontin Çlirimtar të Azawadit, një grup separatist i përbërë kryesisht nga Tuareg. Dy ukrainasit thanë se nuk shkojnë personalisht në vijën e frontit, por ofrojnë trajnime, ndihmë teknike dhe operacionale për rebelët.
“Unë i koordinoj operacionet e tyre nga distanca. Sinjali nga droni i tyre më arrin nëpërmjet internetit dhe unë u them atyre në radio se çfarë të bëjnë dhe ku të fluturojnë”, tha një operator ukrainas. Pasi kthehen nga misioni, ukrainasit analizojnë pamjet filmike dhe lëvizjet e tyre me rebelët.
Një burim nga HUR thotë se qëllimi i misioneve të tilla është të ushtrojë presion mbi Rusinë dhe të dobësojë imazhin e saj si një aleat i besueshëm. “Ne po e shndërrojmë përvojën tonë me dronët në një mjet të politikës së jashtme”, tha ai.
Lufta në shkretëtirë është krejtësisht ndryshe.
Misionet shërbejnë gjithashtu si një mënyrë për ukrainasit për të testuar pajisjet në kushte krejtësisht të ndryshme nga fusha e betejës ukrainase. “Pluhuri dhe nxehtësia i shkatërrojnë pajisjet më shpejt. Filtrat, ftohja, mbrojtja elektronike, bateritë… gjithçka funksionon ndryshe dhe kërkon rregullime serioze”, thotë një burim ukrainas.
Lufta në Mali është gjithashtu thelbësisht e ndryshme nga ajo në Ukrainë. Në vend të sulmeve masive dhe presionit të vazhdueshëm, atje mbizotërojnë pritat, kontrolli i rrugëve të trafikut dhe veprimi i grupeve të vogla në një zonë të gjerë.
“Ne u mësojmë atyre taktika, dhe ata na mësojnë mbijetesën dhe luftimin”, tha burimi. Akuzat se Ukraina po ndihmonte Tuaregët u shfaqën që në vitin 2024, pasi rebelët vranë dhjetëra ushtarë Wagner dhe Malian në një pritë pranë Tinzaouaten.
Zëdhënësi i HUR-it në atë kohë, Andrij Jusov, tha se rebelët kishin marrë “informacionin e nevojshëm” për të luftuar kundër rusëve. Autoritetet ushtarake të Malit, Nigerit dhe Burkina Fasos më pas akuzuan Ukrainën për ndihmë ndaj terrorizmit dhe u ankuan në Këshillin e Sigurimit të OKB-së.
“Nëse ata vazhdojnë t’i mposhtin rusët, ne do të jemi të lumtur t’i stërvitim ata”
Operatori ukrainas i tha gjithashtu CNN se ukrainasit i ndihmuan rebelët të kapnin Kidalin me rëndësi strategjike këtë vit. Tuaregët dhe militantët e lidhur me al-Kaedën sulmuan njëkohësisht forcat ruse dhe i detyruan ato të tërhiqeshin. Ministria ruse e Mbrojtjes më pas pretendoi se “mercenarë ukrainas dhe evropianë” po stërvitnin rebelët.
Ukrainasit pranojnë se aleanca e tyre me rebelët nuk është ideologjike. “Kultura dhe feja janë të ndryshme, por kur sulmohesh nga të njëjtët idiotë, dallimet ideologjike bëhen dytësore”, tha një burim i inteligjencës ukrainase.
Një operator i përshkroi disa nga kryengritësit si “radikalë”, por tha se kjo nuk e ndryshon qëllimin themelor të misionit të tyre. “Nëse këta njerëz vazhdojnë t’i mposhtin me sukses rusët, ne do të jemi të lumtur t’i stërvitim ata”, tha ai. Ukrainasit besojnë se çdo operacion që e detyron Rusinë të shpenzojë njerëz dhe burime jashtë Ukrainës e ndihmon Kievin.
Libia po sulmon flotën ruse nga hija
Operacionet ukrainase nuk kufizohen vetëm në Mali. CNN deklaron se që nga fundi i vitit 2025, operatorët ukrainas të dronëve detarë janë gjithashtu në Libinë veriperëndimore.
Një operator tha se po e përdornin bazën Misrata për të sulmuar “flotën në hije” të Rusisë, një rrjet anijesh cisternë të përdorura nga Moska për të anashkaluar sanksionet dhe për të eksportuar naftë. Në këmbim, ata trajnojnë forcat lokale. Më herët këtë vit, një dron detar ukrainas që mbante eksplozivë përfundoi pranë ishullit grek të Lefkadës, pasi operatorët humbën kontrollin mbi të. Greqia protestoi dhe Kievi kërkoi falje.
Strategjia e Ukrainës po shkon gjithnjë e më shumë përtej mbrojtjes së thjeshtë të territorit të saj. Kirill Budanov, ish-kreu i HUR-it dhe shefi aktual i stafit të Presidentit Volodymyr Zelensky, tha në vitin 2023 se Ukraina do të “vriste rusë kudo në botë deri në fitoren e plotë”.
