Skandal në kujdesin shëndetësor britanik: Grave u hiqen gjinjtë pa nevojë

Njëzet gra kanë hequr gjoksin pa nevojë gjatë trajtimit të kancerit në spitalet në verilindje të Anglisë, ka konfirmuar për BBC- në Trustet Spitalor i Qarkut Durham dhe Darlington (CDDFT) .

“Nuk kam fjalë për të përshkruar sa thellë më ka prekur kjo personalisht. Ajo që ka ndodhur është krejtësisht e papranueshme”, tha Steve Russell, drejtori i ri ekzekutiv i spitalit. Pacientët përshkruan tronditjen e të mësuarit se mastektomia e tyre, ose heqja e njërit ose të të dy gjinjve, mund të ishte shmangur. Shumë prej tyre ende po përballen me pasojat e rënda psikologjike dhe fizike.

Administrata e spitalit po kryen aktualisht një audit të brendshëm të trajtimit të kancerit të gjirit nga janari 2023 deri në shkurt 2025. Po shqyrtohen edhe rastet e 640 ish-pacienteve që kanë kontaktuar një linjë të posaçme telefonike. Nga 514 rastet e përpunuara deri më tani, është zbuluar se 315 kanë shkaktuar dëme tek pacientët, 77 prej të cilave ishin serioze. Një paciente ka vdekur.

U zbuluan gjithashtu raste në të cilat diagnoza e kancerit nuk ishte bërë ose ishte vonuar. Russell thotë se te disa prej këtyre pacientëve, kanceri është përhapur që atëherë. BBC ka mësuar se së shpejti pritet një vendim për të zgjeruar shqyrtimin për rastet deri në vitin 2015, që mund të nënkuptojë kontrollin e deri në 10,000 të dhënave mjekësore.

“Ndihem i shpërfytyruar”

Agjencia Kombëtare Kundër Krimit (NCA) ka konfirmuar se po heton akuzat e bëra nga ish-paciente me Policinë e Durhamit për të përcaktuar nëse ka elementë të një vepre penale. Denise Howarth është një nga gratë që u konfirmua nga NHS se i ishte hequr gjoksi pa nevojë. “Isha në shok të plotë dhe pastaj qava në telefon”, thotë 51-vjeçarja nga Consett.

Pasi ndjeu vetë një gungë në vitin 2023, ajo u diagnostikua me kancer në fazën 1 me rritje të ngadaltë. Ajo iu nënshtrua një lumpektomie, pastaj një mastektomie, e ndjekur nga tetë cikle kimioterapie dhe rrezatimi. Në shtator 2025, NHS e telefonoi dhe shpejt mbërriti një letër. Aty shpjegohej se asaj mund t’i ishte ofruar një lumpektomi e dytë në vend të mastektomisë, por ky opsion nuk u përmend kurrë. Denise thotë se kërkimfalja është një gjest i mirë, por nuk do t’i kthejë gjoksin.

Një ish-punonjëse e NHS-së, e cila dëshiroi të mbetej anonime, telefonoi në linjën e ndihmës në lidhje me mastektominë e saj në vitin 2021. Ajo thotë se i është thënë në një telefonatë në fillim të këtij viti se procedura mund të ishte shmangur. Ajo thotë se u besonte njerëzve që i konsideronte kolegë dhe priste që ata të bënin atë që ishte më e mira për të. “Ti shkon në punë për të bërë më të mirën tënde, apo jo? Pse do të mendoja se dikush tjetër nuk po bën të njëjtën gjë?” pyet ajo. Sot, ajo thotë se ndihet e shpërfytyruar dhe se gabimet e menaxhmentit janë absolutisht të pafalshme. 

Konflikt i dyshuar interesi

Trajtimi i pacientëve u mbikëqyr nga Dr. Amir Bhatti, kreu klinik i departamentit të gjirit nga viti 2013 deri në vitin 2024. Ai aktualisht është i pezulluar nga praktika klinike, por mbetet një punonjës me kohë të plotë i spitalit. BBC raportoi vitin e kaluar se spitali pagoi pothuajse 6 milionë paund gjatë gjashtë viteve për klinikat private diagnostikuese dhe kompanitë kirurgjikale të drejtuara nga Bhatti.Një rishikim i qeverisjes në vitin 2025, i kryer nga ekspertja Mary Aubrey, ngriti shqetësime në lidhje me marrëveshjen. Rishikimi zbuloi se dhënia jashtë e rishikimit krijoi stimuj financiarë që mund të kompromentonin standardet klinike. “Ne pranojmë se kishte një konflikt interesi që nuk u menaxhua në mënyrë të përshtatshme”, tha Russell. 

Një raport nga Kolegji Mbretëror i Kirurgëve (RCS) vitin e kaluar zbuloi shqetësime se rastet e kancerit të gjirit nuk po diskutoheshin siç duhet në takimet e ekipit multidisiplinar. Këto takime janë vendi ku planet e trajtimit shqyrtohen nga kirurgët, radiologët, patologët dhe onkologët përpara se të merren vendime të mëdha si mastektomia. Raporti zbuloi se kishte pak prova që departamenti i gjirit ishte i përfshirë në këto takime dhe vendimet merreshin bazuar në mendimet e kirurgëve individualë, pa shqyrtim.

Auditimi i Mary Aubrey sugjeron gjithashtu se pacientët mund të jenë trajtuar nga konsulentë zëvendësues pa kompetencat e nevojshme. Në të, u regjistrua se Dr. Bhatti paralajmëroi vazhdimisht për vonesat e administratës në sigurimin e pajisjeve kryesore diagnostikuese.

“Ata u detyruan ta thërrisnin për një operacion korrigjues”

Pam Brown, nga Durham, ishte një paciente e NHS-së që iu nënshtrua një mastektomie në vitin 2022 në Spitalin Privat Spire, një nga klinikat referuese. Mastektomia e saj, për aq sa di ajo, ishte e nevojshme. Megjithatë, plagët, si fizike ashtu edhe psikologjike, lanë pasoja të rënda.

BBC i tregoi fotot e plagëve të saj Liz O’Riordan, një ish-kirurge e kancerit të gjirit. Ajo i përshkroi ato si të tmerrshme dhe tha se nuk kishte parë kurrë diçka të tillë. “Është krejtësisht e papranueshme. U desh ta thërrisnin për një operacion korrigjues”, tha ajo.

O’Riordan shton se kirurgjia e kancerit të gjirit ka udhëzime jashtëzakonisht të rrepta. “Nuk mund ta kthesh gjoksin. Është shpërfytyrim që zgjat gjithë jetën dhe është i tmerrshëm. Duhet të marrësh të njëjtin trajtim pavarësisht se ku ndodhesh, privatisht apo publikisht, në çdo pjesë të Mbretërisë së Bashkuar”, tha ajo. 

“E vlerësoj mundësinë për t’u përgjigjur, por mbetem i përkushtuar ndaj hetimit që është në vazhdim. Nuk do të ishte e përshtatshme për mua të diskutoja për këtë ndërsa procedurat janë duke vazhduar”, tha Dr. Amir Bhatti, i cili mbikëqyri trajtimin e pacientëve.